Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι η πρόσφατη σύνοδος κορυφής της ΕΕ σηματοδοτεί μια καθοριστική στιγμή για την ασφάλεια των Ευρωπαίων, με την υλοποίηση κοινών αμυντικών δράσεων λόγω των νέων προκλήσεων. Οι ηγέτες συμφώνησαν να επενδύσουν σε τομείς όπως η αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, καθώς και σε τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και ο κυβερνοπόλεμος.
Παράλληλα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε το σχέδιο “REArm Europe”, που στοχεύει στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ με χρηματοδότηση έως 800 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι ηγέτες τόνισαν τη σημασία της συνεργασίας με το NATO και την ανάγκη για ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, προκειμένου να υποστηριχθούν οι αμυντικές δαπάνες.
Πιο αναλυτικά:
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα μίλησε κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε το τέλος της έκτακτης συνόδου κορυφής την Πέμπτη (6/3) για «καθοριστική στιγμή για την Ευρώπη, για την ασφάλεια των Ευρωπαίων».
«Μέσα σ’ ένα μήνα», υπογράμμισε, «υλοποιήθηκε η κοινή δράση των Ευρωπαίων ως προς την άμυνα, λόγω του επείγοντος που δημιουργούν οι νέες καταστάσεις. Στη διάρκεια της συνόδου παρουσιάστηκε μια πρώτη δέσμη προτάσεων ενόψει της “Λευκής Βίβλου” για την άμυνα».
Today marks a defining moment for Europe.
We are delivering and we are moving decisively towards a strong and more sovereign Europe of Defence, guided by a new sense of urgency.#EUCO pic.twitter.com/TVon6py1nD
— António Costa (@eucopresident) March 6, 2025
«Λάβαμε συγκεκριμένες αποφάσεις για την παροχή νέων πόρων, νέων εργαλείων, νέων μέσων για τις αμυντικές μας δυνατότητες. Αυτό σημαίνει να επενδύσουμε στην οικονομία μας και να προστατεύσουμε τους πολίτες μας», δήλωσε επίσης ο Κόστα.
«Σε πλήρη συνεργασία με το NATO»
Οι ηγέτες αποφάσισαν να επενδύσουν σε τομείς που έχουν ήδη καθοριστεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας σε πλήρη συνεργασία με το NATO. Πιο συγκεκριμένα, είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πρόκειται για επενδύσεις στην «αντιαεροπορική άμυνα και αντιπυραυλική άμυνα, σε συστήματα πυροβολικού, σε πυραύλους και πυρομαχικά, σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στην τεχνητή νοημοσύνη, στον κυβερνοχώρο και σε συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου».
Επιπλέον, οι ηγέτες, έκανε γνωστό ο Αντόνιο Κόστα, θα κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια, μέσα από την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων που χρειάζονται επειγόντως, ενώ συμφώνησαν «ότι χρειαζόμαστε ευελιξία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, διότι τα κράτη μέλη θα επενδύσουν πολύ περισσότερα στην άμυνα και οι κοινοί δημοσιονομικοί μας κανόνες πρέπει να τους επιτρέψουν να το πράξουν με σταθερό και βιώσιμο τρόπο».
Ukraine’s security is at the core of Europe’s security.
Our support is unwavering. If the war continues. In any future peace negotiations. In reconstruction. In accession to the European Union.#EUCO pic.twitter.com/O2IuzXrx9F
— António Costa (@eucopresident) March 7, 2025
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα χορηγήσει περισσότερα δάνεια για τον τομέα της άμυνας και θα βελτιώσει την πρόσβαση στην ιδιωτική χρηματοδότηση. «Επενδύουμε τα χρήματά μας εκεί που είναι οι ανάγκες μας», συνόψισε ο κ. Κόστα.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας εξέφρασε τη στήριξή των 26 ηγετών. Αναφέρθηκε με αιχμηρό τρόπο στο ρόλο της Ουγγαρίας και τι σημαίνει για την Ευρώπη: «Εμείς είμαστε 26, εκείνη είναι μόνη της», είπε.
Φοντ ντερ Λάιεν: «Γράφεται Ιστορία»
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην αμυντική θωράκιση της Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι «γράφεται ιστορία» καθώς η Ευρώπη είναι αποφασισμένη να επενδύσει περισσότερο, ταχύτερα και καλύτερα στην άμυνά της.
«Μαζί, από το Παρίσι έως το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, δείξαμε ότι είμαστε πρόθυμοι και ικανοί να εντείνουμε τις κοινές μας προσπάθειες και να συντονιστούμε αποτελεσματικά. Γεγονός είναι ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει σαφή και άμεσο κίνδυνο και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο παρουσίασα σήμερα στους ηγέτες το σχέδιο ‘REArm Europe’, ένα σχέδιο για να αποκτήσει η Ευρώπη τις στρατιωτικές δυνατότητες που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τις σημερινές απειλές».
Όπως είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το σχέδιο θα κινητοποιήσει ως και 800 δισεκατομμύρια ευρώ για την υλοποίηση του σχεδίου, το οποίο θα παρουσιαστεί στο επόμενο τακτικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, με λεπτομερείς νομικές προτάσεις.
Δάνεια χρηματοδότησης ευρωπαϊκών κατασκευαστριών
Η κα Φον ντερ Λάιεν εξήγησε αναφερόμενη σε πέντε στοιχεία τις αποφάσεις που έλαβαν οι ηγέτες που συμμετείχαν στη Σύνοδο: «Το πρώτο στοιχείο είναι ότι θα προτείνουμε την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης με ελεγχόμενο, συντονισμένο και χρονικά δεσμευμένο τρόπο. Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία που χρειάζονται και θα τους δώσει το περιθώριο να επενδύσουν άμεσα και ουσιαστικά στην άμυνα. Αυτό είναι πρωτοφανές για την άμυνα. Εάν αξιοποιηθεί πλήρως, θα μπορούσε να ξεκλειδώσει έως και 650 δισ. ευρώ σε αμυντικές δαπάνες. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι θα προτείνουμε ένα νέο χρηματοδοτικό μέσο. Θα παράσχουμε 150 δισ. ευρώ σε δάνεια στα κράτη μέλη για την επιτάχυνση των κοινών προμηθειών».
We are coming out of this European Council determined.
These are extraordinary times.
They call for extraordinary measures.With REARM Europe, we’ll equip our Union with the capabilities it needs to support Ukraine and defend itself ↓ https://t.co/4e1t39jryk
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) March 6, 2025
Επίσης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε ότι οι χρηματοδοτήσεις θα γίνουν για ευρωπαϊκές αγορές, σημαντικό στοιχείο για την Ευρώπη. «Οι παραδόσεις πρέπει να είναι γρήγορες και τα δάνεια πρέπει να χρηματοδοτούν αγορές από Ευρωπαίους κατασκευαστές και τα δάνεια μπορούν να επενδυθούν σε συμβάσεις που είναι πολυετείς. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την αμυντική βιομηχανία».
Για τη χρηματοδότηση από το ταμείο συνοχής, είπε ότι πρόκειται για εθελοντική δυνατότητα, ενώ στη σύνοδο έγινε συζήτηση για πώς μπορεί η Ευρώπη να προσελκύσει περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, ιδιωτικά κεφάλαια, ενεργοποιώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. «Είναι ζωτικής σημασίας για τις ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά και για το ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αλλάξει και θα επικαιροποιήσει τα πρότυπα δανεισμού της», έκρινε. Αναφέρθηκε ακόμη στη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, λέγοντας ότι θα παρουσιαστεί τις επόμενες εβδομάδες.
