Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το σχέδιο πολιτικής επανεκκίνησης του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος προετοιμάζει μεθοδικά τα επόμενα βήματά του ενόψει της ίδρυσης του νέου πολιτικού φορέα. Παρότι το ακριβές χρονοδιάγραμμα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, όλα δείχνουν ότι η διαδικασία εισέρχεται σε πιο ώριμη φάση, με βασικό στόχο τη δημιουργία ενός κόμματος που θα επιχειρήσει να εκφράσει ένα ευρύ φάσμα της προοδευτικής παράταξης.
Στο στενό επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού επικρατεί η εκτίμηση ότι οι εξελίξεις μπορεί να είναι ταχύτερες από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν. «Ο Αλέξης είναι έτοιμος να κατέβει στις εκλογές ακόμη και αν ο πρωθυπουργός τις προκηρύξει πριν από το καλοκαίρι», αναφέρει χαρακτηριστικά στενός συνεργάτης του, δίνοντας το στίγμα της προετοιμασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Παρά το έντονο παρασκήνιο, ένα από τα βασικά στοιχεία του σχεδίου παραμένει απολύτως προστατευμένο: το όνομα του νέου κόμματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη αποφασιστεί, ωστόσο φυλάσσεται ως επτασφράγιστο μυστικό μέχρι την επίσημη ανακοίνωση της πρωτοβουλίας.
Το σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: την προγραμματική ετοιμότητα και την οργανωτική συγκρότηση. Στόχος είναι, όταν ληφθεί η απόφαση για την ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα, να παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο πολιτικό σχέδιο και όχι απλώς μια πολιτική πρωτοβουλία.
Στο προγραμματικό σκέλος, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα, το οποίο λειτουργεί ως βασικός χώρος επεξεργασίας πολιτικών προτάσεων. Μέσα από εκδηλώσεις και δημόσιες συζητήσεις σε όλη τη χώρα παρουσιάζονται σταδιακά πτυχές ενός νέου πολιτικού σχεδίου, με κεντρικό άξονα την πρωτοβουλία που φέρει τον τίτλο «Ιθάκη».
Εργαστήριο
Οι εκδηλώσεις αυτές, που πραγματοποιούνται σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, λειτουργούν αφενός ως πολιτικό εργαστήριο και αφετέρου ως δίαυλος επαφής με κοινωνικές ομάδες που ο πρώην πρωθυπουργός επιδιώκει να επαναπροσεγγίσει.
Το διεθνές περιβάλλον, ωστόσο, έχει επηρεάσει σε κάποιον βαθμό τον σχεδιασμό. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος που βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας έχουν περιορίσει τον χώρο στην πολιτική ατζέντα για την ανάδειξη των προγραμματικών προτάσεων. Στελέχη του περιβάλλοντος Τσίπρα εκτιμούν, ωστόσο, ότι πρόκειται για προσωρινό εμπόδιο και ότι σύντομα θα ανοίξει εκ νέου ο χώρος για την παρουσίαση του συνολικού πολιτικού σχεδίου.
Κομβικό σημείο στην πορεία προς τη συγκρότηση του νέου κόμματος θεωρείται η δημοσιοποίηση της ιδρυτικής διακήρυξης, την οποία επεξεργάζεται ειδική επιτροπή υπό τον Γιώργο Σιακαντάρη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η διακήρυξη αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα μέσα στον Απρίλιο, πιθανότατα λίγο μετά το Πάσχα. Με το κείμενο αυτό θα αποσαφηνιστεί το ιδεολογικό στίγμα της νέας πολιτικής πρωτοβουλίας, που θα επιχειρήσει να καλύψει τον χώρο από την αριστερή σοσιαλδημοκρατία έως τη ριζοσπαστική Αριστερά.
Συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού απορρίπτουν τα σενάρια περί «στροφής στο Κέντρο», υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος επιδιώκει μια διαφορετική σύνθεση προοδευτικών ιδεών και πολιτικών ρευμάτων. Το νέο εγχείρημα, όπως σημειώνουν, θα έχει σαφή σοσιαλδημοκρατικά χαρακτηριστικά, χωρίς όμως να αποκόπτεται από την ανανεωτική Αριστερά.
Εξίσου σημαντικό θεωρείται το οργανωτικό σκέλος. Μέχρι σήμερα η έμφαση είχε δοθεί κυρίως στην πολιτική επεξεργασία, ωστόσο το επόμενο διάστημα αναμένεται να επιταχυνθούν οι διαδικασίες συγκρότησης των οργανωτικών δομών.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη φάση παίζουν οι επιτροπές για την ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης, οι οποίες συγκροτούνται σε διάφορες πόλεις της χώρας. Οι επιτροπές αυτές λειτουργούν ως πυρήνες δικτύωσης και πολιτικής κινητοποίησης, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επόμενη ημέρα.
Η παρουσία του Αλ. Τσίπρα σε συνάντηση της επιτροπής αυτοοργάνωσης στη Θεσσαλονίκη ερμηνεύτηκε από πολλούς ως σαφές μήνυμα ότι η διαδικασία ίδρυσης του νέου κόμματος πλησιάζει.
Παρά την πρόοδο των προετοιμασιών, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: πότε θα γίνει η επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης.
Δύο βασικά σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι. Το πρώτο θέλει την ανακοίνωση να γίνεται αμέσως μετά το Πάσχα ή το αργότερο στις αρχές Ιουνίου, ώστε ο Αλ. Τσίπρας να έχει αρκετό χρόνο για να αναπτύξει την πολιτική του ατζέντα πριν από τις επόμενες εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να εμφανιστεί ως αρχηγός νέου κόμματος ακόμη και στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης, παρουσιάζοντας το πρόγραμμα και τις βασικές προτεραιότητές του.
Το δεύτερο σενάριο μεταθέτει την ανακοίνωση για το φθινόπωρο, με το επιχείρημα ότι το καλοκαίρι ενδέχεται να περιορίσει τη δυναμική της νέας πολιτικής πρωτοβουλίας.
Πρόσωπα που βρίσκονται πολύ κοντά στον πρώην πρωθυπουργό εκτιμούν πάντως ότι η πρώτη εκδοχή συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες.
Παράλληλα με τις οργανωτικές κινήσεις, ο Αλ. Τσίπρας επιχειρεί να διαμορφώσει και ένα νέο πολιτικό αφήγημα. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεών του τοποθετεί ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, επιχειρώντας να αναδείξει μια διαφορετική στρατηγική για τον διεθνή ρόλο της χώρας.
Την ίδια στιγμή, παρεμβάσεις γίνονται και σε ζητήματα οικονομίας και ενέργειας. Το Ινστιτούτο Τσίπρα έχει παρουσιάσει προτάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και τη μετάβαση σε ένα μοντέλο «ενεργειακής δημοκρατίας», με ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών.
Στο πολιτικό σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού σημαντική θέση έχουν και τα πρόσωπα που θα πλαισιώσουν τη νέα προσπάθεια. Σύμφωνα με πληροφορίες, επιδιώκεται ένας συνδυασμός έμπειρων στελεχών και νέων προσώπων από την κοινωνία, ώστε να δημιουργηθεί μια διαφορετική πολιτική εικόνα σε σχέση με το παρελθόν.
Ακόμη και σε επίπεδο συμβολισμών, το νέο εγχείρημα φαίνεται να αποκτά διαφορετική αισθητική ταυτότητα. Σε πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις και αναρτήσεις ξεχωρίζουν τρία χρώματα -πορτοκαλί, γκρι και μαύρο- που ενδέχεται να αποτελέσουν τα βασικά χρώματα της νέας πολιτικής κίνησης.
Το μεγάλο στοίχημα για τον Αλ. Τσίπρα είναι να παρουσιάσει μια πολιτική πρόταση που δεν θα αφορά απλώς την επιστροφή του στην πολιτική σκηνή, αλλά τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού πόλου με προοπτική κυβερνητικής εξουσίας.
