Τουλάχιστον 1.500 θανατοποινίτες εκτελέστηκαν στο Ιράν το 2025, σύμφωνα με καταμέτρηση της οργάνωσης Iran Human Rights (IHR). Πρόκειται για τον υψηλότερο ετήσιο αριθμό εκτελέσεων που η οργάνωση τονίζει ότι έχει καταγράψει τα τελευταία 35 χρόνια.

«Αυτό για το οποίο είμαστε βέβαιοι είναι ότι ο αριθμός των εκτελέσεων υπερβαίνει τις 1.500. Πρόκειται για ρεκόρ. Είναι ο υψηλότερος αριθμός εκτελέσεων που έχει καταγραφεί ή έχει αναφερθεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, δηλαδή για περισσότερα από 35 χρόνια», δήλωσε, την Πέμπτη στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μαχμούντ Αμίρι-Μόγκανταμ, διευθυντής της ΜΚΟ με έδρα τη Νορβηγία.

Άλλες εκτελέσεις μένει ακόμη να επιβεβαιωθούν, πρόσθεσε, χαρακτηρίζοντας την αύξηση αυτή «άνευ προηγουμένου». Σύμφωνα με την IHR, περισσότεροι από 700 από τους θανατοποινίτες που εκτελέστηκαν το 2025 είχαν καταδικαστεί για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά.

Η κλιμάκωση των εκτελέσεων

Οργανώσεις προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν την Ισλαμική Δημοκρατία ότι πραγματοποιεί εκτελέσεις σε ολοένα και υψηλότερα επίπεδα τα τελευταία χρόνια, μετά τις διαδηλώσεις το 2022-2023 κατά του ιρανικού καθεστώτος και έπειτα από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιράν με το Ισραήλ, τον Ιούνιο.

Οι αριθμοί που δίνουν στην δημοσιότητα οι ΜΚΟ αντικατοπτρίζουν το σκληρό πρόσωπο του θεοκρατικού καθεστώτος, το οποίο τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται αντιμέτωπο με την λαϊκή οργή, εκατοντάδων χιλιάδων Ιρανών, που διαδηλώνουν στους δρόμους της Τεχεράνης και του Ισφαχάν, με πρόσχημα την ακρίβεια.

Σύμφωνα με τον Μαχμούντ Αμίρι-Μόγκανταμ, ο αριθμός των εκτελέσεων έχει αυξηθεί, κυρίως μετά το κίνημα διαμαρτυρίας που συγκλόνισε το Ιράν στα τέλη του 2022, με αφορμή τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, μιας νεαρής Ιρανής γυναίκας, που πέθανε ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση.

Ο θάνατός της, μετά από σύλληψη επειδή φέρεται να μην φορούσε σωστά την μαντίλα της, κατά παράβαση του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα του Ιράν, πυροδότησε κύμα οργής, κατά το οποίο σκοτώθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων μελών των δυνάμεων ασφαλείας.

Εκτελέσεις για να μην γίνονται διαδηλώσεις

«Ο αριθμός των εκτελέσεων αυξάνεται δραματικά χρόνο με το χρόνο. Από πάνω από 500 το 2022, πήγαμε σε περισσότερες από 800 το 2023, στη συνέχεια σε 975 το 2024, και σήμερα βρισκόμαστε σε περισσότερες από 1.500», τόνισε ο διευθυντής της οργάνωσης.

«Οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν τη θανατική ποινή ως μέσο τρομοκρατίας. (…) Στόχος αυτών των εκτελέσεων ήταν να αποτρέψουν περαιτέρω διαδηλώσεις. Αλλά όπως βλέπετε, τελευταία, αυτό δεν πετυχαίνει», είπε.

Το Ιράν βιώνει εδώ και πέντε ημέρες διαδηλώσεις που έχουν επίκεντρο την ακρίβεια σε πολλές πόλεις της χώρας. Συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας είχαν ως αποτέλεσμα τρεις νεκρούς σήμερα, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, οι πρώτοι αναφερόμενοι θάνατοι σε σχέση με αυτές τις διαδηλώσεις.

Αυτό το κίνημα ωστόσο ενάντια στο υψηλό κόστος ζωής, σε αυτό το στάδιο, δεν θυμίζει τις μεγάλης κλίμακας διαμαρτυρίες μετά τον θάνατο της Αμινί.  Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, το Ιράν εκτέλεσε το 2024 τους περισσότερους ανθρώπους παγκοσμίως μετά την Κίνα.