Του Χάρη Ντιγριντάκη
Στη δίνη του πολέμου στη Μέση Ανατολή βρίσκεται ο ελληνικός τουρισμός, με τους επιχειρηματίες του κλάδου να παρατηρούν τις εξελίξεις και την επίδραση που αυτές έχουν στη ζήτηση έναν μήνα πριν από την έναρξη της φετινής σεζόν.
Ήδη ο Απρίλιος διάγει μια περίοδο περιδίνησης, αναφορικά με τις κρατήσεις, με την εκτίμηση ότι θα υπάρξει ένα είδος τουριστικής έκρηξης από τον Μάιο.
Είναι κοινός τόπος ότι ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή διατηρεί σε χαμηλό τέμπο τη ροή των προκρατήσεων, οι οποίες πριν από την κρίση κατέγραφαν θετικό πρόσημο.
Σε γενικές γραμμές, όπως επισημαίνουν οι ξενοδόχοι, δεν παρατηρούνται μαζικές ακυρώσεις κρατήσεων, με τις μεμονωμένες να εντοπίζονται επί του παρόντος στην έναρξη της σεζόν.
Απτόητοι παραμένουν οι μεγάλοι tour operators, οι οποίοi δεν προβαίνουν σε αλλαγές στα προγράμματά τους.
«Δεν υπάρχει κάτι που να μας προκαλεί ανησυχία σε αυτή τη χρονική περίοδο, δεν καταγράφουμε ιδιαίτερες ακυρώσεις», επισημαίνει ο πρώην πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χανίων, Μανώλης Γιαννούλης.
Μάλιστα, όπως εξηγεί, το «φρένο» που διαπιστώνεται στις κρατήσεις είναι ένα σύνηθες φαινόμενο που ακολουθεί την περίοδο των προκρατήσεων.
«Δεν καταγράφουμε μεγάλες απώλειες, κάποιες μεμονωμένες ακυρώσεις κατά βάση από την αγορά του Ισραήλ, η οποία όπως είναι αναμενόμενο επηρεάζεται από τη σύγκρουση», τονίζει από την πλευρά του ο Νίκος Χαλκιαδάκης, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου.
Μοναδική παραφωνία μέχρι στιγμής αποτελεί η επιστολή που έστειλε μικρός ξένος tour operator, ο οποίος ενημέρωσε συνεργαζόμενες τουριστικές επιχειρήσεις στην Κρήτη ότι αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, επικαλούμενος τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η εταιρεία απέστειλε σχετική ενημέρωση σε ξενοδοχεία του νησιού, ζητώντας κατανόηση για τη δύσκολη οικονομική συγκυρία που αντιμετωπίζει.
Στην επιστολή της προς τους συνεργάτες της, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Θα θέλαμε να σας ζητήσουμε με ειλικρίνεια την κατανόηση και την αποδοχή αυτής της προσωρινής κατάστασης», επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σημαντικά τη λειτουργία της.
Πρόκειται για μικρό tour operator με έδρα τη Λιθουανία, ο οποίος συνεργάζεται με ξενοδοχειακές μονάδες στο νησί. Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός των ξενοδοχείων της Κρήτη που επηρεάζονται από την εξέλιξη αυτή, με τους επιχειρηματίες του νησιού να μην εμφανίζονται ανήσυχοι.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη περίπτωση αφορά μικρό τουριστικό οργανισμό, το γεγονός θεωρείται ενδεικτικό των πιέσεων που μπορεί να προκαλέσει δυνητικά στον τουριστικό κλάδο η παρατεταμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Άλλωστε, όπως επισημαίνουν από την πρώτη στιγμή οι Έλληνες ξενοδόχοι, η χρονική διάρκεια και η έκταση του πολέμου θα είναι οι δύο παράγοντες που θα καθορίσουν τις απώλειες για τον ελληνικό τουρισμό.
Τα… κέρδη από τον πόλεμο
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, αν και από τη μία πλευρά καταγράφονται μεμονωμένες ακυρώσεις που δεν αποτελούν παράγοντα ανησυχίας για τους ξενοδόχους, η Ελλάδα φαίνεται ότι κερδίζει έδαφος σε ό,τι αφορά το ενδιαφέρον των ταξιδιωτών για το προσεχές μέλλον.
Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς η χώρα μας απορροφά μέρος της ζήτησης που ανακατευθύνεται από τη Μέση Ανατολή.
Εξηγούν, δε, πως πλέον οι ταξιδιώτες επιλέγουν περιοχές που απέχουν από την περιοχή του Κόλπου και εστιάζουν πέραν της Ελλάδας σε προορισμούς της Κεντρικής Ευρώπης.
Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία έρευνας που εκπόνησε η Mabrian, βάσει των οποίων καταγράφεται μετατόπιση της ζήτησης από της χώρες της Μέσης Ανατολής σε προορισμούς της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.
Η πρόθεση για διεθνή ταξίδια προς τις χώρες του Κόλπου εμφανίζει αισθητή κάμψη για το επόμενο τρίμηνο, όπως προκύπτει από τις αναζητήσεις πτήσεων και τη μείωση του μεριδίου αγοράς των συγκεκριμένων προορισμών κατά τις πρώτες σχεδόν 20 ημέρες από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Πιο συγκεκριμένα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καταγράφουν σαφή υποχώρηση (-1,6 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025), ενώ πτωτική πορεία σημειώνεται επίσης σε Κατάρ, Κουβέιτ και Μπαχρέιν.
Η μείωση στο Ομάν παραμένει ηπιότερη, υποδηλώνοντας μικρότερη επίδραση του πολέμου. Εξαίρεση αποτελεί η Σαουδική Αραβία, όπου παρατηρείται οριακή αύξηση (+0,2), πιθανόν λόγω της εποχικότητας που συνδέεται με τη λήξη του Ραμαζανιού, αν και η μετατροπή της ζήτησης σε πραγματικές κρατήσεις παραμένει αβέβαιη.
Αντίθετα, προορισμοί της Μεσογείου φαίνεται να επωφελούνται από αυτή τη μετατόπιση της ζήτησης.
Η Ισπανία ηγείται της ανόδου, ενώ Ιταλία και Μαρόκο ακολουθούν με πιο συγκρατημένη αύξηση. Η Γαλλία και η Ελλάδα παρουσιάζουν επίσης θετική, αλλά ηπιότερη δυναμική.
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, το μερίδιο επί των συνολικών αναζητήσεων πτήσεων βρίσκεται στο 0,75%, με άνοδο 0,05 μονάδων.
Στους… κερδισμένους περιλαμβάνονται επίσης Αίγυπτος και Μαρόκο, ενώ, αντίθετα, η Τουρκία αν και συγκεντρώνει μερίδιο 2,61%, καταγράφει πτώση 0,46 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με πέρυσι.
Στην ίδια κατεύθυνση, αρκετοί αερομεταφορείς ανακατανέμουν τις διαθέσιμες θέσεις τους, ενισχύοντας την παρουσία τους σε προορισμούς της Γηραιάς ηπείρου, καθώς προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στη μετατόπιση μέρους της ταξιδιωτικής κίνησης από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη, δεδομένου ότι οι τουρίστες εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο να εγκλωβιστούν λόγω των περιορισμών στον εναέριο χώρο κρατών του Κόλπου.
Ανησυχία για το λειτουργικό κόστος
Στους αστάθμητους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την πορεία της φετινής σεζόν, πάντως, πέραν των μεμονωμένων ακυρώσεων που έχουν καταγραφεί και του «φρένου» στη ροή των κρατήσεων, περιλαμβάνεταιενδεχόμενη αύξηση του λειτουργικού κόστους σε περίπτωση που το πετρέλαιο κινηθεί περαιτέρω ανοδικά.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος των μεταφορών, της ενέργειας και, συνολικά, τη δραστηριότητα των τουριστικών επιχειρήσεων ενόψει της νέας σεζόν σε ένα περιβάλλον στο οποίο ήδη οι πιέσεις είναι υπαρκτέςκαι η Ελλάδα πλέον έχει αρχίσει να θεωρείται «ακριβός προορισμός».
Μάλιστα, όπως εξηγούν επιχειρηματίες του κλάδου, η αύξηση του κόστους ήδη αποτυπώνεται στις τιμές του πετρελαίου και προσεχώς θα αποτυπωθεί και στα προϊόντα.
Σημειωτέον ότι ο κλάδος των αερομεταφορών είναι εκείνος που από την αρχή του πολέμου μετρά απώλειες, τόσο λόγω των περιορισμών στις πτήσεις από και προς την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου και λόγω του κλεισίματος του εναέριου χώρου, όσο και λόγω της αβεβαιότητας που επιδρά στη ζήτηση για ταξίδια.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Aegean, Ευτύχιος Βασιλάκης, έδωσε πρόσφατα μία πρώτη εικόνα για τις ζημιές που καταγράφουν οι αεροπορικές εν γένει και η Aegean ειδικότερα.
Όπως είπε, ο μεγαλύτερος εγχώριος αερομεταφορέας καταγράφει μείωση κατά 8%-10% ως προς τις κρατήσεις σε σχέση με τις εβδομάδες που προηγήθηκαν του πολέμου.
