Το 1974, μια ομάδα ερευνητών εντόπισε στην επαρχία Σαανσί της Κίνας, τον περίφημο Στρατό από Τερακότα.
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών βρέθηκαν περίπου 8.000 μοναδικά αγάλματα σε φυσικό ανθρώπινο μέγεθος, το καθένα όμως με διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, αυτός ο εντυπωσιακός Στρατός αποτελεί μόνο την «κορυφή του παγόβουνου», καθώς είναι μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου ταφικού μνημείου.
Τα αγάλματα αποτελούν τμήμα του ταφικού συγκροτήματος του Τσιν Σι Χουάνγκ, του πρώτου αυτοκράτορα της ενοποιημένης Κίνας.
Ο ίδιος πέθανε το 210 π.Χ., ενώ ο τάφος του, που χρονολογείται γύρω στο 208 π.Χ., παραμένει μέχρι σήμερα σφραγισμένος.
Το μνημείο είναι επίσημα γνωστό ως Μαυσωλείο του Τσιν Σι Χουάνγκ και σύμφωνα με την UNESCO, καλύπτει έκταση περίπου 56,25 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μέγεθος αντίστοιχο με μια μικρή πόλη.
Παρά τις δεκαετίες ερευνών, οι αρχαιολόγοι δεν έχουν εισέλθει ποτέ στον κεντρικό τύμβο, όπου βρίσκεται η κύρια ταφική αίθουσα του αυτοκράτορα.
Οι εργασίες έχουν περιοριστεί μόνο σε περιφερειακά τμήματα του μαυσωλείου. Ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι για την κατασκευή του μνημείου χρειάστηκαν περίπου 700.000 εργάτες, αριθμός ασύλληπτος για την εποχή.
Ο Κινέζος ιστορικός Σίμα Τσιεν περιγράφει τον κεντρικό τάφο ως ένα «τεράστιο υπόγειο παλάτι», στο εσωτερικό του οποίου ρέουν μηχανικά ποτάμια υδραργύρου μέσα από κανάλια, αναπαριστώντας ποτάμια και θάλασσες.
Αν αυτή η περιγραφή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, τότε οποιαδήποτε ανασκαφή θα μπορούσε να εκθέσει τους αρχαιολόγους, αλλά και την ευρύτερη περιοχή, σε εξαιρετικά επικίνδυνες τοξικές αναθυμιάσεις.
Γεωφυσικές μελέτες έχουν ήδη καταγράψει συγκεντρώσεις υδραργύρου γύρω από τον τύμβο έως και 50 φορές υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι μεγάλες ποσότητες του μετάλλου παραμένουν σφραγισμένες στο εσωτερικό.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η οροφή του τάφου φέρεται να διαθέτει παγίδες, όπως βαλλίστρες και μηχανισμούς με ελατήρια, σχεδιασμένους για να αποτρέπουν οποιονδήποτε εισβολέα.
Γιατί παραμένει κλειστός ο τάφος;
Πέρα από τους κινδύνους του υδραργύρου, οι ειδικοί φοβούνται ότι το άνοιγμα του τάφου θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές.
Η αλλαγή θερμοκρασίας, η υγρασία, η είσοδος οξυγόνου και μικροοργανισμών θα μπορούσαν να καταστρέψουν ανεκτίμητα ευρήματα μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Για τον λόγο αυτό, ο τάφος του πρώτου αυτοκράτορα της Κίνας παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της αρχαιολογίας και απ’ ότι φαίνεται θα παραμείνει για πάντα.
