Μια σκληρή κριτική δέχεται το Μουσείο του Λούβρου μετά τη θεαματική ληστεία του περασμένου μήνα, με την οποία εκλάπησαν κοσμήματα ανεκτίμητης αξίας από τη βασιλική συλλογή του Στέμματος της Γαλλίας.

Έκθεση-κόλαφος του Ελεγκτικού Συνεδρίου της χώρας αποκαλύπτει χρόνια αμέλεια στην ασφάλεια του μουσείου, με τις διοικήσεις να δίνουν προτεραιότητα σε εντυπωσιακές επενδύσεις και έργα προβολής, αφήνοντας πίσω κρίσιμα ζητήματα πυρασφάλειας και συστημάτων επιτήρησης.

Προτίμησαν την προβολή από την ασφάλεια

Το πόρισμα που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη καταγράφει «επίμονες ελλείψεις» στην προστασία των έργων τέχνης και της υποδομής του μουσείου, επιβεβαιώνοντας ανησυχίες που είχαν ήδη εκφραστεί μετά τη θεαματική ληστεία.

Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, διαδοχικοί διευθυντές του Λούβρου προτίμησαν την υλοποίηση έργων «ελκυστικών για χορηγούς και μέσα ενημέρωσης», παραμελώντας τον εκσυγχρονισμό της ασφάλειας.

Μεταξύ 2018 και 2024, το Λούβρο φέρεται να έδωσε προτεραιότητα σε «ορατές και ελκυστικές» δράσεις, όπως αγορές έργων τέχνης ύψους 105,4 εκατ. ευρώ και αναδιαμορφώσεις εκθεσιακών χώρων αξίας 63,5 εκατ. ευρώ, εις βάρος της ανακαίνισης και της ασφάλειας των τεχνικών εγκαταστάσεων.

Το φιλόδοξο πρότζεκτ «New Renaissance» -προϋπολογισμού άνω του 1 δισ. ευρώ- περιλαμβάνει τη δημιουργία νέας εισόδου και την κατασκευή αιθουσών για τη Μόνα Λίζα, την ώρα που, όπως σημειώνει η Cour des Comptes, «το γενικό σχέδιο πυρασφάλειας παραμένει ανολοκλήρωτο πάνω από 20 χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής του».

Η εγκατάσταση καμερών προχωρά με αργούς ρυθμούς: μόλις το 64% της πτέρυγας Denon, όπου εκτίθεται η Μόνα Λίζα, καλύπτεται το 2024, έναντι 51% πέντε χρόνια νωρίτερα. Τα συνδικάτα CFDT και SUD έχουν εδώ και χρόνια προειδοποιήσει για την καθυστέρηση στη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών.

Η υπουργός Πολιτισμού, Ρασιντά Ντατί, παρουσίασε τα πρώτα ευρήματα της επιθεώρησης του Γενικού Επιθεωρητή Πολιτιστικών Υποθέσεων, αποκαλύπτοντας «χρόνια και δομική υποτίμηση του κινδύνου εισβολής και κλοπής», «ανεπαρκώς εξοπλισμένα συστήματα ασφαλείας», «ακατάλληλη διακυβέρνηση» και «εντελώς απαρχαιωμένα πρωτόκολλα».

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι», αναγνωρίζοντας «κενά ασφαλείας» παρά τη λειτουργία των συναγερμών κατά τη διάρκεια της κλοπής, σύμφωνα με τη Le Figaro. Η υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι το Λούβρο σκοπεύει να εγκαταστήσει νέα αντικλεπτικά και άλλα συστήματα ασφαλείας έως το τέλος του έτους.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι οι αναβαθμίσεις των συστημάτων ασφαλείας στο διάσημο μουσείο προχωρούν «με ρυθμούς απελπιστικά ανεπαρκείς». Ο πρόεδρος, Πιερ Μοσκοβισί, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου πως η ληστεία αποτέλεσε «εκκωφαντικό ξυπνητήρι» για την ασφάλεια των μουσείων της χώρας.

Όπως τόνισε, «οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη μελέτη δεν είναι καινούργιες» και ήταν ήδη γνωστές στη διοίκηση του μουσείου, το οποίο υποδέχθηκε εννέα εκατομμύρια επισκέπτες το 2024, «αλλά φαίνεται ότι δεν είχε πλήρως συνειδητοποιήσει την έκταση του προβλήματος».

Το Μουσείο του Λούβρου «απέτυχε»

Στην ίδια έκθεση επισημαίνεται ότι, κατά την περίοδο 2018–2024, η διοίκηση του Λούβρου φέρεται να έδωσε προτεραιότητα σε «ορατές και ελκυστικές»δράσεις «σε βάρος της συντήρησης και ανακαίνισης των κτιρίων και των τεχνικών εγκαταστάσεων, ιδίως αυτών που σχετίζονται με την ασφάλεια και την προστασία».

Για τα απολύτως απαραίτητα έργα διατέθηκαν μόλις 26,7 εκατ. ευρώ, ενώ για αποκατάσταση πολιτιστικής κληρονομιάς 59,5 εκατ. ευρώ – ποσά που, σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, θεωρούνται «καταφανώς ανεπαρκή» σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες.

Η έλλειψη επενδύσεων είχε απτά αποτελέσματα: στα τέλη του 2023 και στις αρχές του 2024, εκθέσεις του Λούβρου αναγκάστηκαν να κλείσουν πρόωρα λόγω ζημιών στις τεχνικές εγκαταστάσεις, φανερώνοντας «την επιταχυνόμενη φθορά των υποδομών υπό την πίεση του τεράστιου αριθμού επισκεπτών».

Παράλληλα, σημειώνεται «επίμονη καθυστέρηση στην εγκατάσταση εξοπλισμού ασφαλείας για την προστασία των έργων τέχνης», την οποία το μουσείο «απέτυχε» να αντιμετωπίσει εντός του εξεταζόμενου διαστήματος.

Η διεύθυνση του μουσείου ανέφερε την Πέμπτη ότι αποδέχεται «τις περισσότερες» από τις συστάσεις της έκθεσης, διατηρώντας ωστόσο την άποψη ότι το πόρισμα «δεν αναγνωρίζει πλήρως ορισμένες από τις ενέργειές του στον τομέα της ασφάλειας».

Η συζήτηση για τις ευθύνες και τα κενά ασφαλείας έφτασε μέχρι τη Γαλλική Γερουσία, η οποία αυτή την εβδομάδα εξέτασε τις ελλείψεις του συστήματος επιτήρησης και την ευθύνη της πολιτείας, ενώ συνδικάτα και βουλευτές αναρωτήθηκαν αν οι κυβερνητικές ενέργειες συνιστούν ουσιαστική μεταρρύθμιση ή απλώς συμβολική αντίδραση.

Η ληστεία της 19ης Οκτωβρίου στο Λούβρο πραγματοποιήθηκε μέρα μεσημέρι και διήρκεσε μόλις επτά λεπτά: τέσσερις δράστες εισέβαλαν από το παράθυρο της Γκαλερί του Απόλλωνα, χρησιμοποιώντας αναδιπλούμενη σκάλα και τροχούς για να σπάσουν τις προθήκες που περιείχαν τα κοσμήματα.

Οι ληστές διέφυγαν με σκούτερ, αφήνοντας πίσω ένα στέμμα διακοσμημένο με διαμάντια και σμαράγδια που ανήκε άλλοτε στη σύζυγο του Ναπολέοντα Γ΄, αυτοκράτειρα Ευγενία, ενώ άρπαξαν οκτώ άλλα κοσμήματα.

Οι αρχές έχουν συλλάβει τέσσερα άτομα –τρεις εκ των οποίων θεωρούνται άμεσα εμπλεκόμενοι– ωστόσο τα κλοπιμαία παραμένουν άφαντα.

Το δικαστήριο καλεί τώρα τη διοίκηση του Λούβρου να αναμορφώσει πλήρως το σύστημα ασφαλείας του και να δημιουργήσει, όπως ζήτησε και η υπουργός Ντατί, «μια νέα υπηρεσία ασφάλειας και προστασίας σε επίπεδο προεδρίας». Έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του μουσείου έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή.

Με πληροφορίες από: France24, Euronews, Le Parisien