Οι ΗΠΑ και η Ουκρανία κατέληξαν στη Γενεύη σε ένα νέο ειρηνευτικό σχέδιο 19 σημείων, το οποίο αντικαθιστά το προηγούμενο των 28 σημείων. Ο σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου και μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, Ολεξάντρ Μπέβζ, τόνισε ότι το «αρχικό κείμενο» πλέον δεν υπάρχει.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μιλώντας μετά τις συνομιλίες, δήλωσε πως «προς το παρόν, μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, τα σημεία είναι λιγότερα, δεν είναι πλέον 28, και πολλά σωστά στοιχεία έχουν ενσωματωθεί σε αυτό το πλαίσιο». Επισήμανε ακόμη ότι «η ομάδα μας έχει ήδη ενημερώσει σήμερα για το νέο σχέδιο μέτρων και αυτή είναι πραγματικά η σωστή προσέγγιση. Τα ευαίσθητα ζητήματα, τα πιο λεπτεπίλεπτα σημεία, θα τα συζητήσω με τον πρόεδρο Τραμπ».
Ο Ουκρανός ηγέτης υπογράμμισε πως «υπάρχει ακόμα δουλειά που πρέπει να κάνουμε όλοι μας — είναι πολύ δύσκολο — για να καταλήξουμε στο τελικό κείμενο, και πρέπει να τα κάνουμε όλα με αξιοπρέπεια. Εκτιμούμε το γεγονός ότι η πλειοψηφία του κόσμου είναι έτοιμη να μας βοηθήσει και ότι η αμερικανική πλευρά έχει μια εποικοδομητική στάση. Ουσιαστικά, χθες όλη την ημέρα γίνονταν συναντήσεις, ήταν μια δύσκολη, εξαιρετικά λεπτομερής δουλειά».
Συμπλήρωσε, επίσης, ότι «η Ουκρανία δεν θα αποτελέσει ποτέ εμπόδιο για την ειρήνη – αυτή είναι η αρχή μας, η κοινή μας αρχή, και εκατομμύρια Ουκρανοί προσδοκούν και αξίζουν μια αξιοπρεπή ειρήνη. Θα κάνουμε τα πάντα για αυτό, είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα».
Ο Μπέβζ ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook ότι «το σχέδιο των 28 σημείων, όπως το είδαν όλοι, δεν υπάρχει πλέον. Ορισμένα σημεία αφαιρέθηκαν, άλλα άλλαξαν. Καμία από τις παρατηρήσεις της ουκρανικής πλευράς δεν αγνοήθηκε». Όπως διευκρίνισε, οι τελικές αποφάσεις για τα πιο κρίσιμα ζητήματα θα ληφθούν από τον Ζελένσκι και τον Τραμπ, ενώ σημείωσε πως «υπήρχαν πολύ περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας απ’ ό,τι πραγματικότητα».
Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ζελένσκι αυτή την εβδομάδα. Παράλληλα, πηγές του Reuters ανέφεραν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος ενδέχεται να ταξιδέψει σύντομα στις Ηνωμένες Πολιτείες για να συζητήσει με τον Τραμπ ζητήματα που αφορούν το ειρηνευτικό σχέδιο και τον τερματισμό του πολέμου.
Η Λέβιτ επισήμανε ότι οι διαπραγματεύσεις ήταν παραγωγικές, αν και παραμένουν κάποια σημεία διαφωνίας. Επεσήμανε, ακόμη, ότι το αναθεωρημένο σχέδιο θα υποβληθεί εκ νέου στη ρωσική πλευρά. Όπως είπε, «υπάρχει ένα αίσθημα επείγοντος. Ο πρόεδρος θέλει να δει αυτή τη συμφωνία να υλοποιείται και να τελειώσει αυτός ο πόλεμος», προσθέτοντας ότι ο Τραμπ ασκεί μεγάλη πίεση και στους δύο ηγέτες, καθώς επιθυμεί η συμφωνία να ολοκληρωθεί «το συντομότερο δυνατό».
Το νέο ειρηνευτικό πλαίσιο, σύμφωνα με τον πρώτο αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ουκρανίας, Σεργκέι Κισλίτσα, έχει διαμορφωθεί σε συνεργασία με την αμερικανική πλευρά, αφήνοντας τα πιο ευαίσθητα πολιτικά θέματα – όπως το εδαφικό και οι σχέσεις με το ΝΑΤΟ – να αποφασιστούν από τους δύο προέδρους.
Πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις ανέφεραν ότι η Ουκρανία τροποποίησε σημαντικά το σχέδιο, αφαιρώντας αρκετές από τις μαξιμαλιστικές ρωσικές απαιτήσεις. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, πάντως, προειδοποίησαν ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν θα είναι εύκολη.
Ο Κισλίτσα δήλωσε στους Financial Times ότι η συνάντηση στη Γενεύη ήταν μια «έντονη αλλά παραγωγική» διαδικασία, η οποία οδήγησε σε ένα πλήρως αναθεωρημένο έγγραφο, αφήνοντας θετική εντύπωση και στις δύο πλευρές. Όπως εξήγησε, οι Ουκρανοί «δεν είχαν την εξουσία να λάβουν αποφάσεις για το εδαφικό, καθώς αυτό θα απαιτούσε εθνικό δημοψήφισμα».
«Πολύ λίγα πράγματα έχουν απομείνει από την αρχική έκδοση», είπε ο Κισλίτσα, επισημαίνοντας ότι έχει διαμορφωθεί ένα «σταθερό πλαίσιο σύγκλισης» και κάποια σημεία στα οποία μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός. Τόνισε ότι τα υπόλοιπα ζητήματα θα χρειαστούν αποφάσεις από την ηγεσία των δύο χωρών.
Τα προσχέδια του νέου σχεδίου θα μεταφερθούν τώρα σε Ουάσινγκτον και Κίεβο, ώστε να ενημερωθούν οι πρόεδροι, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση αναμένεται στη συνέχεια να προσεγγίσει τη Μόσχα για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Οι συνομιλίες από ουκρανικής πλευράς έγιναν υπό την καθοδήγηση του επικεφαλής του προσωπικού του Ζελένσκι, Αντρέι Γερμάκ, και του γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ, με τη συμμετοχή του Κισλίτσα, στρατιωτικών αξιωματικών και αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών.
Από την αμερικανική πλευρά συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Στρατού Νταν Ντρίσκολ, ο ειδικός απεσταλμένος για τη Ρωσία Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρετ Κούσνερ, του οποίου η παρουσία αρχικά αιφνιδίασε την ουκρανική αποστολή.
Ο Κισλίτσα ανέφερε πως οι Αμερικανοί εμφανίστηκαν πρόθυμοι να ακούσουν και να δεχτούν τις ουκρανικές προτάσεις, τονίζοντας ότι «σχεδόν όλα όσα προτείναμε έγιναν δεκτά».
Παρά το θετικό κλίμα, οι συνομιλίες παραλίγο να μην ξεκινήσουν, καθώς το πρωί της Κυριακής επικρατούσε «πολύ τεταμένη» ατμόσφαιρα. Οι Αμερικανοί, όπως είπε, έφτασαν απογοητευμένοι από τις διαρροές στα μέσα ενημέρωσης και τη δημόσια συζήτηση για το πρώτο σχέδιο. «Οι πρώτες ώρες ήταν εντελώς… κρεμασμένες από μια κλωστή», παραδέχθηκε.
Μετά από δύο ώρες εντατικών συνομιλιών, οι διαπραγματεύσεις προχώρησαν κανονικά. Οι Ουκρανοί παρουσίασαν τις ανησυχίες και τα αιτήματά τους, ενώ η αμερικανική πλευρά αποδέχτηκε την αφαίρεση της πρότασης για ανώτατο όριο 600.000 στρατιωτών στον ουκρανικό στρατό. «Ο στρατός θα συνεχίσει να συζητά τις ρυθμίσεις», είπε ο Κισλίτσα, προσθέτοντας ότι υπήρξε αναθεώρηση και στο θέμα της γενικής αμνηστίας, ώστε να λαμβάνονται υπόψη «τα παράπονα όσων υπέφεραν στον πόλεμο».
Στο δεύτερο μέρος της ημέρας, στις συζητήσεις συμμετείχαν και Ευρωπαίοι σύμμαχοι — από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την ΕΕ — με στόχο τον συντονισμό των θέσεων.
Ο Κισλίτσα χαρακτήρισε «εποικοδομητική» τη συμμετοχή των Αμερικανών, λέγοντας: «Σε κανένα σημείο δεν είπαν “δεν θα το συζητήσουμε”. Εξετάσαμε όλα τα σημεία προσεκτικά».
Η Ουάσινγκτον αναμένεται τώρα να αποφασίσει πότε και πώς θα παρουσιάσει το σχέδιο στη Ρωσία. Το Κρεμλίνο, πάντως, δήλωσε πως δεν έχει ακόμη ενημερωθεί. «Είναι στο χέρι των Ρώσων να δείξουν αν ενδιαφέρονται πραγματικά για την ειρήνη ή αν θα βρουν χίλιους λόγους για να μην συμμετάσχουν», δήλωσε ο Κισλίτσα, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία παραμένει πρόθυμη να εργαστεί για μια δίκαιη λύση και να συνεχίσει τον διάλογο «οπουδήποτε».
Ο ίδιος επισήμανε τη σημασία της συνάντησης στη Γενεύη, λέγοντας ότι «το θεμελιώδες επίτευγμα είναι πως διατηρήσαμε μια λειτουργική συνεργασία με τους Αμερικανούς». Παρά τις εντάσεις και τη δημοσιότητα, τόνισε ότι οι δύο πλευρές απέδειξαν πως μπορούν να συνεργαστούν παραγωγικά για ένα βιώσιμο ειρηνευτικό πλαίσιο.
Ωστόσο, προειδοποίησε πως «δεν καθόμασταν στα κεντρικά γραφεία της Netflix γράφοντας σενάρια για Όσκαρ. Δεν πρέπει να μας οδηγεί ο ενθουσιασμός, αλλά η ευθύνη και η πολυπλοκότητα των ζητημάτων».
Η Ουάσινγκτον, τέλος, είχε προηγουμένως πιέσει το Κίεβο να αποδεχτεί ένα αρχικό σχέδιο 28 σημείων, που είχε συνταχθεί από Αμερικανούς και Ρώσους αξιωματούχους, ξεπερνώντας τα όρια που έθετε η ουκρανική πλευρά.
