Να ξαναγράψει τους κανόνες του παιχνιδιού και να ανατρέψει τις ισορροπίες σε ολόκληρη την Μέση Ανατολή με τους δικούς του όρους φαίνεται ότι επιχειρεί το Ισραήλ.

Της Εύης Απολλωνάτου

Η ισραηλινή αεροπορική επίθεση κατά της ηγεσίας της Χαμάς στην Ντόχα του Κατάρ την ώρα που εξέταζε μία νέα πρόταση για συμφωνία κατάπαυσης πυρός στην Γάζα πλέον πυροδοτεί αναταραχή και αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή.

Το ρίσκο που παίρνει το Ισραήλ σε αυτή την φάση είναι μεγάλο. Πρώτον χτύπησε τα ηγετικά στελέχη της οργάνωσης σε έδαφος του Κατάρ, έναν ισχυρό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή που φιλοξενεί την μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στην περιοχή.

Το πώς θα αντιδράσει το πλούσιο εμιράτο στην παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας του μένει να φανεί. Το απόγευμα το θέμα του ισραηλινού χτυπήματος σε έδαφος του Κατάρ θα συζητηθεί σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το Κατάρ εδώ και χρόνια έχει τον ρόλο της «Ελβετίας» της Μέσης Ανατολής, δηλαδή έναν μεσολαβητικό ρόλο στις διαμάχες και τις συγκρούσεις στην περιοχή. Τον ίδιο ρόλο είχε μέχρι στιγμής και στις συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς για την απελευθέρωση των ομήρων και τον τερματισμό του πολέμου στην Γάζα. Ουδείς μπορεί να γνωρίζει εάν θα συνεχίσει να επιθυμεί να παίζει τον ίδιο ρόλο.

Το Ισραήλ φέρεται να βλέπει με πιο θετικό μάτι την μεσολάβηση της Αιγύπτου στις διαπραγματεύσεις με την Χαμάς και το Κάιρο θα ήθελε να έχει ηγετικό ρόλο στις συνομιλίες και να αναβαθμιστεί διπλωματικά.

Τέλος στην διπλωματία

Δεύτερον το Τελ Αβίβ έδειξε ότι οι διπλωματικοί κανόνες που ίσχυαν μέχρι σήμερα δεν το δεσμεύουν. Για παράδειγμα όλοι γνωρίζουν ότι όταν δύο αντιμαχόμενες πλευρές διαπραγματεύονται δεν γίνεται απόπειρα κατά της ζωής των διαπραγματευτικών ομάδων.

Το Ισραήλ γνώριζε την τοποθεσία της ηγεσίας της Χαμάς στην Ντόχα εκ των προτέρων αλλά οι περισσότεροι δεν πίστευαν ότι θα έπαιρνε ποτέ την απόφαση να χτυπήσει εν μέσω διαπραγματεύσεων σε έδαφος του Κατάρ.

Αυτό επιβεβαιώνει με κείμενο του ο δημοσιογράφος του BBC, Τζέρεμι Μπάουεν που πέρσι τον Οκτώβριο συνάντησε στο Κατάρ το ηγετικό στέλεχος της Χαμάς, Χαλίλ αλ Χάγια, ο οποίος ήταν στόχος της χθεσινής επίθεσης. Ο δημοσιογράφος σχολιάζει τα χαλαρά μέτρα ασφαλείας αλλά και τους λίγους άνδρες της ασφάλειας του αλ Χάγια.

«Με τον πόλεμο στη Γάζα να μαίνεται, είχα αναρωτηθεί αν θα ήταν επικίνδυνο να καθίσω στο ίδιο δωμάτιο με τον Χαλίλ αλ Χάγια. Αλλά όπως κι εκείνος, πίστευα ότι το Κατάρ ήταν εκτός ορίων», γράφει ο Τζέρεμι Μπάουεν.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, αυτοί που πίστευαν ότι το Ισραήλ μπορεί να απειλήσει την ζωή των στελεχών της Χαμάς ήταν Τούρκοι και Αιγύπτιοι που είχαν προειδοποιήσει την πολιτική ηγεσία της να αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας ενόψει των νέων διαπραγματεύσεων.

Τα αντικρουόμενα μηνύματα της Ουάσινγκτον

Ο μοναδικός που μπορεί να φρενάρει τις κινήσεις του Ισραήλ, σύμφωνα με αναλυτές, είναι ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, δεν φαίνεται σε αυτή την φάση διατεθειμένος να πιέσει το Τελ Αβίβ να καθίσει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.

Επίσης έχει προκύψει και πάλι το ερώτημα τι γνώριζε εκ των προτέρων για την ισραηλινή επίθεση κατά της ηγεσίας της Χαμάς ο Ντόναλντ Τραμπ. Οι Αμερικανοί είχαν παρουσιάσει μία πρόταση εκεχειρίας στην Χαμάς και γι’ αυτό όλα τα ηγετικά στελέχη της είχαν συγκεντρωθεί στο ίδιο κτίριο στο Κατάρ.

Έτσι αρκετοί στην Μέση Ανατολή βλέπουν με καχυποψία τον ρόλο των ΗΠΑ. Αν δηλαδή λειτούργησαν παραπλανητικά και σε συντονισμό με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον ισραηλινό Τύπο, κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί τον περασμένο Ιούνιο όταν η κυβέρνηση Τραμπ διαπραγματευόταν με την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα της και γι’ αυτό το ιρανικό καθεστώς πίστευε ότι δεν θα αποτελέσει στόχο του Ισραήλ. Ωστόσο οι ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις χτύπησαν τελικά τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι «αυτό (σ.σ. το χτύπημα) ήταν μία απόφαση που ελήφθη από τον πρωθυπουργό Νετανιάχου. Δεν ήταν μία απόφαση που ελήφθη από εμένα». Ωστόσο έστειλε δύο αντικρουόμενα μηνύματα. Από την μία είπε ότι το ισραηλινό χτύπημα «δεν προάγει τους στόχους του Ισραήλ ή των ΗΠΑ» αλλά ταυτόχρονα σημείωσε ότι «η εξολόθρευση της Χαμάς. η οποία έχει επωφεληθεί από την δυστυχία όσων ζουν στην Γάζα είναι ένας αξιόλογος στόχος».

Επιπλέον ο Τραμπ υποστήριξε ότι έμαθε για το ισραηλινό χτύπημα από τον αμερικανικό στρατό και πληροφόρησε τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ προκειμένου να ενημερώσει την κυβέρνηση του Κατάρ. «Δυστυχώς, όμως, ήταν πολύ αργά για να σταματήσει την επίθεση», σημείωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.