Οι σχέσεις Ρωσίας-Ινδίας είναι κρίσιμες και για τις δύο πλευρές. Η Ινδία έχει σχεδόν 1,5 δισεκατομμύριο πληθυσμό, δηλαδή είναι μια τεράστια αγορά. Και η οικονομική της ανάπτυξη είναι πάνω από 8%. Η Ινδία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία στον κόσμο. Αυτό την καθιστά μια εξαιρετικά ελκυστική αγορά για τα ρωσικά προϊόντα και πόρους – ειδικά για το πετρέλαιο, σημειώνει το BBC.

Η Ινδία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος καταναλωτής αργού πετρελαίου στον κόσμο και αγοράζει μεγάλες ποσότητες από τη Ρωσία. Αυτό δεν συνέβαινε πάντα. Πριν από την πλήρη εισβολή του Κρεμλίνου στην Ουκρανία, μόλις το 2,5% των εισαγωγών πετρελαίου της Ινδίας προερχόταν από τη Ρωσία.

Το ποσοστό αυτό εκτινάχθηκε στο 35%, καθώς η Ινδία εκμεταλλεύτηκε τις ρωσικές εκπτώσεις που προέκυψαν από τις κυρώσεις κατά της Μόσχας και τον περιορισμό πρόσβασης της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή αγορά.  Η Ινδία ήταν ικανοποιημένη. Η Ουάσινγκτον, λιγότερο.

Νωρίτερα φέτος, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε επιπλέον δασμούς 25% στα ινδικά προϊόντα, υποστηρίζοντας ότι με την αγορά ρωσικού πετρελαίου η Ινδία συμβάλλει στη χρηματοδότηση του πολεμικού ταμείου του Κρεμλίνου.

Έκτοτε, οι ινδικές παραγγελίες ρωσικού πετρελαίου έχουν μειωθεί. Ο πρόεδρος Πούτιν θα επιδιώξει να διατηρήσει την Ινδία ως αγοραστή.  Για τη Μόσχα, οι πωλήσεις όπλων στην Ινδία αποτελούν επίσης προτεραιότητα και αυτό ισχύει από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης. Πριν από την επίσκεψη Πούτιν, υπήρξαν αναφορές ότι η Ινδία σκοπεύει να αγοράσει υπερσύγχρονα ρωσικά μαχητικά και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Η Ρωσία, η οποία αντιμετωπίζει έλλειψη εργατικού δυναμικού, βλέπει επίσης την Ινδία ως πολύτιμη πηγή εξειδικευμένων εργαζομένων.

Η γεωπολιτική

Αλλά υπάρχουν και γεωπολιτικές διαστάσεις. Ο Πούτιν απολαμβάνει να δείχνει ότι οι δυτικές προσπάθειες απομόνωσής του για τον πόλεμο στην Ουκρανία έχουν αποτύχει. Το να ταξιδεύει στην Ινδία και να συναντά τον πρωθυπουργό Μόντι είναι ένας τρόπος να το αποδείξει.

Το ίδιο ισχύει και για το ταξίδι του στην Κίνα πριν από τρεις μήνες, όπου είχε συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ. Στην ίδια περιοδεία συνάντησε και τον Μόντι. Η εικόνα των τριών ηγετών να χαμογελούν και να συνομιλούν έστειλε σαφές μήνυμα ότι, παρά την εισβολή στην Ουκρανία, η Μόσχα διαθέτει ισχυρούς συμμάχους που υποστηρίζουν την ιδέα ενός «πολυπολικού κόσμου».

Τι θέλει η Μόσχα

Η «χωρίς όρια εταιρική σχέση» της Ρωσίας με την Κίνα είναι εξίσου έντονη με τη «στρατηγική ειδική και προνομιακή σχέση» που έχει η Μόσχα με την Ινδία. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις τεταμένες σχέσεις της Μόσχας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Πιστεύω ότι το Κρεμλίνο είναι βέβαιο πως η Δύση, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, απέτυχε πλήρως», αναφέρει ο σχολιαστής της Novaya Gazeta Αντρέι Κολεσνίκοφ. «Δεν είμαστε απομονωμένοι, γιατί έχουμε δεσμούς με την Ασία και τον Παγκόσμιο Νότο. Οικονομικά, αυτό είναι το μέλλον. Με αυτή την έννοια, η Ρωσία επέστρεψε ως βασικός παίκτης σε αυτές τις περιοχές του πλανήτη, όπως η Σοβιετική Ένωση. Η ΕΣΣΔ είχε μια πολυδιάστατη πολιτική.

Τώρα, είμαστε πλήρως απομονωμένοι από την Ευρώπη. Αυτό είναι πρωτοφανές. Οι φιλόσοφοί μας πάντα έλεγαν ότι η Ρωσία ήταν μέρος της Ευρώπης. Τώρα δεν είμαστε. Είναι μια μεγάλη αποτυχία και μεγάλη απώλεια. Είμαι βέβαιος ότι τμήμα της ρωσικής πολιτικής και επιχειρηματικής ελίτ ονειρεύεται την επιστροφή στην Ευρώπη και την οικονομική συνεργασία όχι μόνο με την Κίνα και την Ινδία», είπε.

Η επίσκεψη του Πούτιν στο Νέο Δελχί, αναμένεται να αποφέρει ενίσχυση της διμερούς φιλίας με εμπορικές συμφωνίες και αυξημένη οικονομική συνεργασία.

Τι θέλει η Ινδία από την Μόσχα

Η επίσκεψη Πούτιν στο Νέο Δελχί έρχεται σε κρίσιμη περίοδο για τον πρωθυπουργό της Ινδίας και τις παγκόσμιες φιλοδοξίες της χώρας.  Οι ινδο-ρωσικές σχέσεις χρονολογούνται από τη σοβιετική εποχή και έχουν αντέξει ανεξάρτητα από τις γεωπολιτικές αλλαγές.

Ο Πούτιν έχει επενδύσει περισσότερη ενέργεια σε αυτή τη σχέση από οποιονδήποτε προηγούμενο Ρώσο ηγέτη. Όσο για τον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι, παρά την έντονη πίεση από τις δυτικές κυβερνήσεις να καταδικάσει τη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, είπε απλώς ότι ο διάλογος είναι ο μόνος τρόπος επίλυσης της σύγκρουσης.

Ο Μόντι διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Μόσχα χωρίς να απομακρύνεται από τη Δύση, σχολιάζει ο Vikas Pandey, στο BBC.

Αυτό λειτούργησε – μέχρι την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Οι ινδο-αμερικανικές σχέσεις έχουν φτάσει σε ιστορικά χαμηλό λόγω των δασμών που δεν επιλύονται. Έτσι, η επίσκεψη Πούτιν αποκτά μεγαλύτερη σημασία, επειδή θα δοκιμάσει την ινδική γεωπολιτική αυτονομία. Θα πρέπει να ισορροπήσει σε λεπτή διπλωματική γραμμή.

Ο Μόντι θα θελήσει να δείξει στους Ινδούς στο εσωτερικό και στην παγκόσμια σκηνή ότι εξακολουθεί να μετρά ως σύμμαχος του Πούτιν και ότι δεν έχει υποκύψει στην πίεση του Τραμπ, τον οποίον είχε αποκαλέσει «αληθινό φίλο». Αλλά θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η ενίσχυση των σχέσεων με τη Ρωσία δεν θα επισκιάσει τις εμπορικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ και τη συνεργασία με την Ευρώπη.

Το εμπόριο, οι προκλήσεις και οι ισορροπίες

Ρωσία και Ινδία θέλουν να ενισχύσουν το μεταξύ τους εμπόριο. Οι οικονομικές σχέσεις θεωρούνται εδώ και δεκαετίες υπο-αποδοτικές, παρά τις ινδικές αγορές πετρελαίου.  Με τις ινδικές εταιρείες να μειώνουν πλέον αυτές τις παραγγελίες,  για να αποφύγουν τις αμερικανικές κυρώσεις, οι δύο χώρες θα στραφούν σε άλλους τομείς. Η άμυνα είναι ο προφανής.

Οι ρωσικές εξαγωγές όπλων προς την Ινδία έχουν μειωθεί στο 36% (2020–2024), από 72% (2010–2015) και 55% (2015–2019). Ωστόσο, πολλά ινδικά αμυντικά συστήματα βασίζονται ακόμη στη Ρωσία. Πολλά από τα 29 σμήνη της πολεμικής αεροπορίας της χρησιμοποιούν Sukhoi-30.

Η περιορισμένη σύγκρουση Ινδίας Πακιστάν τον Μάιο έδειξε τον κρίσιμο ρόλο των ρωσικών συστημάτων όπως των S-400, αλλά αποκάλυψε και τις αδυναμίες που απαιτούν άμεση αναβάθμιση. H Ινδία φέρεται να ενδιαφέρεται για τους S-500 και το μαχητικό πέμπτης γενιάς Su-57.  Η πρόσφατη αγορά από το Πακιστάν του κινεζικού J-35 δεν πέρασε απαρατήρητη στο Δελχί.

Αλλά η Ρωσία αντιμετωπίζει ελλείψεις εξαρτημάτων λόγω κυρώσεων και πολέμου. Κάποιες παραδόσεις S-400 έχουν ήδη μετατεθεί για το 2026. Ο Μόντι θα ζητήσει εγγυήσεις.

Ο Μόντι θα επιδιώξει και πρόσβαση των ινδικών προϊόντων στην αγορά της Ρωσίας (smartphones, γαρίδες, κρέας και ενδύματα). Θέλει επίσης να μειώσει την εξάρτηση από πετρέλαιο και άμυνα και να προωθήσει πιο ισορροπημένες οικονομικές ροές.