Ένας ρωμαϊκός φαλλός, μήκους 20 εκατοστών εντοπίστηκε στο Valkhof Museum, στο Ναϊμέχεν, κατά τη διάρκεια ενός εκτεταμένου προγράμματος καταγραφής αρχαιολογικών αντικειμένων.

Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 16.000 κουτιά με ευρήματα που είχαν συγκεντρωθεί από εγκαταλελειμμένες ή ανενεργές αποθήκες και πλέον ανήκουν στην επαρχία Gelderland, μια περιοχή που στο παρελθόν βρισκόταν στα σύνορα της Ρωμαϊκή Αυτοκρατορίας.

Η επαρχία έχει αναθέσει στο μουσείο την απογραφή και αξιολόγηση της συλλογής, στο πλαίσιο ενός εξαετούς προγράμματος που ξεκίνησε το 2025 και χρηματοδοτείται με 8 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι σήμερα, οι ειδικοί έχουν ανοίξει περίπου 300 από τα 16.000 κουτιά, ωστόσο ένα από τα πρώτα ευρήματα ξεχωρίζει ιδιαίτερα.

Πρόκειται για ένα καμπυλωτό αντικείμενο μήκους περίπου 20 εκατοστών, κατασκευασμένο από οστό και με φαλλικό σχήμα. Σύμφωνα με το μουσείο, ενδέχεται να αποτελεί το πρώτο γνωστό εύρημα αυτού του τύπου, καθώς οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να δημιουργούν παρόμοια αντικείμενα κυρίως από πέτρα ή μέταλλο και σπανιότερα από οργανικά υλικά.

Το εύρημα δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά με σύγχρονα κριτήρια. Στον ρωμαϊκό κόσμο, οι απεικονίσεις φαλλών ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες και δεν συνδέονταν απαραίτητα με τη σεξουαλικότητα ή τη χυδαιότητα. Όπως εξήγησε η αρχαιολόγος Ilse Schuuring από την επαρχία Gelderland, οι Ρωμαίοι δεν αντιμετώπιζαν με ντροπή τα γεννητικά όργανα.

Οι φαλλικές μορφές λειτουργούσαν συχνά ως σύμβολα γονιμότητας, αλλά και ως αποτρεπτικά φυλαχτά, που τοποθετούνταν κοντά σε εισόδους για να απομακρύνουν τα κακά πνεύματα.

Μαζί με το συγκεκριμένο αντικείμενο, οι εργαζόμενοι του μουσείου εντόπισαν και άλλα ρωμαϊκά ευρήματα, όπως πολυτελή επιτραπέζια σκεύη και κεραμικά διακοσμημένα με μήτρες. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζει και ένα πήλινο κύπελλο με «χαμογελαστό πρόσωπο», προσφέροντας μια ακόμη εικόνα της καθημερινής ζωής στη ρωμαϊκή εποχή στην περιοχή.

Το είδος του ζώου από το οποίο προέρχεται το οστό δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Ωστόσο, για τις αρχές της Gelderland, η ανακάλυψη αναδεικνύει ήδη τη σημασία της μέχρι πρότινος ξεχασμένης συλλογής.

Ο περιφερειακός αξιωματούχος Peter Drenth την χαρακτήρισε «τεράστιο θησαυρό», επισημαίνοντας ότι ακόμη και τα πρώτα ευρήματα αποκαλύπτουν πόσο πλούσια και πολυσύνθετη ήταν η ρωμαϊκή ζωή στην περιοχή.

Το πρόγραμμα καταγραφής βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Αν μέσα στα πρώτα 300 κουτιά εντοπίστηκε ένα τόσο ιδιαίτερο αντικείμενο, παραμένει άγνωστο τι μπορεί να αποκαλυφθεί στα υπόλοιπα 15.700.