Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, υποδέχεται σήμερα Πέμπτη τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στην Ντάουνινγκ Στριτ, προκειμένου να υπογράψουν μια νέα διμερή συμφωνία που προβλέπει αυστηρότερα μέτρα κατά των κυκλωμάτων διακινητών, ενίσχυση των εξαγωγών στον αμυντικό τομέα και στενότερους βιομηχανικούς δεσμούς ανάμεσα σε Λονδίνο και Βερολίνο, αναφέρει ο Guardian.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας πραγματοποιεί την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στη Βρετανία μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Μάιο, σημειώνει το Associated Press. Ο Στάρμερ είχε επισκεφθεί το Βερολίνο τον Αύγουστο του 2024, όπου είχε ανακοινώσει την πρόθεση υπογραφής συνθήκης «φιλίας και συνεργασίας» με τον προκάτοχο του Μερτς, Όλαφ Σολτς.

Η νέα συμφωνία, η οποία δεν συνεπάγεται αναθέρμανση θεσμικών δεσμών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εντάσσεται στη στρατηγική του Στάρμερ να επαναφέρει τη Βρετανία στο ευρωπαϊκό προσκήνιο.

Περιορισμός της παράνομης μετανάστευσης

Η συμφωνία προβλέπει τη δέσμευση της Γερμανίας να καταστήσει παράνομη τη διευκόλυνση της παράτυπης μετανάστευσης προς τη Βρετανία, κλείνοντας μια κρίσιμη οδό που χρησιμοποιούν διακινητές από γερμανικό έδαφος.

Σύμφωνα με το AP, περίπου 37.000 άνθρωποι εντοπίστηκαν να διασχίζουν τη Μάγχη από τη Γαλλία με μικρές βάρκες το 2024, ενώ περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι διέσχισαν τη Μάγχη τους πρώτους έξι μήνες του 2025. Δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να διασχίσουν τη Μάγχη.

Βρετανοί αξιωματούχοι δηλώνουν πως ο νέος νόμος –που αναμένεται να θεσπιστεί μέχρι το τέλος του έτους– θα επιτρέψει στην αστυνομία και τις εισαγγελικές αρχές να στοχεύσουν αποθήκες και σημεία αποθήκευσης μικρών σκαφών που συνδέονται με διελεύσεις της Μάγχης.

Η Βρετανία επισημαίνει ότι οι Αρχές θα μπορούν πλέον «να εισβάλλουν σε αποθήκες, να κατάσχουν εξοπλισμό και να συλλαμβάνουν διακινητές, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν μετανάστες στο σημείο», κάτι που εκτιμάται ότι «θα διαταράξει ουσιαστικά την εφοδιαστική αλυσίδα των επικίνδυνων περασμάτων στη Μάγχη».

Η νέα συνθήκη και η ατζέντα των συνομιλιών

Αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές αναφέρουν ότι η καθυστέρηση της επίσκεψης Μερτς ήταν σκόπιμη, ώστε να συμπέσει με την υπογραφή της συνθήκης.

Ο Μερτς είχε ταξιδέψει στο Κίεβο την πρώτη του εβδομάδα ως καγκελάριος, μαζί με τον Στάρμερ, τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, σε μια επίδειξη ευρωπαϊκής ενότητας.

Η συνθήκη εστιάζει στην κοινή ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνοεπιθέσεων και των υβριδικών απειλών, αναφέροντας ότι «δεν υπάρχει στρατηγική απειλή για τον έναν που να μην είναι στρατηγική απειλή και για τον άλλον».

Ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι η συνθήκη δεν προορίζεται να «αντικαταστήσει» τις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ ούτε να παρέμβει σε πιθανή μελλοντική συμφωνία ασφάλειας Η.Β.-Ε.Ε., αλλά πρόσθεσε ότι το Brexit έχει αφήσει «κενά» στον συντονισμό, τα οποία πρέπει να καλυφθούν.

Η συμφωνία επαναβεβαιώνει επίσης το σχέδιο κοινής ανάπτυξης συστημάτων μακράς εμβέλειας -όπως συμφωνήθηκε στη Trinity House Agreement τον Δεκέμβριο- ενώ περιλαμβάνει νέα μέτρα για την ενίσχυση της κινητικότητας της νεολαίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

«Θα επιτρέψουμε την ταξιδιωτική μετακίνηση σχολικών ομάδων χωρίς βίζα μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας, αυξάνοντας τις ευκαιρίες για γλωσσικές, πολιτισμικές και ακαδημαϊκές εμπειρίες. Το νέο πρόγραμμα θα τεθεί σε ισχύ μέχρι το τέλος του 2025», δήλωσε ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος.

Ο ίδιος πρόσθεσε πως οι δύο κυβερνήσεις θα «συγκροτήσουν κοινή ομάδα ειδικών» για να διερευνήσουν ευρύτερες λύσεις κινητικότητας για «εκπαιδευτικά και επιστημονικά ιδρύματα, πολιτιστικούς φορείς και πολιτικούς οργανισμούς».

Αν και το σχήμα αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για μελλοντική συνεργασία Βρετανίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης, προς το παρόν θα ισχύει αποκλειστικά για τη Γερμανία.

Η Γερμανία και η Βρετανία, η μεγαλύτερη και η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, αναμένεται επίσης να ανακοινώσουν σειρά επενδυτικών συμφωνιών.

Αν και ο πόλεμος στη Γάζα δεν βρίσκεται στην επίσημη ατζέντα, αξιωματούχοι σημείωσαν ότι οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη Ρωσία –που έγιναν λίγες ώρες πριν την αναχώρηση του Μερτς– ενδέχεται να τεθούν σε ιδιωτικές συνομιλίες.

Όπως σχολίασε ένας αξιωματούχος, η χρονική στιγμή της συνθήκης αντικατοπτρίζει «την ανάγκη επαναπροσδιορισμού και ανανέωσης» της σχέσης Βρετανίας-Γερμανίας, σε μια εποχή που «ο ρόλος των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια βρίσκεται, στην καλύτερη περίπτωση, σε μετάβαση».

Συνάντηση

Για τον Στάρμερ, η νέα αυτή συμφωνία έρχεται σε συνέχεια της αντίστοιχης με το Παρίσι και σηματοδοτεί μια άτυπη ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ομάδας «Ε3», με στενότερο συντονισμό Λονδίνου, Παρισιού και Βερολίνου σε ζητήματα μετανάστευσης, άμυνας και στρατηγικού ανταγωνισμού.

Για τον Μερτς, η επίσκεψη αποτελεί βήμα ανάδειξης διεθνούς ηγετικού προφίλ, την ώρα που η εύθραυστη κυβέρνηση συνασπισμού CDU/CSU–SPD δέχεται πιέσεις για την ανάκαμψη της οικονομίας και την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, εν μέσω ανησυχιών για την επιθετικότητα της Ρωσίας.

Με το ακροδεξιό AfD να κερδίζει έδαφος, η επίσκεψη προσφέρει τη δυνατότητα ενίσχυσης της εικόνας επάρκειας και στήριξης της βιομηχανικής και αμυντικής δικτύωσης της Γερμανίας, πέρα από τα σύνορα της Ε.Ε.

«Δεν κρύβω το γεγονός ότι λυπάμαι πολύ μέχρι σήμερα που η Βρετανία εγκατέλειψε την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο Μερτς στο γερμανικό κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα.

«Αλλά αν τουλάχιστον συνεργάζονται ξανά μαζί μας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, τότε αυτό είναι ένα πολύ καλό σημάδι. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ το επιθυμεί αυτό», τόνισε.