Μια ασυνήθιστη περίπτωση άνοιας που περιγράφεται σε ιατρική μελέτη δείχνει πώς η ασθένεια μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη μνήμη αλλά και τις αισθήσεις και τις προτιμήσεις ενός ανθρώπου. Η περίπτωση αφορά έναν άνδρα 68 ετών, γνωστό στη μελέτη μόνο με τα αρχικά CP, ο οποίος ανέπτυξε μια έντονη και ιδιαίτερη συναισθηματική αντίδραση σε έναν συγκεκριμένο ήχο.
Η ασυνήθιστη αντίδραση στον ήχο αεροπλάνου
Περίπου δύο χρόνια πριν διαγνωστεί με άνοια, ο CP άρχισε να δείχνει έντονο ενθουσιασμό για τον ήχο των κινητήρων των αεροσκαφών Spitfire, ενός τύπου μονοθέσιου μαχητικού αεροπλάνου. Ζούσε κοντά σε ένα αεροδρόμιο όπου τέτοια αεροσκάφη πετούσαν συχνά.
Σύμφωνα με τη σύζυγό του, κάθε φορά που άκουγε ένα Spitfire να περνά, έβγαινε έξω, χαιρετούσε το αεροπλάνο και συχνά δάκρυζε από χαρά. Το ενδιαφέρον του ήταν αποκλειστικά για αυτόν τον ήχο, καθώς δεν αντιδρούσε με τον ίδιο τρόπο σε άλλους τύπους αεροσκαφών ούτε ανέπτυξε γενικό ενδιαφέρον για την αεροπορία.
Η διάγνωση: μετωποκροταφική άνοια
Τελικά οι γιατροί διέγνωσαν στον CP μετωποκροταφική άνοια (Frontotemporal Dementia – FTD), μια μορφή άνοιας που επηρεάζει κυρίως τους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου. Σε αντίθεση με άλλες μορφές άνοιας, τα προβλήματα μνήμης μπορεί να είναι λιγότερο έντονα, ενώ επηρεάζονται περισσότερο η συμπεριφορά και η προσωπικότητα.
Τα άτομα με αυτή τη μορφή άνοιας μπορεί να εμφανίσουν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, ακατάλληλη κοινωνική συμπεριφορά, μειωμένη ενσυναίσθηση, κακή κρίση, αλλαγές στις διατροφικές προτιμήσεις και επαναλαμβανόμενες ή εμμονικές συμπεριφορές.
Άλλα συμπτώματα που εμφάνισε ο ασθενής
Εκτός από την έντονη αντίδραση στον ήχο των Spitfire, ο CP εμφάνισε και άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα. Μεταξύ αυτών ήταν εναλλαγές διάθεσης και ευερεθιστότητα, συναισθηματική αδιαφορία, μειωμένος έλεγχος παρορμήσεων, έλλειψη επίγνωσης των κοινωνικών κανόνων, αποστροφή στο κελάηδισμα των πουλιών και στις ψηλές φωνές, αυξημένη προτίμηση στα γλυκά και η συνήθεια να διακόπτει τους άλλους όταν μιλούν.
Επιπλέον, ανέπτυξε έντονη εμμονή με δραστηριότητες όπως το σκάκι και τα σταυρόλεξα. Δυσκολευόταν να αναγνωρίσει πρόσωπα γνωστών, αλλά μπορούσε να αναγνωρίζει εύκολα τις φωνές τους στο τηλέφωνο και δεν είχε σημαντικά προβλήματα ανάκλησης γλωσσικών ή παλαιότερων αναμνήσεων.
Μια πιθανή νέα παραλλαγή της νόσου
Παρότι διαγνώστηκε με τη συμπεριφορική μορφή της μετωποκροταφικής άνοιας, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η περίπτωσή του μπορεί να ανήκει σε μια τέταρτη παραλλαγή της νόσου, γνωστή ως «δεξιά κροταφική παραλλαγή».
Σε αυτή την περίπτωση, η απώλεια εγκεφαλικού ιστού εντοπίζεται κυρίως στον δεξιό κροταφικό λοβό, μια περιοχή που σχετίζεται με την κατανόηση εννοιών και την επεξεργασία μη λεκτικών πληροφοριών, όπως τα κοινωνικά σήματα. Μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου του CP έδειξε ατροφία σε αυτήν ακριβώς την περιοχή.
Τι δείχνει αυτή η περίπτωση
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η περίπτωση του CP δείχνει πως η άνοια μπορεί να αλλάξει σημαντικά τις αισθητηριακές προτιμήσεις ενός ανθρώπου και να δημιουργήσει νέες εμμονές ή αποστροφές. Παράλληλα, υποδηλώνει ότι η νόσος μπορεί να επηρεάζει και την ακοή ή τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τους ήχους.
Δεν υπάρχει θεραπεία για την άνοια, όμως η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να προετοιμαστούν και να οργανώσουν καλύτερα τη φροντίδα τους.
Σχεδόν 7 εκατομμύρια Αμερικανοί και πάνω από 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια.
