Το γλυπτό της κεφαλής που βρίσκεται στον περίβολο του Πολυτεχνείου και τιμάται κάθε χρόνο στις 17 Νοεμβρίου δεν έχει άμεση σχέση με την εξέγερση του 1973, καθώς αναπαριστά τον καθηγητή Νίκο Σβορώνο. Το έργο δημιουργήθηκε από τον γλύπτη Μέμο Μακρή, ο οποίος είχε γνωρίσει τον Σβορώνο στη Γαλλία. Παρά τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και τις περιπέτειες με την ελληνική ιθαγένεια, το γλυπτό μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από την Ουγγαρία μετά τη χούντα, με πρωτοβουλία του πρύτανη Γιώργου Βουδούρη, για να τοποθετηθεί στο Πολυτεχνείο, τιμώντας έτσι τον Σβορώνο.
Πιο αναλυτικά
Γνωρίζετε σε ποιον ανήκει το κεφάλι του ιστορικού γλυπτού που έχει τοποθετηθεί στον περίβολο του Πολυτεχνείου, το οποίο είναι αφιερωμένο στην εξέγερση που έκαναν οι φοιτητές εναντίον της χούντας το 1973;
Ποιος είναι ο άνθρωπος τον οποίο αναπαριστά και τι σχέση έχει με το Πολυτεχνείο; Η απάντηση είναι η εξής: Δεν έχει καμία σχέση.
Μπορεί να ακούγεται παράξενο, περίεργο ή ό,τι άλλο θέλει ο καθένας, αλλά έτσι είναι. Κάθε χρόνο, στις 17 Νοέμβρη, χιλιάδες κόσμος πάει στο Πολυτεχνείο και αφήνει λουλούδια και στεφάνια σε μια μεγάλη αγαλμάτινη κεφαλή που δεν έχει καμία σχέση με τον χώρο. Και αφού δόθηκε η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, πάμε και στο επόμενο: Ποιον αναπαριστά αυτή η μεγάλη κεφαλή;
Η απάντηση είναι η εξής: Τον καθηγητή πανεπιστημίου Νίκο Σβορώνο. Και κάπου εδώ αρχίζει η ιστορία…
Το συγκεκριμένο γλυπτό είναι έργο του Μέμου Μακρή, ο οποίος σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση στα χρόνια της κατοχής, πήγε στο Παρίσι μετά το τέλος του πολέμου για να συνεχίσει τις σπουδές του, απελάθηκε από τη Γαλλία το 1950 επειδή πολιτικά ανήκε στην Αριστερά, πήγε για κάποια χρόνια στην Ουγγαρία και τελικά επέστρεψε στην Ελλάδα.
Εδώ, το 1964 τού αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα, την οποία ξαναπήρε το 1975 μετά τη Μεταπολίτευση. Αυτός, λοιπόν, είναι ο άνθρωπος που έφτιαξε αυτό το μπρούτζινο κεφάλι με τα χαρακτηριστικά του Νίκου Σβορώνου, τον οποίο είχε γνωρίσει στη Γαλλία.
Νωρίτερα, πριν φύγει για εκεί, ο Σβορώνος είχε ενταχθεί στον ΕΑΜ και στον ΕΛ.ΑΣ. Στη συνέχεια θα υπήρχε ακόμη ένα κοινό των δύο, πέρα από τις πολιτικές πεποιθήσεις του, αφού και από τον Σβορώνο είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια, αποκτώντας το 1961 τη γαλλική.
Ο Μακρής, επομένως, είχε φτιάξει την αγαλμάτινη κεφαλή προς τιμήν του Σβορώνου, τον οποίο θέλησε να τιμήσει, μετά το τέλος της χούντας, ο νέος πρύτανης στο Πολυτεχνείο, Γιώργος Βουδούρης. Έτσι, φρόντισε να κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε το συγκεκριμένο έργο του Μακρή να φύγει από την Ουγγαρία, όπου βρισκόταν, και να έρθει στην Ελλάδα, ζητώντας να τοποθετηθεί στον χώρο του Πολυτεχνείου.
