Το άρθρο αναφέρεται στην προσπάθεια του Γάλλου φυσικού Εντουάρ Μπρανλί να δημιουργήσει τον πρώτο ελληνικό υπερόπλο, εστιάζοντας στο μυστικό “πείραμα της Καστέλλας”.
Ο Μπρανλί συνεργάστηκε με την ελληνική κυβέρνηση και τον Υπουργό Ναυτικών Καραπάνο για να εγκαταστήσει μια συσκευή ασύρματης επικοινωνίας στον λόφο της Καστέλλας, αξιοποιώντας το ατμόπλοιο “Ευρώτας” ως επίγειο σταθμό.
Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπούσε στην ενίσχυση της επικοινωνίας του Βασιλικού Ναυτικού, ενώ το άρθρο αναδεικνύει τις επιστημονικές και πολιτικές προκλήσεις της εποχής, καθώς και τη σημασία της συσκευής του Μπρανλί στην εξέλιξη της ασύρματης επικοινωνίας.
Πιο αναλυτικά
Ο Γάλλος Εντουάρ Μπρανλί (Edouard Branly) ήταν φυσικός και Καθηγητής στο Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού.
Η Συσκευή του Μπρανλί εγκαταστάθηκε στον λόφο της Καστέλλας
Οι επιστήμονες αυτοί έκαναν τα πειράματά τους μυστικά σε περιοχές διαφορετικές από αυτές της εθνικής τους καταγωγής προκειμένου να αποφύγουν την παρακολούθηση των ερευνών τους χωρίς αυτό να το καταφέρνουν πάντα.
Όμως ο Μαρκόνι για να το πετύχει αυτό έχει χρησιμοποιήσει μια συσκευή που την κατασκεύασε ο Εντουάρ Μπρανλί το 1890. Χωρίς να μπούμε στα ενδότερα της ασύρματης επικοινωνίας απλά να πούμε ότι χωρίς αυτή την συσκευή, ο Μαρκόνι δεν θα μπορούσε να κάνει την εκπομπή.
Όταν ο Μαρκόνι ανακοίνωσε το επίτευγμά του ο Μπρανλί του στέλνει πικραμένος τηλεγράφημα “αυτό το όμορφο επίτευγμά σας οφείλεται στην ανακάλυψη στου κύριου Μπρανλί”. Αργότερα η κοινότητα αναγνώρισε ότι ο Μαρκόνι δεν ήταν εφευρέτης αλλά σπουδαίος καινοτόμος και επιχειρηματίας.
Συγκεκριμένα ο Μπρανλί έχει δημιουργήσει μια εταιρεία με την επωνυμία “Γαλλική εταιρεία Τηλεγράφων και Τηλεφώνων άνευ σύρματος” που εκπροσωπείται από τον Ιούλιο Μπερτράν. Αυτός έρχεται σε επαφή με τον τότε Υπουργό Ναυτικών Καραπάνο και του προτείνει τα πειράματα να γίνουν στην Ελλάδα προς όφελος του Βασιλικού Ναυτικού το οποίο θα αποκτήσει ξαφνικά ένα μεγάλο όπλο. Την επικοινωνία.
Ο Καραπάνος αμέσως ενημερώνει τον τότε Διάδοχο Κωνσταντίνο Α΄ ο οποίος συμφωνεί αμέσως. Η επικοινωνία αυτή γίνεται μέσω της Γαλλικής Πρεσβείας Αθηνών.
Ο Μπρανλί σε υπόμνημα προς την ελληνική κυβέρνηση εκθέτει όλες τις εργασίες που πρόκειται να γίνουν χρησιμοποιώντας την λέξη ΠΕΙΡΑΜΑ.
Γιατί στην Ελλάδα και όχι αλλού;
Ήταν ήδη γνωστό στην επιστημονική κοινότητα, το ενδιαφέρον της Ελλάδας για την επικοινωνία. Το 1902 το Υπουργείο Ναυτικών είχε ήδη κάνει μια προσπάθεια με πομπό που είχε εγκαταστήσει στην Φρεαττύδα και δέκτη στο Παλαιό Φάληρο.
Αποφασίζουν τότε να δημιουργηθεί ένας επίγειος σταθμός στην Κορυφή του Λόφου της Καστέλλας ενώ ένας άλλος εντός πολεμικού πλοίου στο οποίο μάλιστα θα γίνουν τροποποιήσεις ώστε να δημιουργηθεί ένας ειδικός θάλαμος με τα μέσα και τους χειριστές της συσκευής. Το πλοίο όμως αυτό θα πρέπει να διαθέτει και ηλεκτρικομηχανή, κάτι που δεν ήταν σύνηθες για την εποχή.
Έτσι το Ναυτικό διαθέτει το ατμόπλοιο “Ευρώτα”. Ο “Ευρώτας” διαμορφώνεται σύμφωνα με το σχέδιο και εφοδιάζεται με την συσκευή του Μπρανλί ενώ τοποθετείται και ειδικό ραδιο-ιστίο ύψους 3 μέτρων.
Οι εφημερίδες δημοσιεύουν την ίδια φωτογραφία απλά τροποποιούν λίγο την λεζάντα. Η φωτογραφία δόθηκε στον Τύπο από τον Ναυτικό και αφορά τον σταθμό της Καστέλλας.
Η πρόταση για την δημιουργία αυτού του σταθμού στον λόφο της Καστέλλας ανήκε στον Καραπάνο ο οποίος είχε διατελέσει Υπουργός στην προγενέστερη Κυβέρνηση του Κουμουνδούρου και σύχναζε στην εξοχική κατοικία του Κουμουνδούρου στην Καστέλλα. Επίσης λίγο πιο πάνω στην Καστέλλα βρίσκονταν και η οικία του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη επίσης υπουργού στην ίδια Κυβέρνηση.
Το Υπουργείο Ναυτικών, διατάζει το Ναύσταθμο να διαθέσει ομάδα Αρμενιστών οι οποίοι υπό τις οδηγίες του Μπρανλί θα τοποθετήσουν τρεις τεράστιους ιστούς στην Καστέλλα, που θα συλλέγουν ή θα εκπέμπουν ραδιοκύματα.
