Εδώ και χρόνια ο Ντόναλντ Τραμπ δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και το αυταρχικό στυλ ηγεσίας του. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ στο θέμα της Ουκρανίας φάνηκε να υιοθετεί πολλές από τις θέσεις της Μόσχας και να προκαλεί συναγερμό στο Κίεβο και την Ε.Ε.

Τώρα φαίνεται, όμως, ότι η σχέση των δύο ηγετών δεν περνάει και τις καλύτερες ημέρες. Ο Αμερικανός Πρόεδρος φέρεται ενοχλημένος με την στάση του Πούτιν, ο οποίος δεν φαίνεται διατεθειμένος να προχωρήσει σε κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία.

Βέβαια ο Τραμπ συνηθίζει να λειτουργεί με καρότο και μαστίγιο στους ξένους ηγέτες. Την μία στιγμή τους ευχαριστεί και την επόμενη στιγμή μπορεί να τους απειλήσει με δασμούς. Οι αναλυτές επιμένουν ότι το απρόβλεπτο στυλ ηγεσίας είναι το χαρτί που ο Τραμπ πιστεύει ότι τον βοηθάει να διαπραγματευτεί καλύτερα και πιο αποδοτικά. Έτσι κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εάν αυτή η ενόχληση του Τραμπ με τον Πούτιν μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα στο ουκρανικό μέτωπο.

Πριν από μερικές ημέρες ο Λευκός Οίκος είχε επιβεβαιώσει ότι οι ΗΠΑ θα σταματήσουν την αποστολή ορισμένων πυρομαχικών στην Ουκρανία προκειμένου να ενισχύσουν το δικό τους οπλοστάσιο. Ωστόσο, ο πρόεδρος δήλωσε την ότι εξασφάλισε μια συμφωνία μέσω του ΝΑΤΟ για την αποστολή πυραυλικών συστημάτων Patriot στο Κίεβο. «Στέλνουμε όπλα στο ΝΑΤΟ και το ΝΑΤΟ πληρώνει για αυτά τα όπλα, 100%. Θα στέλνουμε Patriots στο ΝΑΤΟ και στη συνέχεια το ΝΑΤΟ θα τα διανείμει», είπε ο Τραμπ.

Τα κίνητρα του Πούτιν μπερδεύουν τους δυτικούς

Η πρόσφατη δήλωση του Τραμπ ότι είχε βαρεθεί τις «μαλ@@ίες» του Πούτιν ήταν ενδεικτική της διάθεσης στον Λευκό Οίκο για τον Ρώσο Πρόεδρο. Μέχρι στιγμής ο Πούτιν έχει απορρίψει όλους τους εξαιρετικά γενναιόδωρους όρους του Αμερικανού προέδρου για κατάπαυση του πυρός και μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία, σύμφωνα με το CNN.

Η άποψη των δυτικών είναι ότι ο Ρώσος ηγέτης μπορεί να έχει υποπέσει σε μία πολιτική γκάφα στην οποία οδηγήθηκε μόνος του. Εάν ο Πούτιν δεχόταν τους όρους του Τραμπ θα ξεκινούσε μία αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας στα ουκρανικά εδάφη που έχει καταλάβει ο ρωσικός στρατός. Αυτή είναι μία εξέλιξη για την οποία ανησυχούσαν εξαιρετικά οι Ευρωπαίοι ηγέτες, δηλαδή για τον τεμαχισμό της Ουκρανίας. Αυτό το ενδεχόμενο έχει απομακρυνθεί όσο ο Πούτιν συνεχίζει τον πόλεμο.

Πάντως μέχρι στιγμής οι δυτικοί ηγέτες δεν έχουν καταφέρει να μαντέψουν σωστά αρκετούς από τους υπολογισμούς του Πούτιν. Για παράδειγμα η κυβέρνηση Ομπάμα δεν προέβλεψε την προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία το 2014, ενώ και η Ευρώπη έπεσε έξω με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Ο Πούτιν κατέστησε σαφές πριν από την εισβολή ότι βλέπει τη σύγκρουση ως αποκατάσταση ενός ιστορικού λάθους, τόσο για τις πανάρχαιες διεκδικήσεις της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και για τα ευρύτερα παράπονά του που χρονολογούνται από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, την οποία παρακολούθησε με απογοήτευση από τη θέση του ως αντισυνταγματάρχης των μυστικών υπηρεσιών της Σοβιετικής Ένωσης, της KGB στην κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία.

Συχνά ο Πούτιν μιλάει για τις «βαθύτερες αιτίες» του πολέμου και κυρίως αναφέρεται στην κυβέρνηση του Κιέβο, την οποία θεωρεί φιλοδυτική αλλά και την είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, η οποία αποτελεί κόκκινη γραμμή για την Μόσχα.

«Από αυτή την άποψη, ο Πούτιν μπορεί να μην είχε ποτέ την πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο και οι υπολογισμοί του Τραμπ και των βοηθών του ότι θα μπορούσε να πεισθεί να κάνει μια “συμφωνία” – η κεντρική υπόθεση ολόκληρης της κοσμοθεωρίας του προέδρου – ήταν λανθασμένοι. Και μετά από εκατοντάδες χιλιάδες ρωσικές απώλειες, ο πόλεμος μπορεί να είναι υπαρξιακός για την πολιτική επιβίωση του Πούτιν», γράφει το CNN.

«Νομίζω ότι ο Τραμπ το καταλαβαίνει τώρα. Πρέπει να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία αν πρόκειται να πετύχει συμφωνία με την Ουκρανία», δήλωσε ο Charles Kupchan, ανώτερος συνεργάτης του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων. Αν η Ουάσινγκτον πραγματικά δεσμευτεί να βοηθήσει αμυντικά μαζί με την Ε.Ε. την Ουκρανία μπορεί τότε να αποδυναμώσει την πεποίθηση του Πούτιν ότι μπορεί να ξεπεράσει τη Δύση και να κερδίσει τελικά τον πόλεμο.

Ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να δεχτεί και να προωθήσει ένα διακομματικό νομοσχέδιο που επιβάλλει νέες σκληρές κυρώσεις στη Ρωσία, καθώς και στην Κίνα και την Ινδία, οι οποίες είναι κύριοι αγοραστές του ρωσικού πετρελαίου.

Το αμερικανικό δίκτυο προειδοποιεί ότι στο Κίεβο δεν θα πρέπει να πανηγυρίζουν ακόμη για την στάση του Τραμπ και να ελπίζουν ότι θα μεταφραστεί σε αλλαγή της στάσης των ΗΠΑ στον πόλεμο. «Η απογοήτευση του Τραμπ για τον Πούτιν φαίνεται γνήσια αυτή τη φορά. Αλλά αρκετές φορές τους τελευταίους μήνες έχει επικρίνει τον Ρώσο ηγέτη μόνο και μόνο για να μετριάσει αργότερα τον θυμό του», σημειώνει το CNN.

Η αλλαγή στρατηγικής

Κατά καιρούς, ο Τραμπ φάνηκε να θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ως ένα περιττό εμπόδιο στην βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Με δεδομένη την συναλλακτική φύση του Τραμπ, ορισμένοι αναλυτές υποθέτουν ότι αν οι ελπίδες του για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία αποτύχουν, θα μπορούσε απλώς να πάρει αποστάσεις από τον πόλεμο και να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί με τη Ρωσία σε άλλα θέματα, κυρίως οικονομικά και επιχειρηματικά. Αυτό θα επέτρεπε στον Πούτιν να συνεχίσει τη σύγκρουση χωρίς την παρέμβαση των ΗΠΑ.

Οι επόμενες κινήσεις της Ρωσίας θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη στρατηγική του Τραμπ. Υπήρχαν κάποιες ενδείξεις από τη συνάντηση μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ στη Μαλαισία την Πέμπτη ότι υπάρχει περιθώριο συζήτησης μεταξύ των δύο χωρών για τον πόλεμο. Ο Ρούμπιο είπε ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι απογοητευμένος αλλά ότι η Ρωσία είχε καταλήξει σε «μια νέα και διαφορετική προσέγγιση».

Μέχρι στιγμής κανείς δεν γνωρίζει ποια είναι αυτή η νέα προσέγγιση. Ενδέχεται ο Πούτιν να θεωρεί ότι έχει παρατραβήξει το σχοινί και πρέπει να επαναφέρει τον Τραμπ στο πλευρό του, ίσως με το να του δώσει μία συμβολική νίκη στο ουκρανικό μέτωπο. Επιπλέον ουδείς μπορεί να αποκλείσει αυτή η νέα προσέγγιση να είναι ένα ακόμη ρωσικό κόλπο για να παραταθούν οι συζητήσεις και ο ρωσικός στρατός να συνεχίσει να προχωρά στο ουκρανικό μέτωπο.