Η στάση της Τουρκίας στον πόλεμο των ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν είναι εξαιρετικά σύνθετη, καθώς προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στον ρόλο της ως περιφερειακή δύναμη, μέλος του ΝΑΤΟ και προστάτιδα του μουσουλμανικού κόσμου, καταδικάζοντας όμως το Ισραήλ. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης – ακόμη και τα πιο μετριοπαθή – καταφέρονται εναντίον της Τουρκίας και ήδη έχει αρχίσει να καλλιεργείται η θεωρία του επόμενου στόχου.
Ανταπόκριση από Τελ Αβίβ: Χρήστος Μαζανίτης
Ο Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε σφοδρά τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν κάνοντας λόγο για παραβίαση της κυριαρχίας μιας γειτονικής χώρας. Μάλιστα, εξέφρασε δημόσια τη “θλίψη” του για τον θάνατο του θρησκευτικού δικτάτορα Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Όμως, η άλλοτε φιλία που έδενε το Ερντογάν με τον Χαμενεΐ, τώρα εξελίσσεται σε «πούλημα» της Τουρκίας προς το Ιράν. Η Άγκυρα προσπαθεί ενεργά να βρει μια “έξοδο” από τον πόλεμο, προτείνοντας εκεχειρία και διαπραγματεύσεις, φοβούμενη ότι η σύγκρουση θα εξελιχθεί σε περιφερειακό “δακτύλιο φωτιάς” που θα κάψει και την ίδια.
Όμως, η ομπρέλα που έχει προσφέρει η Τουρκία στην Χαμάς και την Χεζμπολάχ δεν περνούν απαρατήρητα.
Η κοινή γνώμη και η πολιτική ηγεσία στο Ισραήλ αντιμετωπίζουν πλέον την Τουρκία με μεγάλη καχυποψία και εχθρότητα. Στο Ισραήλ κυκλοφορεί έντονα η θεωρία ότι η Τουρκία αποτελεί τη μεγαλύτερη στρατηγική πρόκληση μακροπρόθεσμα. Πολιτικοί όπως ο Ναφτάλι Μπένετ έχουν αποκαλέσει την Τουρκία “το νέο Ιράν”, υπονοώντας ότι μετά την αποδυνάμωση της Τεχεράνης, η Άγκυρα θα είναι ο κύριος αντίπαλος.
Οι Ισραηλινοί θεωρούν τον Ερντογάν αναξιόπιστο συνομιλητή. Η στήριξή του στη Χαμάς και η σκληρή κριτική του για τις επιχειρήσεις στη Γάζα και τον Λίβανο έχουν εκμηδενίσει κάθε ίχνος διπλωματικής συμπάθειας.
Υπάρχει η αίσθηση ότι η Τουρκία προσπαθεί να δημιουργήσει έναν “Σουνιτικό Άξονα” – μαζί με Πακιστάν και ενδεχομένως Αίγυπτο – για να περιορίσει την ισραηλινή επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ενώ οι στρατιωτικοί αναλυτές αναγνωρίζουν ότι η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και έχει οικονομικούς δεσμούς με τη Δύση, η πλειονότητα των Ισραηλινών πολιτών βλέπει την Τουρκία ως μια εχθρική δύναμη που περιμένει την ευκαιρία να παρέμβει.
Τα ισραηλινά ΜΜΕ
Η Τουρκία προσπαθεί να μην παρασυρθεί στον πόλεμο αλλά να τον σταματήσει, ενώ το Ισραήλ την έχει ήδη “μετακινήσει” στη λίστα των δυνητικών απειλών για το μέλλον.
Στα ισραηλινά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως η Jerusalem Post, οι Times of Israel, η Haaretz και το Ynet, η στάση της Τουρκίας περιγράφεται με έναν συνδυασμό έντονης ανησυχίας, στρατηγικής καχυποψίας και ρητορικής εχθρότητας.
Πολλοί Ισραηλινοί αναλυτές, ιδιαίτερα στη Jerusalem Post, υποστηρίζουν ότι η Τουρκία του Ερντογάν προσπαθεί να πάρει τη θέση του Ιράν ως ο κύριος “ιδεολογικός εχθρός” του Ισραήλ στην περιοχή. Εστιάζουν στις δηλώσεις του Ερντογάν που αποκαλεί τη Χαμάς “απελευθερωτική οργάνωση” και το Ισραήλ “τρομοκρατικό κράτος”.
Προβάλλεται έντονα η άποψη ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί θρησκευτική ορολογία (τζιχάντ) για να συσπειρώσει τον μουσουλμανικό κόσμο εναντίον του Ισραήλ, κάτι που οι Ισραηλινοί θεωρούν εξαιρετικά επικίνδυνο.
Οι ισραηλινές εφημερίδες αναφέρουν συχνά ότι η Τουρκία εκμεταλλεύεται την αποδυνάμωση του αυτοαποκαλούμενου Άξονα της Αντίστασης (Ιράν-Χεζμπολάχ-Άσαντ) για να επεκτείνει τη δική της επιρροή.
Οικονομικές εφημερίδες όπως η Globes δίνουν έμφαση στον εμπορικό αποκλεισμό που επέβαλε η Τουρκία και στο κλείσιμο του εναέριου χώρου της για ισραηλινές κρατικές πτήσεις, χαρακτηρίζοντάς το ως “κήρυξη οικονομικού πολέμου”.
Για τα ισραηλινά ΜΜΕ δε είναι καθόλου υπερβολή να γραφτεί ότι η Τουρκία θεωρείται πλέον κόκκινο πανί, με συχνές αναφορές στην παροχή ασύλου σε ηγετικά στελέχη της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη αλλά και τις πληροφορίες ότι η Χαμάς σχεδίασε τις επιθέσεις από την Τουρκία.
Ενώ η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, τα ισραηλινά ΜΜΕ την παρουσιάζουν ως μια δύναμη που “παίζει σε δύο ταμπλό”, προσπαθώντας να διατηρήσει σχέσεις με τη Δύση – λόγω οικονομίας και F-16 – ενώ ταυτόχρονα υπονομεύει τη στρατηγική ασφάλεια του Ισραήλ.
Συχνά χρησιμοποιούνται χαρακτηρισμοί όπως “Σουλτάνος” ή “Τζιχαντιστής με κοστούμι” για να περιγράψουν τον Τούρκο πρόεδρο Ρ. Ταγίπ Ερντογάν.
Η “Θεωρία του Επόμενου Στόχου”
Ένα νέο στοιχείο στις αναλύσεις είναι η ιδέα ότι, αν το Ιράν ηττηθεί ή εξασθενήσει σημαντικά, η επόμενη μεγάλη σύγκρουση του Ισραήλ θα είναι με την Τουρκία. Τα ΜΜΕ προετοιμάζουν την κοινή γνώμη για μια παρατεταμένη περίοδο ψυχροπολεμικής έντασης με την Άγκυρα.
Οι καλές σχέσεις της δεκαετίας του ’90 έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Για τα ισραηλινά ΜΜΕ, η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον “δύναμη σταθερότητας” ή “στρατηγικός εταίρος” αλλά ένας ανταγωνιστικός και εν δυνάμει εχθρικός πόλος που χρησιμοποιεί τον πόλεμο στη Γάζα και τον Λίβανο για να προωθήσει τη δική του ηγεμονία στην περιοχή.
Λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης και των ραγδαίων εξελίξεων στην περιοχή, η μεγαλύτερη σε κυκλοφορία ισραηλινή εφημερίδα Jerusalem Post δημοσιεύει καθημερινά πληθώρα άρθρων ανάλυσης και γνώμης, τα οποία ασκούν δριμεία κριτική στην Άγκυρα.
Το πιο πρόσφατο και αντιπροσωπευτικό άρθρο (με ημερομηνία 23 Μαρτίου 2026) φέρει τον τίτλο: “Ο Δούρειος Ίππος του ΝΑΤΟ: Πώς η Άγκυρα εξοπλίζει τον Άξονα της Αντίστασης”.
“Ενώ η Τουρκία παραμένει τυπικά μέλος του ΝΑΤΟ, οι πράξεις της στο πεδίο του Λιβάνου και της Συρίας δείχνουν μια χώρα που εργάζεται ενεργά κατά των δυτικών συμφερόντων. Η παροχή πληροφοριών (intelligence) από τουρκικά ραντάρ προς δίκτυα που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ δεν είναι απλώς μια εχθρική ενέργεια, αλλά μια στρατηγική προδοσία” αναφέρεται στο άρθρο.
Σε άλλο σημείο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον Ερντογάν, για τον οποίο αναφέρεται ότι δεν κρύβει πλέον τις φιλοδοξίες του. Μετά την πτώση της ηγεσίας στην Τεχεράνη, η Άγκυρα σπεύδει να καλύψει το κενό, προσφέροντας διπλωματική και υλικοτεχνική κάλυψη στα υπολείμματα της Χεζμπολάχ, γράφοντας χαρακτηριστικά ότι “Για το Ισραήλ, η Τουρκία δεν είναι πλέον ένας ‘δύσκολος σύμμαχος’, αλλά ένας άμεσος υποκινητής της τρομοκρατίας στα βόρεια σύνορά μας.”
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ελλάδα και την Κύπρο. Το Ισραήλ πρέπει να προετοιμαστεί για μια νέα πραγματικότητα: μια Μέση Ανατολή όπου ο κύριος αντίπαλος φοράει το προσωπείο του ΝΑΤΟ αλλά μιλάει τη γλώσσα του ισλαμικού ριζοσπαστισμού. Η ενίσχυση των δεσμών με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν είναι πλέον επιλογή, είναι ζήτημα επιβίωσης, γράφει.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη κι εφημερίδες όπως η Haaretz, πιο αριστερή/φιλελεύθερη που είναι συνήθως πιο μετριοπαθείς, τους τελευταίους μήνες έχουν σκληρύνει τη στάση τους λόγω των δηλώσεων Ερντογάν για τη Χαμάς.
