Οι νέοι εμπορικοί δασμοί που παρουσίασε την Τετάρτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να έχουν σημαντικές παγκόσμιες επιπτώσεις και καταδικάστηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Ωστόσο, σημειώνει το BBC, οι τελευταίοι εισαγωγικοί φόροι του Τραμπ μπορεί να έχουν διαφορετική υποδοχή στην Κίνα, ο ηγέτης της οποίας μπορεί να τους δει ως δώρο.
Η επιφυλακτική Ευρώπη θέλει διαπραγματεύσεις
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε εκ μέρους όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) όταν δήλωσε ότι οι νέες φορολογικές εισαγωγές θα προκαλέσουν “τρομερές” συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Είπε ότι δεν υπάρχει “σαφής δρόμος μέσα από την πολυπλοκότητα και το χάος” που θα επιφέρουν οι νέοι δασμοί παγκοσμίως.
Ωστόσο, η Κομισιόν υποσχέθηκε να προστατεύσει τις επιχειρήσεις της ΕΕ, ορισμένες από τις οποίες θα πληγούν περισσότερο από άλλες – όπως η αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας, τα είδη πολυτελείας της Ιταλίας και οι παραγωγοί κρασιού και σαμπάνιας της Γαλλίας. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει συγκαλέσει έκτακτη συνάντηση των ηγετών των γαλλικών επιχειρήσεων αργότερα την Πέμπτη.
Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη ενιαία αγορά στον κόσμο, και ως εκ τούτου μπορεί να πλήξει τις ΗΠΑ, στοχεύοντας με αντίμετρα, αγαθά και υπηρεσίες Made in USA. Μεταξύ αυτών είναι οι εταιρείες “μεγάλης τεχνολογίας” όπως η Apple και η Meta, οι οποίες θα μπορούσαν να πληγούν ευθέως από ευρωπαϊκά αντίμετρα.
Αλλά λέει ότι ο στόχος της Ευρώπης δεν είναι να ανεβάσει τους τόνους εδώ – είναι να πείσει τον Τραμπ να διαπραγματευτεί.
Το βράδυ της Τετάρτης, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι, αν και θεωρεί τους δασμούς λάθος, θα γίνει ό,τι είναι δυνατόν ώστε να επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Το… δώρο στην Κίνα
Το χτύπημα με δασμούς 34% στα κινεζικά προϊόντα που εισέρχονται στις ΗΠΑ είναι σίγουρα τεράστιο και θα πλήξει αναμφίβολα τις κινεζικές εταιρείες που προσπαθούν να πουλήσουν σε αυτή την αγορά. Τα αντίμετρα του Πεκίνου θα πλήξουν επίσης τις αμερικανικές εταιρείες που προσπαθούν να προσεγγίσουν την τεράστια κινεζική αγορά.
Αλλά, κατά έναν τρόπο, αυτές οι κινήσεις του Τραμπ είναι επίσης ένα δώρο στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Ο Σι παρουσιάζει τη χώρα του ως υπέρμαχο του ελεύθερου εμπορίου, υποστηρικτή των πολυμερών θεσμών και κάνει συγκρίσεις με την άλλη υπερδύναμη του κόσμου, η οποία θεωρείται ότι καταρρακώνει και τα δύο αυτά.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο ηγέτης της Κίνας καθόταν μαζί με διευθύνοντες συμβούλους μεγάλων διεθνών εταιρειών -συμπεριλαμβανομένων πολλών από την Ευρώπη- και οι εικόνες ήταν σαφείς. Οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ είναι χάος, καταστροφή του εμπορίου και στροφή στο εθνικό συμφέρον. Η Κίνα υπό τον Σι Τζινπίνγκ είναι σταθερότητα, ελεύθερο εμπόριο, και παγκόσμια συνεργασία.
Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη κινητοποιήσει τον κρατικό τομέα των μέσων μαζικής ενημέρωσης για να επιτεθεί σε αυτόν τον τελευταίο γύρο δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ. Οι άνθρωποι μπορεί να διαφωνούν με την ανάγνωση του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος για το πού βρίσκεται ο κόσμος, αλλά κάθε φορά που ο Τραμπ παίρνει μέτρα όπως αυτά, κάνει πιο εύκολη την θέση του Σι και βεβαίως τις πωλήσεις της Κίνας σε άλλες χώρες.
Γιατί η οικονομική αναγκαιότητα μπορεί να τραβήξει πολλές χώρες πιο κοντά στην Κίνα και πιο μακριά από τις ΗΠΑ.
Η ανακούφιση στην Βρετανία δεν έφερε χαμόγελα
Στην κυβέρνηση της Βρετανίας υπήρχε μια αίσθηση ότι τα πράγματα δεν θα είναι πολύ άσχημα. Θεωρούσαν ότι ο Τραμπ δεν είχε κατατάξει το Ηνωμένο Βασίλειο στο στρατόπεδο με τους κακούς. Αλλά στην πραγματικότητα δεν είχαν ιδέα εκ των προτέρων τι ακριβώς θα σήμαινε αυτό. Η απόφαση να επιβληθούν δασμοί 10% στις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου προς τις ΗΠΑ προκάλεσε μια αίσθηση ανακούφισης μεταξύ των υπουργών, οι οποίοι πάντως δεν είναι ενθουσιασμένοι.
Οι δασμοί που θα επιβληθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις, και οι δασμοί στους εμπορικούς εταίρους του Ηνωμένου Βασιλείου θα έχουν βαθύτατο αντίκτυπο στις θέσεις εργασίας, στους κλάδους και στις παγκόσμιες εμπορικές ροές τις επόμενες εβδομάδες, μήνες και χρόνια.
Θα είναι “εξαιρετικά ανατρεπτικές”, όπως το έθεσε μια κυβερνητική πηγή. Υπάρχει έντονη ευαισθητοποίηση ιδίως για τον αντίκτυπο στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για μια εμπορική συμφωνία συνεχίζονται. Μία ομάδα τεσσάρων διαπραγματευτών του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκεται σε “αρκετά εντατική” συνομιλία με τους Αμερικανούς ομολόγους τους – μιλώντας εξ αποστάσεως, αλλά είναι πρόθυμοι να μεταβούν στην Ουάσινγκτον εάν η υπογραφή μιας συμφωνίας φανεί πως είναι επικείμενη. Η Βρετανία, όπως φάνηκε και από την επίσκεψη του πρωθυπουργού Στάρμερ στον Λευκό Οίκο, είναι μια ξεχωριστή περίπτωση και έχει μια ιδιαίτερη σχέση με τις ΗΠΑ. Αυτό βέβαια δεν την διέσωσε εντελώς από την δασμολόγηση.
Φόβοι κι ελπίδες στην Ινδία
Οι ασιατικές οικονομίες είναι αυτές που έχουν δεχτεί τα πιο σκληρά πλήγματα από τους νέους δασμούς του Τραμπ. Οι Αμερικανοί θα πρέπει να πληρώσουν φόρο 46% για τα εισαγόμενα αγαθά από το Βιετνάμ και 49% για τα αγαθά από την Καμπότζη. Υπό την έννοια αυτή η Ινδία είναι σε κάπως καλύτερη θέση.
Ωστόσο ένας οριζόντιος δασμολογικός συντελεστής 26% εξακολουθεί να είναι απότομος και θα επηρεάσει σοβαρά τις μεγάλες “εξαγωγές έντασης εργασίας”, λέει η Priyanka Kishore της εταιρείας συμβούλων Asia Decoded.
“Αυτό θα έχει πιθανότατα αντίκτυπο στην εγχώρια ζήτηση και στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ)” σε μια εποχή που η ανάπτυξη ήδη παραπαίει στην Ινδία, σύμφωνα με την Kishore.
Ωστόσο, οι εξαγωγές ηλεκτρονικών ειδών της Ινδίας μπορεί ενδεχομένως να ωφεληθούν, καθώς οι υψηλότεροι δασμοί σε ανταγωνιστές της όπως το Βιετνάμ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναδρομολόγηση του εμπορίου.
Αυτό όμως είναι απίθανο να μετριάσει τον συνολικό αρνητικό αντίκτυπο της ανάπτυξης από τους κανονιοβολισμούς του Τραμπ.
Σε αντίθεση με τον Καναδά, το Μεξικό ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ινδία έχει υιοθετήσει μέχρι στιγμής μια διαλλακτική προσέγγιση απέναντι στον Τραμπ και διαπραγματεύεται μια διμερή συμφωνία με τις ΗΠΑ. Το κατά πόσον αυτό θα προκαλέσει αντίποινα στο Δελχί, θα το παρακολουθούν όλοι για να προσαρμόσουν τις θέσεις τους, ειδικά αν πάει καλά η διαπραγμάτευση της Ινδίας.
Η φαρμακοβιομηχανία – η οποία αντιπροσωπεύει τις μεγαλύτερες βιομηχανικές εξαγωγές της Ινδίας με περίπου 13 δισ. δολάρια ετησίως – θα ανασαίνει με ανακούφιση, ωστόσο, αφού τα φάρμακα εξαιρούνται από αυτούς τους “αμοιβαίους” δασμούς.
Η Νότια Αφρική τιμωρήθηκε
Οι “ανταποδοτικοί δασμοί” του Τραμπ στοχεύουν δεκάδες αφρικανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου της Νότιας Αφρικής με 30% δασμούς και του Λεσότο με 50%. Πολλά από αυτά τα έθνη παλεύουν ήδη με τις συνέπειες των περικοπών της εξωτερικής βοήθειας των ΗΠΑ, η οποία παρείχε υγειονομική και ανθρωπιστική βοήθεια σε ευάλωτες χώρες.
Η Νότια Αφρική – όπως και ορισμένες από τις άλλες μεγαλύτερες οικονομίες της αφρικανικής ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Νιγηρίας και της Κένυας – έχει από καιρό ανοικτές εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και οι νέοι δασμοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τους υφιστάμενους οικονομικούς δεσμούς.
Η χώρα περιλαμβάνεται στον μακρύ κατάλογο των κρατών που ο Τραμπ αποκαλεί “χειρότεροι παραβάτες” και τα οποία αντιμετωπίζουν τώρα υψηλότερους αμερικανικούς δασμούς. Αυτό ο Τραμπ λέει ευθέως ότι είναι «εκδίκηση» για τις άδικες εμπορικές πολιτικές.
“Έχουν κάποια άσχημα πράγματα που συμβαίνουν στη Νότια Αφρική. Ξέρετε, τους πληρώνουμε δισεκατομμύρια δολάρια και τους κόβουμε τη χρηματοδότηση επειδή συμβαίνουν πολλά άσχημα πράγματα στη Νότια Αφρική”, είπε, προτού συνεχίσει να κατονομάζει άλλες χώρες.
Σε ανακοίνωσή της, η νοτιοαφρικανική προεδρία καταδίκασε τους νέους δασμούς ως “τιμωρητικούς”, λέγοντας ότι θα μπορούσαν “να λειτουργήσουν ως εμπόδιο στο εμπόριο και την κοινή ευημερία”.
