Η Χαμάς εξακολουθούσε να μελετά την πρόταση του Προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, αλλά δεν θα δεχόταν να της πουν «αυτό είναι κι αν σ΄ αρέσει», δήλωσε ανώτερο πολιτικό στέλεχος της οργάνωσης, σύμφωνα με τους New York Times.

Αλλά στην ουσία αυτό ακριβώς της είπε την Παρασκευή, ο Τραμπ με τον εκβιασμό να απαντήσει ως τις έξι το απόγευμα της Κυριακής, ώρα Ουάσινγκτον,  και με την απειλή ότι αν δεν συμφωνήσει, τότε εκείνος θα δώσει το πράσινο φως στο Ισραήλ για εξαπολύσει «κόλαση» εναντίον της.

Γράφει ο Θοδωρής Κανέλλος

«Η Χαμάς συζητά αυτό το σχέδιο με σοβαρότητα», δήλωσε την Πέμπτη σε συνέντευξή του στο Al Jazeera ο Μοχάμαντ Ναζάλ, στέλεχος της Χαμάς, λέγοντας ότι η οργάνωση βρίσκεται σε διαβουλεύσεις και με άλλες παλαιστινιακές παρατάξεις και σύντομα θα ανακοινώσει τη θέση της.  Τελικά το έκανε το βράδυ της Παρασκευής.

Ο Ναζάλ πρόσθεσε ότι η Χαμάς είχε «σχόλια» για το σχέδιο και αναζητούσε «γκρίζες ζώνες» μέσα σε αυτό με τις οποίες θα μπορούσε να εργαστεί. Η πρόταση των 20 σημείων καλεί τη Χαμάς να απελευθερώσει όλους τους Ισραηλινούς ομήρους και να αφοπλιστεί. Το σχέδιο προέβλεπε επίσης σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.

Αξιωματούχοι από το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία συναντήθηκαν αυτήν την εβδομάδα με διαπραγματευτές της Χαμάς για να συζητήσουν το σχέδιο Τραμπ, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Η απόφαση της οργάνωσης για την πρόταση θα έχει βαθιές συνέπειες τόσο για τους Παλαιστίνιους αμάχους στη Γάζα όσο και για τους Ισραηλινούς ομήρους που εξακολουθούν να κρατούνται εκεί, οι οποίοι έχουν υποφέρει τρομερά κατά τη διάρκεια των σχεδόν δύο ετών πολέμου.

Η δύσκολη θέση της Χαμάς

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει δηλώσει την υποστήριξή του στο σχέδιο, λέγοντας τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους ότι, αν η Χαμάς δεν το δεχτεί, τότε το Ισραήλ θα συνεχίσει την εκστρατεία του στη Γάζα και θα «ολοκληρώσει τη δουλειά μόνο του».

Η Χαμάς βρίσκεται σε δύσκολη θέση, αναγκασμένη να απαντήσει σε ένα σχέδιο που έχει διχάσει τους υποστηρικτές της, σύμφωνα με Παλαιστίνιους αναλυτές.

«Η απόρριψη του σχεδίου θα την κάνει να φαίνεται σαν να δικαιολογεί τη συνέχιση του πολέμου», είπε ο Παλαιστίνιος αναλυτής Εσμάτ Μανσούρ, που πέρασε χρόνια σε ισραηλινή φυλακή μαζί με ηγέτες της Χαμάς. «Η αποδοχή του θα ισοδυναμεί με την υπογραφή της καταστροφής της.»

Από την άλλη, πρόσθεσε,  ότι η απαίτηση για σημαντικές αλλαγές στο σχέδιο μπορεί να μην είναι επιλογή που ο κ. Τραμπ θα ήταν διατεθειμένος να εξετάσει.

Ορισμένοι αξιωματούχοι της Χαμάς έκαναν δηλώσεις που υποδηλώνουν την αντίθεσή τους στο σχέδιο Τραμπ.  «Παρά την εγκληματική εξόντωση που διαπράττει αυτός ο εγκληματίας εχθρός, η αντίσταση θα συνεχίσει να υπάρχει μέχρι ο λαός μας να πετύχει τους στόχους και τις επιθυμίες του», δήλωσε ο Άμπντελ Τζαμπάρ Σαΐντ, στέλεχος της Χαμάς με έδρα το Κατάρ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη.

Οι εσωτερικές διαφωνίες

«Η αποδοχή του σχεδίου Τραμπ σημαίνει πολιτική αυτοκτονία που θα καταστρέψει την παλαιστινιακή υπόθεση», έγραψε αυτήν την εβδομάδα στο Χ ο Μπιλάλ Ραγιάν, γιος σκληροπυρηνικού ηγέτη της Χαμάς που σκοτώθηκε από το Ισραήλ το 2009.

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές, μεταξύ αυτών και ο κ. Μανσούρ, είπαν ότι είναι πιθανό η ηγεσία της Χαμάς να αποδεχτεί τους θεμελιώδεις όρους του σχεδίου, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ουσιαστικά παραδοχή ήττας.

Αν συμβεί αυτό, είπε ο κ. Μανσούρ, η Χαμάς θα απαιτήσει σαφές χρονοδιάγραμμα για την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων και τον τερματισμό του πολέμου.  «Δεν έχουν πια πολλά στη διάθεσή τους», είπε. «Ίσως να ψάχνουν τρόπο να κατέβουν από το δέντρο.»

Το σκληρό  δίλημμα

Μετά από δύο καταστροφικά χρόνια πολέμου, η Χαμάς αντιμετωπίζει ένα σκληρό δίλημμα: Μια κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, με το κόστος της στρατιωτικής παράδοσης, αν αποδεχτεί το αμερικανικό σχέδιο που απαιτεί τον αφοπλισμό της και τον τερματισμό οποιουδήποτε μελλοντικού ρόλου της στα παλαιστινιακά εδάφη.

Ένα πρόσωπο που γνωρίζει τις σκέψεις της Χαμάς το περιέγραψε ως «υπαρξιακή στιγμή» για την οργάνωση, της οποίας η ισχύς προερχόταν επί δεκαετίες από την αδιάλλακτη εναντίωση.

Η πίεση προς τη Χαμάς, που προκάλεσε τη σύγκρουση με την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ, αυξάνεται από κάθε κατεύθυνση. Αν απορρίψει το σχέδιο, οι συνέπειες είναι προφανείς.

Στη Γάζα, το Ισραήλ θα συνέχιζε την επίθεσή του κατά της Χαμάς. Το μεγαλύτερο μέρος του θύλακα έχει μετατραπεί σε ερείπια, περισσότεροι από 66.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, ενώ ειδικοί του ΟΗΕ έχουν κηρύξει λιμό σε τμήματα του βόρειου τομέα της λωρίδας. Πάνω από το 90% του πληθυσμού έχει εκτοπιστεί επανειλημμένα, με πολλούς να ζουν σε σκηνές.

Οι ισλαμιστές είναι απομονωμένοι τόσο στο εσωτερικό όσο και περιφερειακά: στη Γάζα πολλοί κατηγορούν τη Χαμάς ότι προκάλεσε πάνω τους την καταστροφική ισχύ της ισραηλινής στρατιωτικής μηχανής. Οι ηγέτες της οργάνωσης δέχονται επίσης πιέσεις από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, ακόμη και από τα πιο φιλικά, όπως το Κατάρ και η Τουρκία, να αποδεχτούν την πρόταση Τραμπ για κατάπαυση του πυρός και μεταπολεμικό σχέδιο για τη Γάζα.

Η διάσωση των προσχημάτων

Ο Bishara Bahbah, ο οποίος έχει υπηρετήσει ως ανεπίσημος διαπραγματευτής στη Ντόχα για λογαριασμό του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, Steve Witkoff, δήλωσε την Τρίτη ότι η Χαμάς ζητεί “διευκρινίσεις, δεσμεύσεις και τροποποιήσεις” σε διάφορα σημεία του σχεδίου του Τραμπ.

Αυτά περιλαμβάνουν ένα χρονοδιάγραμμα για την αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα, εγγυήσεις για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και έναν ορισμό του αφοπλισμού, δήλωσε ο Μπαχμπά στους Financial Times.

Καθώς δεν είναι  καθόλου σαφές σε ποιο βαθμό ο Τραμπ και ο Νετανιάχου θα δέχονταν να διαπραγματευτούν τις αντιρρήσεις της Χαμάς, η οργάνωση έχει βρεθεί στην κόψη του ξυραφιού και, με την απάντηση που δίνει, δείχνει  ότι προσπαθεί  να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποδοχή της συμφωνίας και τον τερματισμό του πολέμου από την μια, και στην διάσωση της ίδιας της ύπαρξής της και της αξιοπρέπειάς της από την άλλη.