Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πιέσει για πρόοδο στην εκεχειρία στη Γάζα, μια εκεχειρία που δοκιμάζεται καθημερινά, όταν θα συναντηθεί, στην Φλόριντα, με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου τη Δευτέρα για συνομιλίες, στις οποίες ο Ισραηλινός ηγέτης αναμένεται να καταθέσει τις γνωστές ανησυχίες της χώρας του για τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο και για το Ιράν.
Ο Νετανιάχου αναχώρησε χθες, Κυριακή, για τις ΗΠΑ, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση του Τραμπ, όπως είπε, καθώς η Ουάσιγκτον πιέζει για την καθιέρωση μεταβατικής διακυβέρνησης και μιας διεθνούς δύναμης ασφαλείας για στην Λωρίδα της Γάζας, ενώ το Ισραήλ δείχνει μια απροθυμία να προχωρήσει στα συμπεφωνημένα. Είναι η 5η συνάντηση των δύο ανδρών το 2025.
Ο Νετανιάχου, ο οποίος θα συναντήσει τον Τραμπ στην παραθαλάσσια κατοικία του Αμερικανού προέδρου, στο Mar-a-Lago λίγο μετά τις 22.00 απόψε, δήλωσε στις 22 Δεκεμβρίου ότι οι συζητήσεις αναμένεται να καλύψουν τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας στη Γάζα, καθώς και το Ιράν και τον Λίβανο.
Η Ουάσιγκτον μεσολάβησε για την εκεχειρία και στα τρία μέτωπα, αλλά το Ισραήλ είναι επιφυλακτικό ως προς την ανασυγκρότηση των δυνάμεων των εχθρών του, μετά την σημαντική αποδυνάμωσή τους στον πόλεμο.
Τα επόμενα βήματα στην Γάζα
Για τη Γάζα, το Ισραήλ και η Χαμάς συμφώνησαν τον Οκτώβριο στο σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο τελικά προβλέπει την αποχώρηση του Ισραήλ από την Λωρίδα και την παράδοση των όπλων της Χαμάς, καθώς και την παραίτησή της από μελλοντικό κυβερνητικό ρόλο στην περιοχή.
Η πρώτη φάση της εκεχειρίας περιλάμβανε μερική αποχώρηση του Ισραήλ, αύξηση της βοήθειας και ανταλλαγή ομήρων με Παλαιστίνιους κρατούμενους και φυλακισμένους. Ισραηλινός αξιωματούχος από τον κύκλο του Νετανιάχου δήλωσε ότι ο πρωθυπουργός θα απαιτήσει να ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της εκεχειρίας με την επιστροφή από τη Χαμάς των λειψάνων του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου που έχει απομείνει στη Γάζα, προτού προχωρήσει στα επόμενα στάδια.
Η οικογένεια του αποθανόντος ομήρου, Ραν Γβίλι, έχει ενταχθεί στην συνοδεία του πρωθυπουργού και αναμένεται να συναντήσει αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως το σχέδιο θα προχωρήσει σύντομα.
Το Ισραήλ δεν έχει ακόμη ανοίξει το πέρασμα της Ράφα μεταξύ της Γάζας και της Αιγύπτου, το οποίο αποτελεί επίσης προϋπόθεση του σχεδίου Τραμπ, δηλώνοντας ότι θα το πράξει μόνο όταν επιστραφούν τα λείψανα του Γβίλι.
Ο Τσακ Φράιλιχ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, δήλωσε ότι με τις εκλογές να πλησιάζουν τον Οκτώβριο, ο Νετανιάχου βρίσκεται σε δύσκολη θέση.
«Δεν θέλει να έρθει σε σύγκρουση με τον Τραμπ σε μια εκλογική χρονιά», δήλωσε ο Φράιλιχ, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ. «Ο (Τραμπ) θέλει να προχωρήσει και ο Μπίμπι (Νετανιάχου) θα πρέπει να κάνει κάποιες υποχωρήσεις».
Εύθραυστη εκεχειρία
Πριν από τη συνάντησή του με τον Τραμπ, το γραφείο του Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί να τεθεί σύντομα σε λειτουργία η μεταβατική διοίκηση που προβλέπεται στο σχέδιο του Τραμπ.
Ωστόσο, το Ισραήλ και η Χαμάς αλληλοκατηγορούνται για σοβαρές παραβιάσεις της συμφωνίας και δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένα να αποδεχθούν τα πολύ πιο δύσκολα μέτρα που προβλέπονται για την επόμενη φάση.
Η Χαμάς, η οποία αρνείται να αφοπλιστεί, επιβεβαιώνει τον έλεγχό της, καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις παραμένουν οχυρωμένες περίπου στην μισή Λωρίδα της Γάζας. Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι, εάν η Χαμάς δεν αφοπλιστεί ειρηνικά, θα επαναλάβει τις στρατιωτικές ενέργειες για να την αναγκάσει να το πράξει.
Αν και οι συγκρούσεις έχουν υποχωρήσει, δεν έχουν σταματήσει εντελώς. Παρόλο που η εκεχειρία ξεκίνησε επίσημα τον Οκτώβριο, οι ισραηλινές επιθέσεις έκτοτε, έχουν σκοτώσει περισσότερους από 400 Παλαιστινίους — οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν άμαχοι, σύμφωνα με αξιωματούχους του τομέα υγείας της Γάζας, ενώ Παλαιστίνιοι μαχητές έχουν σκοτώσει τρεις Ισραηλινούς στρατιώτες.
Δοκιμάζεται και η εκεχειρία στον Λίβανο
Στον Λίβανο, η εκεχειρία που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2024 έθεσε τέλος σε πάνω από ένα χρόνο συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ και επέβαλε τον αφοπλισμό της ισχυρής σιιτικής οργάνωσης που υποστηρίζεται από το Ιράν, ξεκινώντας από περιοχές νότια του ποταμού που συνορεύει με το Ισραήλ.
Αν και ο Λίβανος έχει δηλώσει ότι είναι κοντά στην ολοκλήρωση της αποστολής του για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ εντός της προθεσμίας που έχει τεθεί μέχρι το τέλος του έτους, η οργάνωση έχει αντισταθεί στις εκκλήσεις να παραδώσει τα όπλα της.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι η πρόοδος είναι μερική και αργή και πραγματοποιεί σχεδόν καθημερινές επιθέσεις στο Λίβανο, οι οποίες, όπως ισχυρίζεται, έχουν ως στόχο να εμποδίσουν την ανασυγκρότηση της Χεζμπολάχ.
Το Ιράν, το οποίο τον Ιούνιο διεξήγαγε 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι πραγματοποίησε ασκήσεις πυραυλικής άμυνας για δεύτερη φορά αυτό μέσα στο μήνα.
Ο Νετανιάχου δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ισραήλ δεν επιδιώκει αντιπαράθεση με το Ιράν, αλλά είναι ενήμερο για τις αναφορές και ότι θα θέσει το θέμα των δραστηριοτήτων της Τεχεράνης στον Τραμπ.
Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Νετανιάχου αναμένεται να παρουσιάσει πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών σχετικά με τις προσπάθειες του Ιράν να ενισχύσει τον οπλισμό του, αλλά δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τυχόν απαιτήσεις ή ενέργειες του Ισραήλ έναντι του Ιράν.
Τον Ιούνιο, ο Τραμπ διέταξε αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά έκτοτε έχει ξεκινήσει συζητήσεις για μια πιθανή συμφωνία με την Τεχεράνη για τα πυρηνικά της.
