Σε μια σπουδαία ανακάλυψη προχώρησαν αρχαιολόγοι, καθώς εντόπισαν ένα βυθισμένο λιμάνι στα ανοικτά των ακτών της Αιγύπτου το οποίο μπορεί να προσφέρει ένα κομμάτι του παζλ στην μακροχρόνια αναζήτηση του χαμένου τάφου της Κλεοπάτρας.

Μια ομάδα υποβρύχιων αρχαιολόγων, συμπεριλαμβανομένης της εξερευνήτριας του National Geographic, Καθλίν Μαρτίνεζ και του εξερευνητή του National Geographic, Μπομπ Μπάλαρντ, ανακάλυψε σειρές από πανύψηλες κατασκευές που μπορεί να ήταν κολόνες, με ύψος που ξεπερνούσε τα 6 μέτρα, στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Οι ερευνητές βρήκαν επίσης στοιχεία για γυαλισμένα πέτρινα δάπεδα, τσιμεντένια μπλοκ, άγκυρες πλοίων και ψηλούς αμφορείς, όλα χρονολογούμενα από την εποχή της Κλεοπάτρας.

Η ομάδα βρήκε το λιμάνι αφού ακολούθησε ένα πρόσφατα ανασκαμμένο τούνελ μήκους 1.305 μέτρων που φαινόταν να συνδέει τον αρχαίο ναό της Ταπόσιρις Μάγκνα, περίπου 48 χιλιόμετρα δυτικά της Αλεξάνδρειας, με τη θάλασσα.

Η Μαρτίνεζ πιστεύει ότι η Ταπόσιρις Μάγκνα είναι μια τοποθεσία-κλειδί σε σχέση με την ταφή της Κλεοπάτρας, αν και πολλοί αρχαιολόγοι διαφωνούν με την υπόθεσή της.

Τα ευρήματα ανακοινώθηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου από το Αιγυπτιακό Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων, δημοσιεύθηκαν από το National Geographic και μεταδόθηκαν στο ντοκιμαντέρ με τίτλο «Το τελευταίο μυστικό της Κλεοπάτρας».

«Κάνω αυτή τη δουλειά εδώ και 50 χρόνια. Έχω βουτήξει πολλές φορές. Δεν έχω δει ποτέ κάτι παρόμοιο. Φαίνεται ξεκάθαρα ότι είναι ανθρωπογενές», δήλωσε ο Μπάλαρντ για τις υποβρύχιες κατασκευές στο ντοκιμαντέρ.

Ο διάσημος ωκεανογράφος, επίτιμος καθηγητής εφαρμοσμένης ωκεανογραφικής φυσικής και μηχανικής στο Woods Hole Oceanographic Institution της Μασαχουσέτης, ανακάλυψε το ναυάγιο του RMS Titanic το 1985.

Καθώς ξεκινά μια νέα τρίμηνη ανασκαφή στον ναό και στον υποβρύχιο χώρο, η Μαρτίνεζ, μια ποινικολόγος από τη Δομινικανή Δημοκρατία που στράφηκε στη διπλωματία και την αρχαιολογία, πιστεύει ότι η ανακάλυψη αυτή είναι ένα πολλά υποσχόμενο επόμενο βήμα στην 20ετή αναζήτησή της για τον τάφο της βασίλισσας Κλεοπάτρας VII.

«Η ανακάλυψη του τάφου της Κλεοπάτρας θα είναι μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις του αιώνα», δήλωσε στο CNN.

«Δεδομένου ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι μας μιλούν μέσω των τάφων τους, πιστεύω ότι θα πρέπει να έχει όλες αυτές τις σημαντικές πληροφορίες που ήθελε να γνωρίζουμε για αυτήν, για την εποχή της, για τον τρόπο που σκέφτεται».

Τα μυστήρια του θανάτου της Κλεοπάτρας

Παρά τη σύντομη ζωή της, που διήρκεσε μόλις 39 χρόνια, η Κλεοπάτρα άφησε το στίγμα της στον αρχαίο κόσμο ως μία από τις λίγες γυναίκες ηγέτιδες και τελευταία φαραώ της Αιγύπτου.

Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 69 π.Χ., στέφθηκε βασίλισσα σε ηλικία 18 ετών και πέθανε το 30 π.Χ. μετά την ήττα της από τον Οκταβιανό, γνωστό και ως αυτοκράτορα Αύγουστο και ιδρυτή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας του Ακτίου το 31 π.Χ.

Στο πλαίσιο της νίκης τους, οι Ρωμαίοι κατέστρεψαν τις εικόνες της Κλεοπάτρας, ώστε να ξεχαστεί, και μόνο επτά αγάλματα που φαίνεται να απεικονίζουν τη βασίλισσα έχουν διασωθεί, είπε η Μαρτίνεζ.

«Η Κλεοπάτρα είναι ένα μυστήριο και έγινε επίσης μύθος», είπε η Μαρτίνεζ.

«Υπάρχουν τόσα πολλά ερωτήματα που έχουν τεθεί για αυτήν, ακόμη και για το πώς έμοιαζε. Έτσι, η ανακάλυψη του τάφου της, αν είναι άθικτος, θα απαντήσει σε όλα αυτά τα ερωτήματα».

Αντί να επιτρέψει στους Ρωμαίους να την αιχμαλωτίσουν, η Κλεοπάτρα άφησε ένα δηλητηριώδες φίδι να την δαγκώσει στην Αλεξάνδρεια, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ.

Ωστόσο, οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου της παραμένουν άγνωστες, με ορισμένους ερευνητές να υποθέτουν ότι πέθανε από κατάποση δηλητηρίου.

«Πιστεύω ότι θα είχε κάνει τα πάντα για να μην πέσει το σώμα της στα χέρια των Ρωμαίων», λέει η Μαρτίνεζ στο ντοκιμαντέρ.

Η υπόθεση της Μαρτίνεζ είναι ότι μετά το θάνατό της, το σώμα της Κλεοπάτρας μεταφέρθηκε στο Ταπόσιρις Μάγκνα, μεταφέρθηκε μέσω του τούνελ στο παράκτιο λιμάνι και τάφηκε σε μυστική τοποθεσία. Κατά τη διάρκεια της ζωής της, η Κλεοπάτρα ήταν γνωστή για την ομορφιά της.

Στη ζωή της, η Κλεοπάτρα ήταν στενά συνδεδεμένη με τη θεά Ίσιδα, δεδομένου ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι θεωρούσαν τα βασιλικά πρόσωπα ως προέκταση των θεών.

Η Μαρτίνεζ εξέτασε όλους τους ναούς κοντά στην Αλεξάνδρεια, όπου σύμφωνα με τις αναφορές πέθανε η Κλεοπάτρα, αποκλείοντας τους ως τελικό τόπο ανάπαυσής της αν ήταν μικροί ή δεν ήταν ναοί της Ίσιδας.

Η Μαρτίνεζ επικεντρώθηκε στα ερείπια του μεγάλου ναού της Ταπόσιρις Μάγκνα που βρίσκεται στην σημερινή πόλη Μποργκ Ελ Αράμπ, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχαν πληροφορίες για το σε ποια θεότητα ήταν αφιερωμένος ο ναός ή ποιος τον έχτισε.

Αφού έλαβε άδεια για ανασκαφές στον ναό το 2004, η Μαρτίνεζ και η ομάδα της ανακάλυψαν ένα κομμάτι μπλε γυαλιού το 2005. Το γυαλί, χαραγμένο με περιγραφές στα ελληνικά και ιερογλυφικά, ήταν μια πλάκα θεμελίωσης που ανέφερε ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στη θεά Ίσιδα.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η ομάδα της αποστολής βρήκε επίσης εκατοντάδες χάλκινα νομίσματα με την εικόνα και το όνομα της Κλεοπάτρας στον χώρο.

Από τότε, η Μαρτίνεζ και η ομάδα της έχουν ανακαλύψει πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων, μεταξύ των οποίων και ένα μακρύ τούνελ που βρίσκεται 13 μέτρα κάτω από το Ταπόσιρις Μάγκνα και ανακαλύφθηκε το 2022.

Όταν η ομάδα συνειδητοποίησε ότι το τούνελ φαινόταν να οδηγεί κατευθείαν στη θάλασσα, η Μαρτίνεζ επικοινώνησε με τον Μπάλαρντ για να δει πού μπορεί να οδηγεί το τούνελ υποβρυχίως.

Κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών καταδύσεων, η ομάδα βρήκε κάτι που φαινόταν να είναι ένα βυθισμένο λιμάνι στην ενδοχώρα, το οποίο τώρα καλύπτεται από κοράλλια.

Η χαρτογράφηση δείχνει ότι η αρχαία ακτογραμμή βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα από την τρέχουσα ακτογραμμή, σύμφωνα με δήλωση του υπουργείου.

Ο Δρ Μοχάμεντ Ισμαήλ Χαλέντ, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, ανέφερε ότι η ανακάλυψη του βυθισμένου λιμανιού συμβάλλει σημαντικά στην αιγυπτιακή θαλάσσια αρχαιολογία, δεδομένου ότι ο χώρος δεν αναφέρεται σε αρχαίες πηγές, σύμφωνα με την ίδια δήλωση.

Ο Σερίφ Φάθι, υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων, δήλωσε από την πλευρά του ότι η ανακάλυψη υπογραμμίζει πως οι ακτές της Αιγύπτου χρησίμευαν ως στρατηγικοί κόμβοι για την εμπορική και πολιτιστική επικοινωνία με τον υπόλοιπο αρχαίο κόσμο,

Ο Φάθι σημείωσε ότι το υπουργείο θα συνεχίσει να υποστηρίζει τα ερευνητικά προγράμματα της Μαρτίνεζ.