Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι σχετικά με τη στρατηγική του για τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, καθώς εξετάζει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει την αμερικανική «βόμβα-θηρίο» GBU-57/B για να καταστρέψει την υπόγεια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντό.
Οι προειδοποιήσεις από Ιρανούς αξιωματούχους για τις συνέπειες της αμερικανικής παρέμβασης θέτουν σε κίνδυνο τις πιθανότητες για διαπραγματεύσεις αφοπλισμού.
Παρά τις ενδείξεις ότι το Ιράν μπορεί να επιθυμεί συμφωνία, οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ υποδεικνύουν μια επιθετική στάση, γεγονός που υπογραμμίζει την τεταμένη κατάσταση στην περιοχή και τις προκλήσεις που φέρνει η πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ.
Πιο αναλυτικά
Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη απόφαση για τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, που μετρά ήδη πέντε μέρες εχθροπραξιών: αν θα παρέμβει άμεσα, βοηθώντας το Ισραήλ να καταστρέψει τη βαθιά υπόγεια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντό, την οποία μπορεί να πλήξει μόνο η αμερικανική «βόμβα-καταστροφέας οχυρών» (buster-bunker) που μεταφέρεται από βομβαρδιστικά B-2.
«Εάν αποφασίσει να προχωρήσει, οι ΗΠΑ θα συμμετέχουν ενεργά σε μια νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, αντιμέτωποι με το Ιράν, σε ακριβώς το είδος πολέμου που ο Τραμπ έχει ορκιστεί, σε δύο εκλογικές εκστρατείες, ότι θα αποφύγει», σημειώνουν οι New York Times.
Ήδη, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη συμμετοχή των ΗΠΑ σε επίθεση κατά των εγκαταστάσεών τους «θα θέσει σε κίνδυνο κάθε εναπομείνασα πιθανότητα για συμφωνία αφοπλισμού», την οποία ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ακόμα επιδιώκει.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τον οποίο επικαλούνται οι NYT, ο Τραμπ είχε σε κάποιο σημείο ενθαρρύνει τον απεσταλμένο του στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και ενδεχομένως τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, να προτείνουν συνάντηση με τους Ιρανούς.
Ωστόσο, τη Δευτέρα ο Τραμπ ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «όλοι πρέπει να εκκενώσουν αμέσως την Τεχεράνη» – μια φράση που δεν δείχνει διπλωματική πρόοδο.
«Πιστεύω ότι το Ιράν είναι, βασικά, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, θέλουν να κάνουν μια συμφωνία», δήλωσε επίσης τη Δευτέρα ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Η εγκατάσταση στο Φορντό και η «βόμβα των ΗΠΑ»
Η εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου του Φορντό, στο Ιράν, βρίσκεται βαθιά θαμμένη στα βουνά κοντά στην πόλη Κομ, στο βόρειο Ιράν. Αν και το ακριβές βάθος της δεν είναι δημόσια γνωστό, κάποιες εκτιμήσεις το τοποθετούν στα 80 με 90 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, αναφέρει το CNN.
«Για να καταστραφεί το Φορντό από βόμβα από τον αέρα, η μόνη χώρα στον κόσμο που διαθέτει αυτή τη βόμβα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γεχιέλ Λάιτερ.
Η βόμβα στην οποία αναφέρεται είναι η GBU-57/B – γνωστή και ως Massive Ordnance Penetrator (MOP).
Πρόκειται για ένα καθοδηγούμενο με GPS πυρομαχικό 13.600 κιλών, με πολεμική κεφαλή εκρηκτικού βάρους 2.600 κιλών, τόσο βαριά που μπορεί να ριχτεί μόνο από τα στρατηγικά βομβαρδιστικά B-2 της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας.
Σύμφωνα με τους New York Times, το Ισραήλ δεν διαθέτει ούτε την εν λόγω βόμβα, ούτε τα απαραίτητα αεροσκάφη για να τη ρίξει. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ενδεχόμενη επίθεση στο Φορντό μπορεί να γίνει μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η κεφαλή κατασκευάζεται από ένα ειδικό κράμα χάλυβα υψηλής απόδοσης», αναφέρει σχετικό ενημερωτικό δελτίο του αμερικανικού στρατού που επικαλείται το CNN, «το οποίο της επιτρέπει να διεισδύει βαθιά στο έδαφος και να καταστρέφει ενισχυμένα καταφύγια και τούνελ».
Ωστόσο, η πλήρης καταστροφή της εγκατάστασης δεν είναι εξασφαλισμένη. Έκθεση του Royal United Services Institute αναφέρει ότι η GBU-57 μπορεί να διεισδύσει σε βάθος έως 61 μέτρων – περίπου 20 μέτρα λιγότερα από το υπολογιζόμενο βάθος του Φορντό.
«Η GBU-57/B πιθανότατα θα απαιτούσε πολλαπλά πλήγματα στο ίδιο σημείο στόχευσης για να έχει καλές πιθανότητες να διεισδύσει στην εγκατάσταση», αναφέρει η έκθεση.
Ο απόστρατος συνταγματάρχης της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Σέντρικ Λέιτον, δήλωσε στο CNN: «Θα πόνταρα σε επανειλημμένα πλήγματα κατά του Φορντό».
«Επανειλημμένα πλήγματα μπορεί να λειτουργήσουν, αλλά δεν είναι βέβαιο», δήλωσε ο Πίτερ Λέιτον, πρώην αξιωματικός της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Αυστραλίας και νυν ερευνητής στο Griffith Asia Institute, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει «καμία εγγύηση επιτυχίας ή δυνατότητα να αποδειχθεί ότι το (Φορντό) εξουδετερώθηκε» σε περίπτωση πλήγματος.
Τραμπ: Θέλει διαπραγματεύσεις, αλλά απειλεί
Ο ανταποκριτής του Sky News στις ΗΠΑ, Τζέιμς Μάθιους, σχολίασε ότι «ο Ντόναλντ Τραμπ έχει φέρει το Ιράν εκεί που το θέλει», αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποχώρησε πρόωρα από τη σύνοδο της G7.
Σύμφωνα με τον Μάθιους, ο Τραμπ θα έχει μια «γεμάτη μέρα στον Λευκό Οίκο».
Ωστόσο, σημείωσε ότι «υπάρχει καχυποψία γύρω του τόσο στο Ισραήλ όσο και στο Ιράν», προσθέτοντας ότι ο Τραμπ έχει τοποθετήσει τον εαυτό του σε μια «καλή θέση».
«Είναι μια θέση στην οποία ήθελε να είναι, έχοντας φέρει το Ιράν πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλάζοντας τους κανόνες εμπλοκής», συνέχισε.
«Υπάρχει πραγματικά μια απειλή που κρέμεται πάνω τους, και αυτή η απειλή είναι φυσικά η συμμετοχή των ΗΠΑ στην ισραηλινή [στρατιωτική] δράση. Το Ισραήλ θέλει τα όπλα διάσπασης οχυρών που ο Τραμπ προς το παρόν κρατά πίσω. Αλλά αυτή είναι η απειλή που πλανάται πάνω από τους Ιρανούς».
