Το στρατιωτικό καθεστώς του Νίγηρα ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διαθέσει στη διεθνή αγορά το ουράνιο που παράγει η εθνικοποιημένη πλέον Somaïr, θυγατρική της γαλλικής εταιρείας Orano.
Η απόφαση αυτή έρχεται εν μέσω εντάσεων με τη Γαλλία, καθώς η Orano έχασε τον επιχειρησιακό έλεγχο των δραστηριοτήτων της στον Νίγηρα μετά από εθνικοποίηση.
Η στρατιωτική χούντα επιδιώκει νέους εταίρους, όπως το Ιράν και η Ρωσία, ενώ η Orano έχει κινηθεί νομικά για να εμποδίσει την πώληση του ουρανίου.
Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ουρανίου προς το λιμάνι της Λομέ, αν και αυτές δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Πιο αναλυτικά
Το στρατιωτικό καθεστώς του Νίγηρα έκανε γνωστή χθες, Κυριακή το βράδυ, την πρόθεσή του να διαθέσει στη διεθνή αγορά το ουράνιο που παράγει η Somaïr, θυγατρική του γαλλικού κολοσσού Orano, η οποία, όμως, απώλεσε τον επιχειρησιακό έλεγχό της όταν την εθνικοποίησε η Νιαμέ τον Ιούνιο.
Η Somaïr (Société des mines de l’Aïr, «εταιρεία υπαίθριων μεταλλείων») ανήκε κατά 63,4% στην Orano και κατά 36,6% στο κράτος του Νίγηρα.
Η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων ουρανίου στον Νίγηρα βρίσκεται στο επίκεντρο μπραντεφέρ ανάμεσα στη στρατιωτική χούντα, που βρίσκεται στην εξουσία αφότου έγινε το πραξικόπημα του Ιουλίου του 2023, και στον όμιλο Orano. Το ζήτημα αυτό περιλαμβάνεται μεταξύ εκείνων για τα οποία συγκρούονται η Γαλλία —η άλλοτε αποικιακή επικυρίαρχη δύναμη— και οι Νιγηριανοί στρατιωτικοί.
Οι τελευταίοι δεν κρύβουν τη βούλησή τους να στραφούν σε νέους εταίρους, όπως το Ιράν και η Ρωσία. Η Μόσχα εξέφρασε, τον Ιούλιο, τη βούλησή της να αρχίσει να εξορύσσει ουράνιο στον Νίγηρα.
Ο Νίγηρας, με «αξιοπρέπεια», αποφάσισε να «διαθέσει στη διεθνή αγορά την παραγωγή του», ανέφερε δημοσιογράφος της κρατικής τηλεόρασης Télé Sahel, μεταφέροντας τοποθέτηση του επικεφαλής της χούντας, στρατηγού Αμπντουραμάν Τσιανί.
Ο κ. Τσιανί, σύμφωνα με ΜΜΕ, τόνισε πως είναι «νόμιμο δικαίωμα του Νίγηρα να διαθέτει (προς πώληση) τον φυσικό πλούτο του, να τον διαθέτει σε όποιον θέλει να αγοράσει, με τους κανόνες της αγοράς και με πλήρη ανεξαρτησία».
Η Orano υπέστη, τον Δεκέμβριο του 2024, απώλεια του επιχειρησιακού ελέγχου των τριών θυγατρικών της στον Νίγηρα: της Somaïr, της Cominak (η οποία έκλεισε το 2021) και εκείνης που διαχειρίζεται το κοίτασμα Imouraren.
Η τελευταία αυτή εγκατάσταση διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα ουρανίου στον κόσμο· τα αποθέματα εκτιμάται ότι φθάνουν τους 200.000 τόνους. Η Νιαμέ αφαίρεσε από την Orano την άδεια εκμετάλλευσης.
Τον Ιούνιο, η χούντα ανακοίνωσε την εθνικοποίηση του μεταλλείου Somaïr.
Η Orano, το μετοχικό κεφάλαιο της οποίας ανήκει κατά 90% στο γαλλικό κράτος, κίνησε διάφορες διαδικασίες διεθνούς επιδιαιτησίας εναντίον του κράτους του Νίγηρα.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου, η γαλλική εταιρεία ανακοίνωσε ότι δικαστήριο αποφάνθηκε υπέρ της όσον αφορά το μεταλλείο Somaïr.
Σύμφωνα με την Orano, το δικαστήριο αυτό διέταξε τις αρχές του Νίγηρα να μην πουλήσουν ουράνιο που παρήγαγε η Somaïr, στην εγκατάσταση της οποίας βρίσκονται περίπου 1.300 τόνοι εμπλουτισμένου μεταλλεύματος, εκτιμώμενης εμπορικής αξίας 250 εκατ. ευρώ.
Κατά πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες ημέρες από το μέσο ενημέρωσης LSI Africa και τη WAMAPS, ομάδα δημοσιογράφων στη Δυτική Αφρική, ειδικευμένη στην επικαιρότητα για ζητήματα ασφαλείας στο Σαχέλ, οχηματοπομπή που μεταφέρει περίπου 1.000 τόνους ουρανίου αναχώρησε πρόσφατα από την Αρλί, πόλη στον βορρά όπου βρίσκεται εγκατάσταση της Somaïr, με προορισμό το λιμάνι της Λομέ, πρωτεύουσας του Τόγκο, περνώντας από τη Μπουρκίνα Φάσο.
Το Γαλλικό Πρακτορείο σημειώνει ότι δεν έχει μπορέσει, μέχρι στιγμής, να επαληθεύσει την πληροφορία αυτή με ανεξάρτητο τρόπο.
Στον Νίγηρα αναλογούσε το 4,7% της παγκόσμιας παραγωγής φυσικού ουρανίου, σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2021 του Οργανισμού Εφοδιασμού της Ευρατόμ (ESA).
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP.
