Σαν τους γύπες έχουν μαζευτεί γύρω από την Γάζα οι αμερικανικές εταιρείες με καλές διασυνδέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ και στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, θεωρώντας ότι θα βγάλουν καλά χρήματα από την ανοικοδόμηση της χώρας που κατέστρεψε το Ισραήλ στην διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με έρευνα του Guardian.

Μεταξύ των εταιρειών είναι και η επιλεγόμενη «Αλιγάτορες  Αλκατράζ», η εταιρεία που εξασφάλισε το συμβόλαιο για την κράτηση κέρδισε το συμβόλαιο για το κέντρο κράτησης μεταναστών σε σκηνές και τροχόσπιτα στη Νότια Φλόριντα, όπου οι κροκόδειλοι αφθονούν.

Με τα τρία τέταρτα των κτιρίων της Γάζας να έχουν υποστεί ζημιές ή να έχουν καταστραφεί από τις ισραηλινές επιθέσεις των τελευταίων δύο ετών, η ανασυγκρότηση – η οποία εκτιμάται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ότι θα κοστίσει 70 δισεκατομμύρια δολάρια – θα μπορούσε να αποφέρει τεράστια κέρδη στις εταιρείες που ειδικεύονται στις κατασκευές, στις κατεδαφίσεις, στις μεταφορές και στον ανεφοδιασμό.

Τα εμπόδιο στα συμβόλαια

Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη τρόπος να συνάπτονται μακροπρόθεσμες συμβάσεις για την ανασυγκρότηση ή την ανθρωπιστική βοήθεια: ένα Συμβούλιο Ειρήνης, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, εγκρίθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη για τη διαχείριση του εδάφους, αλλά δεν έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία. Επιπλέον, η εντολή του νέου Κέντρου Συντονισμού Πολιτικών και Στρατιωτικών είναι περιορισμένη.

Παράλληλα, με αυτές τις επίσημες προσπάθειες, ο Λευκός Οίκος έχει δημιουργήσει τη δική του ομάδα εργασίας για τη Γάζα, με επικεφαλής τους Τζάρεντ Κούσνερ, Στιβ Γουίτκοφ και Αριέχ Λάιτστον.

Η εφημερίδα The Guardian έμαθε ότι δύο πρώην αξιωματούχοι της Doge – που κάποτε είχαν αναλάβει την προσπάθεια του Ίλον Μασκ να μειώσει δραστικά το δημόσιο και να απολύσει μαζικά ομοσπονδιακούς υπαλλήλους – ηγούνται τώρα των συζητήσεων της ομάδας σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια και την μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Γάζας. Έχουν κυκλοφορήσει παρουσιάσεις με λεπτομερή σχέδια για τις επιχειρήσεις logistics, συμπεριλαμβανομένων των τιμών, των οικονομικών προβλέψεων και των τοποθεσιών των πιθανών αποθηκών.

«Όλοι προσπαθούν να πάρουν μερίδιο»

Οι αμερικανικές εταιρείες συγκεντρώνονται για να μοιραστούν τα λάφυρα, γράφει ο Guardian. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, μία από τις υποψήφιες εταιρείες είναι και η Gothams LLC, μια εταιρεία με πολιτικές διασυνδέσεις που κέρδισε το συμβόλαιο 33 εκατομμυρίων δολαρίων για τη διαχείριση του διαβόητου κέντρου κράτησης στη νότια Φλόριντα, γνωστού με το παρατσούκλι “Alligator Alcatraz”, όπου οι μετανάστες στεγάζονται σε σκηνές και τροχόσπιτα.

Έγγραφα και τρία άτομα που είναι εξοικειωμένα με τα σχέδια αναφέρουν ότι ο ανάδοχος είχε «εσωτερική πληροφόρηση» για να εξασφαλίσει την πιο προσοδοφόρα σύμβαση που είχε ποτέ. Ωστόσο, σε συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή, μετά από ερωτήσεις της εφημερίδας Guardian, ο ιδρυτής της εταιρείας, Ματ Μίκελσεν, δήλωσε ότι επανεξέτασε τη συμμετοχή της εταιρείας του και αποσύρθηκε, επικαλούμενος λόγους ασφαλείας.

Ο Έντι Βάσκεζ, εκπρόσωπος της ειδικής ομάδας του Λευκού Οίκου για τη Γάζα, δεν απάντησε σε λεπτομερείς ερωτήσεις σχετικά με τη διαδικασία που έχει αναλάβει ο Λευκός Οίκος. Σε ένα μέιλ  ανέφερε ότι αυτή η ιστορία «αποδεικνύει μια θεμελιώδη άγνοια του τρόπου λειτουργίας της ομάδας για τη Γάζα και της τρέχουσας κατάστασης. Βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια του σχεδιασμού και υπάρχουν πολλές ιδέες και προτάσεις που συζητιούνται επί του παρόντος, χωρίς να έχει ληφθεί τελική απόφαση».

Εν τω μεταξύ, πηγές αναφέρουν ότι εργολάβοι έχουν ταξιδέψει στην περιοχή προκειμένου να συναντηθούν με επιφανείς αξιωματούχους των ΗΠΑ και πιθανούς επιχειρηματικούς εταίρους . «Όλοι προσπαθούν να πάρουν ένα μερίδιο από αυτό», δήλωσε ένας εργολάβος που είναι εξοικειωμένος με τη διαδικασία. «Οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν αυτό το θέμα σαν ένα άλλο Ιράκ ή Αφγανιστάν. Και προσπαθούν να πλουτίσουν από αυτό».

«Ασαφής ο ρόλος του ΟΗΕ»

Τον Νοέμβριο, ο ΟΗΕ ενέκρινε το σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα.  Ενώ τόσο ο Τραμπ όσο και ο Κούσνερ έχουν οραματιστεί πολυτελή θέρετρα, το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς κοινότητας επιθυμεί να δει τη Γάζα να ανοικοδομείται ως ένας βιώσιμος τόπος κατοικίας για τα 2,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους κατοίκους της. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ συνεχίζει να ελέγχει το μισό της Λωρίδας της Γάζας και έχει δηλώσει ότι θα απαγορεύσει την ανοικοδόμηση στο τμήμα που ελέγχεται από τη Χαμάς έως ότου η οργάνωση αφοπλιστεί.

Δύο πρώην αξιωματούχοι του Doge στάλθηκαν στην περιοχή καθώς ο σχεδιασμός για τη μεταπολεμική Γάζα εντατικοποιήθηκε το φθινόπωρο. Ο ένας ήταν ο Τζος Γκρούενμπαουμ, διορισμένος στη Γενική Διοίκηση Υπηρεσιών (General Services Administration), ο οποίος τώρα υπηρετεί ως ανώτερος σύμβουλος της ειδικής ομάδας για τη Γάζα.

Ο άλλος ήταν ο Άνταμ Χόφμαν, ένας 25χρονος απόφοιτος του Πρίνστον, που εντάχθηκε στις προσπάθειες Doge του Ίλον Μασκ τον περασμένο Μάρτιο. Δύο άτομα που έχουν συνεργαστεί άμεσα με τον νεότερο σύμβουλο λένε ότι ο Χόφμαν έχει εξελιχθεί σε κινητήρια δύναμη στα νεότερα σχέδια. «Η εντύπωση είναι πως  ό,τι κι αν πουν αυτοί οι τύποι θα γίνει», είπε ένα άτομο που γνωρίζει τη διαδικασία. «Αυτή είναι τουλάχιστον η αντίληψη».

Φιλοσημιτικά διαπιστευτήρια

Ο Χόφμαν έχει διαπιστευτήρια συντηρητικού πολιτικού ακτιβιστή που ανάγονται στην εφηβεία του. Στα 14 του, εργάστηκε ως εθελοντής για τον Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, σύμφωνα με προφίλ του 2020 από το Jewish Telegraphic Agency.

Και ακόμη πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του, εργάστηκε για λίγο στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, στο Συμβούλιο Οικονομικών Συμβούλων. Στο Πρίνστον, κατήγγειλε ότι υπήρχε αντισημιτισμός στην πανεπιστημιούπολη, μετά την πρόσκληση ενός εξέχοντος επικριτή της ισραηλινής κυβέρνησης να μιλήσει σε εκδήλωση αλληλεγγύης προς τη Γάζα.

Τρεις πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία λένε ότι ο Χόφμαν ζητούσε ιδέες για ένα νέο σύστημα logistics στη Γάζα. Η Guardian εξέτασε ένα έγγραφο σχεδιασμού, το οποίο, σύμφωνα με τις πηγές, διακινήθηκε από τον Χόφμαν και περιγράφει μια νέα «Αρχιτεκτονική Εφοδιαστικής του Συστήματος Προμηθειών της Γάζας» (Gaza Supply System Logistics Architecture).

Χαρακτηρισμένο ως «Ευαίσθητο αλλά μη Διαβαθμισμένο», το έγγραφο του Χόφμαν προβλέπει έναν «Κύριο Ανάδοχο» (Master Contractor) που θα προμηθεύει τη Γάζα με 600 φορτία ανθρωπιστικών και εμπορικών φορτηγών την ημέρα.

Βοήθεια με τέλος 2000 δολαρίων

Προτείνει την επιβολή τέλους 2.000 δολαρίων για κάθε ανθρωπιστικό φορτίο και 12.000 δολαρίων για τα εμπορικά φορτηγά.  Λειτουργώντας ως φορέας αδειοδότησης, ο ανάδοχος θα μπορούσε να «αποκομίζει μια δίκαιη απόδοση» από ανθρωπιστικούς και εμπορικούς πελάτες που εισέρχονται στη Γάζα, αναφέρει το έγγραφο. Αν ο «Κύριος Ανάδοχος» λειτουργεί με τον προβλεπόμενο ρυθμό, ο Guardian εκτιμά ότι θα μπορούσε να έχει ακαθάριστα έσοδα 1,7 δισ. δολαρίων ετησίως μόνο από τα τέλη μεταφοράς.

Η μεταφορά με φορτηγά θα είναι καθοριστικής σημασίας για οποιαδήποτε προσπάθεια ανοικοδόμησης στη Γάζα. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 500 φορτηγά εισέρχονταν καθημερινά στον θύλακα, παρέχοντας κρίσιμες εισαγωγές σε έναν πληθυσμό που ζει εδώ και δεκαετίες υπό τον στρατιωτικό αποκλεισμό του Ισραήλ.

Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ έχει κατά διαστήματα διακόψει πλήρως κάθε είσοδο και έξοδο από τη Γάζα, περιορίζοντας την πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, καύσιμα και οικοδομικά υλικά. Αν και η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο προέβλεπε ότι 600 φορτηγά βοήθειας θα εισέρχονταν καθημερινά στο έδαφος, το Ισραήλ έχει περιορίσει την είσοδο σε μέσο όρο μόλις 140 φορτηγών την ημέρα.

Ο ρόλος του ΟΗΕ

Ιστορικά, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν συμμετάσχει στη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε όλη τη Γάζα – κάποτε προμήθευαν περισσότερους από το 80% των κατοίκων της με βασικά αγαθά, εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη.

Δεν είναι σαφές ποιος ρόλο θα έχουν στο εξής τα Ηνωμένα Έθνη ή άλλοι μακροχρόνιοι ανθρωπιστικοί φορείς. Οι ισραηλινές αρχές ελέγχουν τις άδειες πρόσβασης για όλες τις ομάδες που δραστηριοποιούνται στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων των κερδοσκοπικών εργολάβων που ετοιμάζονται να εξετάσουν μελλοντική συνεργασία με το Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace).

Ο Άμεντ Χαν, Αμερικανός που διευθύνει το Ίδρυμα Amed Khan και παραδίδει φάρμακα στη Γάζα, δήλωσε ότι ο σχεδιασμός της ανοικοδόμησης είναι εσφαλμένος και γελοίος. «Κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι ανθρωπιστής ούτε έχει υπόβαθρο στην ανθρωπιστική βοήθεια. Είναι ένα μάτσο ανοησίες», είπε. «Δεν υπάρχει αύξηση φαρμάκων, δεν υπάρχει αύξηση ιατρικού εξοπλισμού».

Η πρόταση από τους «αλιγάτορες»

Ο Guardian εξέτασε επίσης μια πρόταση της εταιρείας Gothams, υπογεγραμμένη από τον οικονομικό της διευθυντή και απευθυνόμενη στο Συμβούλιο Ειρήνης. «Σε απάντηση στα αιτήματα για την υποβολή πρότασης προς το μελλοντικό Συμβούλιο Ειρήνης», έγραφε η Gothams, προσέφερε ένα «πλήρως ολοκληρωμένο ανθρωπιστικό σύστημα logistics για την υποστήριξη επιχειρήσεων βοήθειας μεγάλης κλίμακας προς τη Γάζα».

Τρεις πηγές λένε ότι η Gothams φαινόταν να είναι το επικρατέστερο φαβορί για τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας και ότι είχε αρχίσει να εξασφαλίζει προμηθευτές και υπεργολάβους. Ο Μίκελσεν, ιδρυτής της εταιρείας, είναι πολιτικά διασυνδεδεμένος Ρεπουμπλικανός που έχει δωρίσει εκτενώς στον Γκρεγκ Άμποτ και στον κυβερνήτη της Φλόριντα, Ρον ντε Σάντις.

Μετά από μια ευρεία καριέρα που τον έφερε σε επαφή με τη Lady Gaga, τον 50 Cent και αρκετούς μεγιστάνες της Silicon Valley, συμπεριλαμβανομένων στελεχών της Meta και της Palantir, ο Μίκελσεν στράφηκε στον τομέα της αντιμετώπισης καταστροφών, ιδρύοντας τη Gothams, το 2019.

Τα δώρα στους «αλιγάτορες»

Η εταιρεία γνώρισε εντυπωσιακή άνοδο τα τελευταία χρόνια χάρη σε γενναιόδωρες κρατικές συμβάσεις. Έλαβε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε κρατική χρηματοδότηση για τη διαχείριση προγραμμάτων Covid-19 κατά την πανδημία και για την παροχή υπηρεσιών logistics στον αναπτυσσόμενο κλάδο των κρατικών κέντρων κράτησης.

Το 2022, το Texas Observer ανέφερε ότι ο Μίκελσεν δώρισε 250.000 δολάρια στην προεκλογική εκστρατεία του Άμποτ, την ίδια χρονιά που το Τέξας ανέθεσε στη Gothams σύμβαση ύψους 43 εκατ. δολαρίων.  Ο Μίκελσεν είπε ότι δώρισε στον Άμποτ επειδή του αρέσει: «Υποστηρίζω τον Άμποτ».

Είπε στον Guardian την Παρασκευή ότι ήταν περιορισμένος στο τι μπορούσε να πει σχετικά με τα σχέδια για τη Γάζα και ότι δεν ήταν διατεθειμένος να συζητήσει για τον Χόφμαν, τον Γκρούενμπαουμ ή τη διαδικασία. «Έχω συμφωνήσει να μη μοιραστώ τίποτα σχετικά με την κυβέρνηση», είπε.

Η αλλαγή διάθεσης

Ο Μίκελσεν ανέφερε πάντως ότι τα σχέδια είχαν αλλάξει δραστικά τις τελευταίες δύο εβδομάδες, αυξανόμενα σε κλίμακα. «Η αρχική υπόθεση έχει αλλάξει», είπε. «Αυτό το πράγμα έχει αλλάξει μαζικά».

Στη συνέντευξή του, ο Μίκελσεν είπε ότι οι ερωτήσεις του Guardian τον ώθησαν να αποσυρθεί από την προσπάθεια ανάληψης συμβολαίων στη Γάζα. «Οι ερωτήσεις σας με έχουν πραγματικά αγγίξει», είπε. Ανέφερε ότι μόλις είχε πάρει την απόφαση και ότι ενημέρωνε τον Guardian πριν καν το προσωπικό της Gothams. Είπε ότι ανησυχούσε για την αρνητική δημοσιότητα, καθώς και για πιθανούς κινδύνους ασφαλείας, αν προχωρούσε.

«Η Gothams δεν θα συμμετάσχει», είπε. «Τους εύχομαι τα καλύτερα».  Ο Μίκελσεν υποσχέθηκε πάντως ότι, αν αλλάξει ξανά γνώμη, θα ενημερώσει τον Guardian.