Το τέλος του πολέμου στη Γάζα προανήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της υπογραφής της ιστορικής συμφωνίας για την ειρήνη. Με χαρακτηριστικό ύφος, ο Αμερικανός πρόεδρος σχολίασε: «Έπρεπε να περάσουν 3.000 χρόνια για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο».

Η συμφωνία, που υπεγράφη στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου, θεωρείται σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο Τραμπ έδωσε το έναυσμα για την έναρξη των συνομιλιών σχετικά με τη δεύτερη φάση του σχεδίου του, που αφορά την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.

Μετά την απελευθέρωση των ομήρων, αρκετοί εκτιμούν ότι το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός οδικός χάρτης για την ειρήνη. Ωστόσο, η περιοχή έχει βρεθεί ξανά σε παρόμοια κατάσταση στο παρελθόν. Αν και η Χαμάς και το Ισραήλ έχουν συμφωνήσει σε μια κατ’ αρχήν ειρήνη, το πλαίσιο θυμίζει τις παλαιότερες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, που δεν συνοδεύονταν πάντα από μακροχρόνια σταθερότητα.

Η επιτυχία του ειρηνευτικού σχεδίου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να συνεχιστούν οι πολιτικές πιέσεις ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη των εχθροπραξιών. Με την απελευθέρωση των ομήρων, η Χαμάς χάνει πλέον κάθε ουσιαστική επιρροή για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, εάν οι συγκρούσεις ξεσπάσουν ξανά.

Παράλληλα, η Χαμάς θα πρέπει να παραιτηθεί από τα όπλα και από κάθε μορφή πολιτικής εξουσίας στη Γάζα. Μέχρι σήμερα, είχε δηλώσει ότι κάτι τέτοιο θα συνέβαινε μόνο αν αναγνωριζόταν κυρίαρχο παλαιστινιακό κράτος. Ακόμη και στις 10 Οκτωβρίου, φατρίες στη Γάζα είχαν ξεκαθαρίσει ότι «δεν θα δεχθούν ξένη κηδεμονία», επιμένοντας πως η διακυβέρνηση πρέπει να καθοριστεί «απευθείας από το εθνικό συστατικό του λαού μας».

Σε αυτό το πλαίσιο, η όποια προσωρινή διακυβέρνηση που θα δημιουργηθεί στη Γάζα οφείλει να αντικατοπτρίζει τις τοπικές ανάγκες. Το προτεινόμενο «όργανο ειρήνης», με επικεφαλής τον Τραμπ και τον πρώην πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ, κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος, αν αποκλείσει τους Παλαιστινίους από τις συζητήσεις για το μέλλον τους.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης την επανέναρξη της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα, αν και παραμένει ασαφές τι θα γίνει με τον αποκλεισμό που ισχύει από το 2007. Ο χερσαίος, θαλάσσιος και εναέριος αποκλεισμός που επέβαλαν η Αίγυπτος και το Ισραήλ μετά την ανάληψη της εξουσίας από τη Χαμάς, εξακολουθεί να περιορίζει τις εισαγωγές και τη μετακίνηση των κατοίκων.

Για να υπάρξει σταθερή ειρήνη, η πολιτική ασφάλειας πρέπει να ευθυγραμμιστεί με το διεθνές δίκαιο και τις ανθρωπιστικές αρχές. Το σημαντικότερο όμως είναι πως όλα τα εμπλεκόμενα μέρη οφείλουν να αντιληφθούν ότι η ειρήνη στη Γάζα είναι άρρηκτα δεμένη με την ευρύτερη ειρήνη ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστινίους. Η σύγκρουση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απομονωμένα, σαν ένα ανεξάρτητο γεγονός.

Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας για ειρήνη στη Λωρίδα της Γάζας

Η ιστορική συμφωνία, που υπογράφηκε στη Σύνοδο του Σαρμ Ελ Σέιχ, αναφέρει:

«Εμείς, οι υπογεγραμμένοι, καλωσορίζουμε τη πραγματικά ιστορική δέσμευση και την εφαρμογή από όλες τις πλευρές της Ειρηνευτικής Συμφωνίας Τραμπ, η οποία έθεσε τέλος σε περισσότερα από δύο χρόνια βαθιάς οδύνης και απωλειών — ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την περιοχή, που ορίζεται από την ελπίδα, την ασφάλεια και ένα κοινό όραμα για ειρήνη και ευημερία.

Υποστηρίζουμε και στηρίζουμε τις ειλικρινείς προσπάθειες του Προέδρου Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα και να φέρει διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Μαζί, θα εφαρμόσουμε αυτή τη συμφωνία με τρόπο που διασφαλίζει ειρήνη, ασφάλεια, σταθερότητα και ευκαιρίες για όλους τους λαούς της περιοχής, περιλαμβανομένων τόσο των Παλαιστινίων όσο και των Ισραηλινών.

Κατανοούμε ότι η διαρκής ειρήνη θα είναι εκείνη όπου και οι δύο λαοί μπορούν να ευημερούν, με τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματά τους προστατευμένα και την αξιοπρέπειά τους διαφυλαγμένη.

Επιβεβαιώνουμε ότι η ουσιαστική πρόοδος επιτυγχάνεται μέσω συνεργασίας και διαλόγου, και πως η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ εθνών υπηρετεί τη σταθερότητα και την παγκόσμια ειρήνη.

Αναγνωρίζουμε τη βαθιά ιστορική και πνευματική σημασία της περιοχής για τις θρησκευτικές κοινότητες που συνδέονται με τη γη — τον Χριστιανισμό, το Ισλάμ και τον Ιουδαϊσμό. Η προστασία των ιερών μνημείων και ο σεβασμός των δεσμών αυτών παραμένουν ύψιστης σημασίας για την ειρηνική συνύπαρξη.

Είμαστε ενωμένοι στην απόφαση να εξαλείψουμε τον εξτρεμισμό και τη ριζοσπαστικοποίηση σε κάθε τους μορφή. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προοδεύσει όταν η βία και ο ρατσισμός κανονικοποιούνται ή όταν οι ριζοσπαστικές ιδεολογίες απειλούν τον κοινωνικό ιστό.

Δεσμευόμαστε να επιλύουμε τις διαφορές μέσω διπλωματίας και διαπραγματεύσεων, όχι με βία. Αναγνωρίζουμε ότι η Μέση Ανατολή δεν αντέχει άλλους παρατεταμένους πολέμους ή αδιέξοδες διαπραγματεύσεις. Οι τραγωδίες των τελευταίων ετών υπενθυμίζουν ότι οι επόμενες γενιές αξίζουν κάτι καλύτερο από τις αποτυχίες του παρελθόντος.

Αναζητούμε ανεκτικότητα, ισότητα και ευκαιρίες για κάθε άνθρωπο, ώστε η περιοχή να γίνει τόπος ειρήνης, ασφάλειας και οικονομικής ευημερίας, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας ή εθνότητας.

Με αυτό το πνεύμα, καλωσορίζουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και δεσμευόμαστε να εργαστούμε συλλογικά για τη διατήρηση αυτής της κληρονομιάς, χτίζοντας θεμέλια πάνω στα οποία οι επόμενες γενιές θα μπορούν να ζήσουν μέσα σε ειρήνη».

“We pursue a comprehensive vision of peace, security, and shared prosperity in the region, grounded in the principles of mutual respect and shared destiny…. We commit ourselves to a future of enduring peace.” pic.twitter.com/qj38wYELVM

— The White House (@WhiteHouse) October 13, 2025

Υπογράφοντες:

• Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής
• Αμπντέλ Φατάχ Ελ-Σίσι, Πρόεδρος της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου
• Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, Εμίρης του Κράτους του Κατάρ
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας

Τα τρία μεγάλα ερωτήματα που εγείρει η συμφωνία για τη Γάζα

Το CNN σε ανάλυσή του εστιάζει σε τρία βασικά ερωτήματα.

Τι θα κάνει η Χαμάς;

Στην τελευταία συμφωνία ανταλλαγής, η Χαμάς χρησιμοποίησε την εκεχειρία για να ξαναπάρει τον έλεγχο της Γάζας, να εξοντώσει αντιφρονούντες Παλαιστίνιους και να εργαλειοποιήσει τους ομήρους. Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, «φαίνεται να επαναλαμβάνει το ίδιο μοτίβο», καθώς υπάρχουν ήδη μαρτυρίες για νέες συλλήψεις Παλαιστινίων στους δρόμους.

Αυτό έθεσε σε κίνδυνο κάθε ελπίδα να παραταθεί η κατάπαυση του πυρός που επιτεύχθηκε νωρίτερα φέτος σε μια μακροπρόθεσμη εκεχειρία.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η νέα συμφωνία επιτρέπει στις ισραηλινές δυνάμεις να παραμείνουν σε περισσότερο από το ήμισυ της Λωρίδας της Γάζας, κάτι που η Χαμάς πριν από φέτος δεν θα είχε ποτέ αποδεχτεί. Εξουσιοδοτεί ξένες στρατιωτικές δυνάμεις να εισέλθουν σε αυτές τις περιοχές για να διασφαλίσουν ότι η Χαμάς δεν θα μπορέσει ποτέ να επιστρέψει σε αυτές. Η νέα συμφωνία έχει επίσης την υποστήριξη σχεδόν όλων των αραβικών και μουσουλμανικών κρατών και καλεί τη Χαμάς να αφοπλιστεί.

Η Χαμάς στραφεί ξανά εναντίον αμάχων, το περιθώριο ελιγμών της είναι περιορισμένος.

Το CNN τονίσει στην ανάλυσή του ότι προκειμένου να ανακοδομηθεί η Γάζα, η Χαμάς πρέπει να αποδεχτεί τη συμφωνία στο σύνολό της και να παραιτηθεί από την ψευδή αξίωσή της για εξουσία στη Λωρίδα.

Αναπτύσσονται ενδιάμεσες πολιτικές και στρατιωτικές δομές;

Τα βασικά στοιχεία αυτής της συμφωνίας, πέρα από την απελευθέρωση των ομήρων, περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας προσωρινής δύναμης ασφαλείας και μιας πολιτικής δομής για τη Γάζα.

Εάν αυτές οι δομές τεθούν σε εφαρμογή, τότε το σχέδιο των 20 σημείων έχει πιθανότητες να επιτύχει. Ωστόσο, εάν δεν τεθούν σε εφαρμογή, τότε η Χαμάς θα μπορούσε με την πάροδο του χρόνου να αποκαταστήσει την εξουσία της με τη βία, ένα αποτέλεσμα που θα καταστρέψει κάθε ελπίδα για μακροπρόθεσμη ειρήνη ή αποκατάσταση της Λωρίδας της Γάζας, προσθέτει το CNN.

Αυτό σημαίνει ότι τις επόμενες εβδομάδες θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο αν οι χώρες είναι διατεθειμένες να συνεισφέρουν δυνάμεις σε μια προσωρινή δύναμη ασφαλείας και αν μπορεί να συσταθεί μια προσωρινή κυβερνητική οντότητα χωρίς να οδηγηθεί σε μήνες διαμάχης.

Το CNN σχολιάζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα μπουν στη Γάζα, αλλά θα έχουν καίριο ρόλο στη συγκέντρωση διεθνών συνεισφορών και στον συντονισμό της αποστολής. Στο πολιτικό επίπεδο, το ποιοι Παλαιστίνιοι θα συμμετάσχουν στον προσωρινό φορέα είναι εσωτερικό τους ζήτημα· χωρίς όμως ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ, η διαδικασία μπορεί να εκτραπεί σε αδιέξοδο, αφήνοντας κενό εξουσίας που θα εκμεταλλευθεί η Χαμάς.

Υπάρχει κάποιο βιώσιμο σχέδιο ανασυγκρότησης;

Η ανασυγκρότηση της Γάζας θα διαρκέσει μια δεκαετία ή και περισσότερο και θα κοστίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Οι ΗΠΑ είχαν οργανώσει κάτι παρόμοιο πριν από δέκα χρόνια για τη Μοσούλη στο Ιράκ, αλλά η Γάζα είναι ακόμη πιο περίπλοκη περίπτωση: κάτω από το έδαφος της εκτείνονται πάνω από 300 μίλια σηράγγων, αποτέλεσμα 20ετούς υπόγειας κατασκευής από τη Χαμάς.

Οποιαδήποτε ελπίδα για την αποκατάσταση της Λωρίδας της Γάζας απαιτεί μια παγκοσμίως συντονισμένη προσπάθεια υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, με τη συμμετοχή Παλαιστινίων που δεν ανήκουν στη Χαμάς και τους τεράστιους πόρους των περιφερειακών εταίρων και συμμάχων της Αμερικής.

Φυσικά, αν η Χαμάς επιμείνει να διατηρήσει τον έλεγχο των περιοχών πάνω από τα σύνορα του Ισραήλ σύμφωνα με τη συμφωνία του Τραμπ, τότε θα είναι η Χαμάς που θα εμποδίζει την ανασυγκρότηση αυτών των περιοχών. Αν η Χαμάς δεν παραιτηθεί από τον έλεγχο της ασφάλειας, λίγες χώρες θα είναι διατεθειμένες να εισέλθουν στη Γάζα ή να διαθέσουν πόρους για την ανασυγκρότησή της.

Τις επόμενες 24 ώρες, το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί, όπως είναι φυσικό, στην επιστροφή των ομήρων μετά από 740 φρικτές ημέρες σε σκοτεινά τούνελ και ακατονόμαστα βασανιστήρια.

Τραμπ: Πετύχαμε το αδύνατο μετά από 3.000 χρόνια

Στην ομιλία του στην έναρξη της συνόδου του Σαρμ ελ Σέιχ, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα «σπουδαία για τη Μέση Ανατολή».

«Αυτή είναι μια συμφωνία που θα κρατήσει», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, βάζοντας την υπογραφή του στο κείμενο του σχεδίου και δεσμεύοντας ουσιαστικά τόσο όσους συμμετείχαν, όσο και όσους δεν συμμετείχαν να στηρίξουν τη διαδικασία, ειδικότερα τώρα που μπαίνει στο πιο δύσκολο και σύνθετο στάδιο της.

«Αυτό πήρε 3.000 χρόνια, μπορείτε να το πιστέψετε; Και θα αντέξει», είπε ο Τραμπ καθώς υπέγραφε την συμφωνία.

«Είναι μια ιστορική ημέρα για ολόκληρη την περιοχή, πετύχαμε το αδύνατο» είπε, επαναλαμβάνοντας ότι «σήμερα δεν υπογράφουμε μόνο το τέλος του πολέμου στη Γάζα, υπογράφουμε μια νέα αρχή για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή».

«Τα πρώτα βήματα προς την ειρήνη είναι πάντα τα πιο δύσκολα και σήμερα, τα κάναμε μαζί» τόνισε και πρόσθεσε ότι η συμφωνία είναι τόσο μεγάλη που θα αποτρέψει έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο – ο οποίος, όπως είπε, θα μπορούσε να είχε λάβει χώρα στη Μέση Ανατολή.

Υπενθυμίζεται πως η δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου έχει ήδη αρχίσει, καθώς διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως ανέφερε ο πρόεδρος Τραμπ, κάτι που επιβεβαίωσε και ο ειδικός διαπραγματευτής Στιβ Γουίτκοφ.