Ο Γάλλος ερευνητής Victor Gysembergh, ανακάλυψε στο Musée des Beaux-Arts του Μπλουά στην κεντρική Γαλλία μια χαμένη επί δεκαετίες σελίδα από το έργο του Αρχιμήδη, η οποία περιλαμβάνει αποσπάσματα από την πραγματεία «Περί Σφαίρας και Κυλίνδρου» (Προτάσεις 39 έως 41).
Το πολύτιμο φύλλο, που χρονολογείται από τον 10ο αιώνα, εντοπίστηκε από τον Victor Gysembergh, ερευνητή του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS).
Ο ερευνητής ταυτοποίησε το κείμενο συγκρίνοντάς το με φωτογραφίες του 1910, οι οποίες φυλάσσονται στη Βασιλική Βιβλιοθήκη της Δανίας.
Η κρυμμένη ιστορία πίσω από το χειρόγραφο
Η σελίδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η μία όψη της φέρει γεωμετρικά διαγράμματα καλυμμένα με θρησκευτικά κείμενα, ενώ η άλλη όψη «κρύβει» το αρχαίο κείμενο κάτω από μια μεταγενέστερη εικονογράφηση του 20ού αιώνα που απεικονίζει τον Προφήτη Δανιήλ.
Η ομάδα του CNRS σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει προηγμένες τεχνικές ακτίνων Χ μέσα στον επόμενο χρόνο, προκειμένου να «διαβάσει» το κείμενο που παραμένει αόρατο με γυμνό μάτι.
Η διαδρομή του χειρόγραφου είναι εξίσου συναρπαστική με το περιεχόμενό του. Πιστεύεται ότι αντίγραφο του αρχικού έργου δημιουργήθηκε από τον Ισίδωρο τον Μιλήσιο, τον αρχιτέκτονα της Αγίας Σοφίας.
Το παλίμψηστο —ένα χειρόγραφο όπου το αρχικό κείμενο είχε σβηστεί για να γραφτούν πάνω του θρησκευτικά κείμενα— κατέληξε σε μοναστήρι της Παλαιστίνης κατά την περίοδο των Σταυροφοριών, για να εξαφανιστεί αργότερα μέσα στη δίνη των ιστορικών αναταράξεων μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από τα αμερικανικά δημοπρατήρια στην επιστημονική μελέτη
Η τύχη του ευρύτερου χειρόγραφου του Αρχιμήδη ενεπλάκη σε μια μακρά δικαστική διαμάχη μεταξύ της Ελληνικής Εκκλησίας και ιδιωτών, καταλήγοντας τελικά σε δημοπρασία του οίκου Christie’s το 1998.
Ο ανώνυμος αγοραστής, που σύμφωνα με γερμανικά δημοσιεύματα φέρεται να είναι ο Jeff Bezos της Amazon, το παρέδωσε στο Walters Art Museum της Βαλτιμόρης για συντήρηση και μελέτη.
Η ανακαλυφθείσα σελίδα, η οποία είχε καταλήξει σε γαλλική ιδιωτική συλλογή, έρχεται να συμπληρώσει το παζλ ενός κειμένου που περιέχει μοναδικά έργα του μεγάλου μαθηματικού, όπως ο «Οστομάχιον» και η «Έφοδος».
Οι επιστήμονες του CNRS, μέσω της χρήσης φασματοσκοπίας ακτίνων Χ, αισιοδοξούν ότι θα αποκαλύψουν κάθε λέξη που παρέμενε «αιχμάλωτη» κάτω από τις μεταγενέστερες προσθήκες, προσφέροντας νέα στοιχεία για την ιδιοφυΐα του Αρχιμήδη.
