Μια υπόθεση που έχει προκαλέσει σοκ και έντονες αντιδράσεις σε Γροιλανδία και Δανία έρχεται στο φως της δημοσιότητας, με πρωταγωνίστρια μια 18χρονη μητέρα, της οποίας το νεογέννητο μωρό (κοριτσάκι) απομακρύνθηκε από την αγκαλιά της μόλις μία ώρα μετά τη γέννησή του.

Η εν λόγω μητέρα, όπως αναφέρει ο Guardian, υποβλήθηκε στο τεστ «γονεϊκής ικανότητας», τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ρατσιστικά και απαγορεύονται πλέον από τον νόμο.

Την έχει δει μόλις μία φορά, για μία ώρα

Η Ιβάνα Νικολίνε Μπρόνλουντ, γεννημένη στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, τη Νουούκ, από Γροιλανδούς γονείς και πρώην αθλήτρια της εθνικής ομάδας χάντμπολ της Γροιλανδίας, έφερε στον κόσμο την κόρη της, Αβιάγια-Λούνα, στις 11 Αυγούστου σε νοσοκομείο στο Χβίντοβρε, κοντά στην Κοπεγχάγη.

Μία ώρα αργότερα, οι δημοτικές αρχές αποφάσισαν να την απομακρύνουν και να τη θέσουν σε ανάδοχη οικογένεια.

Όπως καταγγέλλει η ίδια, από τότε έχει δει την κόρη της μόλις μία φορά για μία ώρα, χωρίς να της επιτραπεί να τη φροντίσει, να τη θηλάσει – ούτε καν να της αλλάξει πάνα.

Τα τεστ «γονεϊκής ικανότητας»

Τα τεστ «γονεϊκής ικανότητας» (forældrekompetenceundersøgelse/FKU), που εδώ και χρόνια επικρίνονταν ως ρατσιστικά και πολιτισμικά ακατάλληλα για ανθρώπους με ινουίτικο υπόβαθρο, απαγορεύτηκαν φέτος με νόμο που τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο.

Τα FKU είναι μια ψυχολογική αξιολόγηση που πραγματοποιείται για να εκτιμηθεί η ικανότητα των γονέων να ανταποκριθούν στις συγκεκριμένες ανάγκες του παιδιού ή των παιδιών τους.

Συχνά διεξάγεται από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου, ως μέρος μιας ευρύτερης έρευνας για την ευημερία των παιδιών, όταν υπάρχει ανησυχία ότι ένα παιδί μπορεί να μην αναπτύσσεται σωστά ή ότι οι γονείς μπορεί να μην διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να εξασφαλίσουν την ευημερία, την ανάπτυξη και την ασφάλεια του παιδιού

Η απόφαση των Αρχών

Ωστόσο, οι αρχές υπέβαλαν την Μπρόνλουντ σε τέτοιο τεστ ήδη από τον Απρίλιο, ενώ ολοκλήρωσαν τη διαδικασία τον Ιούνιο, όταν ο νόμος είχε ήδη τεθεί σε ισχύ.

Η ίδια ειδοποιήθηκε τρεις εβδομάδες πριν από τον τοκετό ότι το παιδί της θα της αφαιρούνταν.

Η υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων της Δανίας, Σόφι Χέστορπ Άντερσεν, δήλωσε: «Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται τυποποιημένα τεστ σε περιπτώσεις παιδιών από οικογένειες με γροιλανδικό υπόβαθρο. Ο νόμος είναι σαφής».

Η υπουργός ζήτησε από τον δήμο Χόιε-Τάαστροπ να δώσει εξηγήσεις για τον χειρισμό της υπόθεσης.

Η Μπρόνλουντ ανέφερε ότι οι αρχές της είπαν πως η απόφαση βασίστηκε στο τραύμα που κουβαλά από τον θετό της πατέρα, ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή για σεξουαλική κακοποίησή της.

Παράλληλα, όπως καταγγέλλει, της ειπώθηκε ότι δεν θεωρείται «αρκετά Γροιλανδή» για να ισχύει ο νέος νόμος στην περίπτωσή της, αν και είναι παιδί Γροιλανδών γονέων και γεννημένη στη Νουούκ.

Η τραγική στιγμή της απομάκρυνσης

«Δεν ήθελα να γεννήσω γιατί ήξερα τι θα ακολουθήσει. Κρατούσα το μωρό κοντά μου όσο ήταν μέσα μου, αυτό ήταν το πιο κοντινό που θα ήμουν μαζί της. Ήταν μια πολύ σκληρή και φρικτή περίοδος», είπε η ίδια στον Guardian.

Για τη μοναδική φορά που συνάντησε την κόρη της, σημείωσε: «Η καρδιά μου ράγισε όταν η επιβλέπουσα σταμάτησε τον χρόνο. Ήμουν τόσο λυπημένη, έκλαιγα φεύγοντας προς το αυτοκίνητο και μέσα στο αυτοκίνητο. Ήταν τόσο γρήγορο που έπρεπε να φύγουμε. Η καρδιά μου είναι τόσο ραγισμένη, δεν ξέρω τι να κάνω χωρίς εκείνη».

Η Μπρόνλουντ επιτρέπεται να βλέπει το παιδί της μόνο 1 φορά κάθε 15 μέρες, υπό επίβλεψη, για δύο ώρες. Η έφεσή της θα εξεταστεί στις 16 Σεπτεμβρίου.

Η θετή μητέρα της, Γκίτε, η οποία είναι μισή Γροιλανδή και έζησε εκεί μέχρι τα 37 της χρόνια, δήλωσε: «Νιώθεις σαν να μην σου επιτρέπεται να έχεις τραύμα αν πρόκειται να γίνεις μητέρα».

Αντιδράσεις και διαμαρτυρίες

Η υπόθεση έχει προκαλέσει κύμα διαμαρτυριών στη Γροιλανδία, ενώ νέες κινητοποιήσεις προγραμματίζονται στη Νουούκ, την Κοπεγχάγη, το Ρέικιαβικ και το Μπέλφαστ.

Η Ντίδα Πιπαλούκ Γιένσεν, που συνδιοργανώνει διαδήλωση έξω από την πρεσβεία της Δανίας στην ισλανδική πρωτεύουσα στις 18 Σεπτεμβρίου, δήλωσε: «Ο τρόπος που χρησιμοποιούνται αυτά τα τεστ στους Γροιλανδούς είναι τρομακτικός».

«Ένας από τους λόγους που ανέφερε ο δήμος για την απομάκρυνση της κόρης της ήταν τα προηγούμενα τραύματα στη ζωή της Ιβάνα. Αυτό είναι τόσο λάθος, να τιμωρείται η Ιβάνα για κάτι που δεν είναι δική της ευθύνη», τόνισε για την υπόθεση της Μπρόνλουντ.

Παράλληλα, ακτιβιστές έχουν διαδηλώσει και για την υπόθεση της Κέιρα Αλεξάντρα Κρόνβολντ, άλλης Γροιλανδής μητέρας, της οποίας το μωρό απομακρύνθηκε δύο ώρες μετά τη γέννησή του από τις δανικές αρχές, προκαλώντας παγκόσμια κατακραυγή. Οι δυο τους παραμένουν ακόμη χωρισμένες.

Η Λάιλα Μπέρτελσεν, ιδρύτρια της οργάνωσης Foreningen MAPI που στηρίζει Ινουίτες γονείς στη Δανία, έγραψε επιστολή στην υπουργό καλώντας την να παρέμβει άμεσα: «Εδώ έχουμε μπροστά μας μια αποτυχία και για το παιδί και για τη μητέρα, που απαιτεί άμεση πολιτική δράση».

Από την πλευρά του, ο δήμος Χόιε-Τάαστροπ αρνήθηκε να σχολιάσει, επικαλούμενος απόρρητο, παραδέχτηκε όμως «λάθη στη διαδικασία» και ανέφερε ότι επιδιώκει «να διασφαλίσει τα νομικά δικαιώματα της οικογένειας και την καλύτερη δυνατή λύση».