Οι αστρονόμοι έχουν καταγράψει για πρώτη φορά τη γέννηση ενός πλανήτη γύρω από το άστρο HD 135344B, που βρίσκεται 440 έτη φωτός μακριά από τη Γη.
Οι εικόνες δείχνουν τον πλανήτη να σχηματίζει σπείρες σκόνης και αερίου, πιθανώς διπλάσιο σε μέγεθος από τον Δία και σε απόσταση από το άστρο του παρόμοια με αυτή του Ποσειδώνα από τον Ήλιο.
Η ανακάλυψη έγινε με το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, χρησιμοποιώντας το νέο σύστημα απεικόνισης ERIS.
Αυτή η παρατήρηση, που επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός πρωτοπλανήτη, προσφέρει σημαντικά στοιχεία για τη θεωρία ότι οι δακτύλιοι στους πρωτοπλανητικούς δίσκους κρύβουν πλανήτες και μπορεί να φωτίσει τη διαδικασία σχηματισμού πλανητών στο ηλιακό μας σύστημα.
Πιο αναλυτικά
Ο πλανήτης περιστρέφεται γύρω από το άστρο HD 135344B, το οποίο βρίσκεται περίπου 440 έτη φωτός από τη Γη.
Οι εκπληκτικές φωτογραφίες δείχνουν τον πλανήτη να αρχίζει να σχηματίζει σπείρες σκόνης και αερίου γύρω από το άστρο του.
Οι επιστήμονες που έκαναν την ανακάλυψη λένε ότι ο πλανήτης είναι πιθανότατα διπλάσιος σε μέγεθος από τον Δία και απέχει από το άστρο του τόσο όσο ο Ποσειδώνας από τον Ήλιο.
Οι πλανήτες σχηματίζονται από περιστρεφόμενα φωτοστέφανα θερμής ύλης, γνωστά ως πρωτοπλανητικοί δίσκοι , τα οποία σχηματίζονται γύρω από πολύ νεαρά αστέρια.
Αν και οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει αυτά τα μοτίβα στο παρελθόν, αυτή είναι η πρώτη φορά που κάποιος έχει καταγράψει ένα από αυτά επ’ αυτοφώρω.
Ο επικεφαλής συγγραφέας Francesco Maio, διδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, λέει: «Δεν θα γίνουμε ποτέ μάρτυρες του σχηματισμού της Γης, αλλά εδώ, γύρω από ένα νεαρό αστέρι 440 έτη φωτός μακριά, μπορεί να παρακολουθούμε έναν πλανήτη να δημιουργείται σε πραγματικό χρόνο».
Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου εντόπισε για πρώτη φορά τα σπειροειδή μοτίβα γύρω από τον HD 135344B το 2016.
Ωστόσο, ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε σε αυτές τις πρώτες μελέτες δεν ήταν αρκετά ευαίσθητος για να επιβεβαιώσει εάν υπήρχε ένας πρωτοπλανήτης – το πρώτο στάδιο του σχηματισμού των πλανητών – μέσα στους δακτυλίους.
Σε μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό Astronomy and Astrophysics, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το νέο σύστημα απεικόνισης και φασματογράφου ενισχυμένης ανάλυσης (ERIS) του VLT για να εντοπίσουν την πιθανή τοποθεσία του πλανήτη.
Ο Μάιο και οι συνάδελφοί του εντόπισαν έναν «υποψήφιο πλανήτη» – κάτι που πιστεύεται έντονα ότι είναι πλανήτης – ακριβώς στη βάση ενός από τους σπειροειδείς βραχίονες του δίσκου.
Αν αυτές οι σπείρες προκλήθηκαν από έναν πλανήτη που διαταράσσει τον δακτύλιο σκόνης, τότε ακριβώς εκεί θα περίμεναν οι αστρονόμοι να βρίσκεται ο πλανήτης.
Αυτό που κάνει αυτές τις παρατηρήσεις τόσο ξεχωριστές είναι ότι οι αστρονόμοι μπόρεσαν στην πραγματικότητα να καταγράψουν φως που προερχόταν απευθείας από τον ίδιο τον πλανήτη.
Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο που υποστηρίζει τη θεωρία ότι τα κενά και οι δακτύλιοι στους πρωτοπλανητικούς δίσκους γύρω από άλλα αστέρια κρύβουν τους δικούς τους πρωτοπλανήτες.
Ο Μάιο λέει: «Αυτό που καθιστά αυτή την ανίχνευση ενδεχομένως σημείο καμπής είναι ότι, σε αντίθεση με πολλές προηγούμενες παρατηρήσεις, είμαστε σε θέση να ανιχνεύσουμε άμεσα το σήμα του πρωτοπλανήτη, ο οποίος εξακολουθεί να είναι βαθιά ενσωματωμένος στον δίσκο».
Αυτές οι παρατηρήσεις θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν να ρίξουν φως στο πώς σχηματίστηκαν οι πλανήτες στο δικό μας ηλιακό σύστημα πριν από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια.
Δείτε ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΔΩ
