«Η Ελλάδα προβάλλει ως κεντρική ενεργειακή αρτηρία και πυλώνας σταθερότητας, που συνδυάζει την ενεργειακή μετάβαση με την αξιοποίηση των φυσικών πόρων της, συνδιαμορφώνοντας τον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης», τονίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μιλώντας στη Realnews.

Στον ΣΠΥΡΟ ΜΟΥΡΕΛΑΤΟ – ΠΗΓΗ: Realnews

Προσθέτει ότι «η στρατηγική αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο νέο εθνικό σχέδιο της Ελλάδας για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και τη σταθερότητα στη νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω της ενέργειας».

Tι ακριβώς συνέβη στη Σύνοδο της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συμμαχία (P-tec) και ποια είναι τα οφέλη για τη χώρα μας;

Η Σύνοδος P-tec που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ανέδειξε τη χώρα μας σε κεντρικό ενεργειακό κόμβο της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κατά τη διάρκειά της, υπογράφηκαν σημαντικές συμφωνίες, όπως η συμμετοχή της ExxonMobil σε νέα γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο, συνεργασίες για τη διέλευση αμερικανικού φυσικού αερίου μέσω ελληνικών υποδομών και «Κάθετου Διαδρόμου» προς την κεντρική και τη βορειοανατολική Ευρώπη, που ενισχύουν τον στρατηγικό ρόλο μας στην περιοχή. Η παρουσία τεσσάρων υπουργών και υψηλόβαθμων εκπροσώπων των ΗΠΑ και 25 ευρωπαϊκών κρατών, καθώς και κορυφαίων ενεργειακών εταιρειών, επιβεβαίωσε τη γεωπολιτική και την οικονομική αναβάθμιση της χώρας, με άμεσα οφέλη σε επενδύσεις, θέσεις εργασίας και τεχνολογική ανάπτυξη. Παράλληλα, η Ελλάδα προβάλλει ως κεντρική ενεργειακή αρτηρία και πυλώνας σταθερότητας, που συνδυάζει την ενεργειακή μετάβαση με την αξιοποίηση των φυσικών πόρων της, συνδιαμορφώνοντας τον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο νέο εθνικό σχέδιο της Ελλάδας για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και τη σταθερότητα στη νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω της ενέργειας.

Οι συμφωνίες με εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron για έρευνες νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης έρχονται σε αντίθεση με τη φιλοσοφία της πράσινης μετάβασης; Πού βρίσκεται τελικά η ισορροπία;

Η ισορροπία βρίσκεται στη ρεαλιστική και δίκαιη μετάβαση, όχι στην απόλυτη αποκοπή από ενεργειακές πηγές που εξασφαλίζουν ασφάλεια και σταθερότητα. Το φυσικό αέριο παραμένει καύσιμο-γέφυρα στην πορεία προς τη βιώσιμη οικονομία, όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες. Η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο: από ηλεκτροπαραγωγή προερχόμενη κατά 65% από λιγνίτη το 2005, βρισκόμαστε κάτω από 9% το 2025, κατευθυνόμενοι στο μηδέν το 2026, και με το ρεύμα που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές να ξεπερνά σήμερα το 50%. Και όλα αυτά, μέσα σε δύο δεκαετίες, η μία εκ των οποίων με τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση της ιστορίας μας. Η βιώσιμη μετάβαση είναι μέσο για έναν καθαρότερο πλανήτη, χωρίς να τίθενται ο άνθρωπος και η ανταγωνιστικότητα στο περιθώριο. Γι’ αυτό και οι στρατηγικές ενεργειακές συνεργασίες μας, είτε με εταιρείες είτε ως διάδρομος LNG, εντάσσονται σε ένα πλαίσιο που υπηρετεί ταυτόχρονα την ενεργειακή μετάβαση και την εθνική ενεργειακή ασφάλεια.

Θα προχωρήσει το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου;

Οι εξελίξεις μετά το P-tec και οι νέες συνεργασίες με τις ΗΠΑ καθιστούν ακόμη πιο σημαντική την προώθηση έργων διασυνδεσιμότητας, όπως ο Great Sea Interconnector. Τα έργα αυτά έχουν αναμφισβήτητα εθνική διάσταση για την Ελλάδα και την Κύπρο και γεωπολιτική αξία για όλη την περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, συναντηθήκαμε προχθές εκ νέου με τον Κύπριο ομόλογό μου και, μαζί με τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, με τον Ευρωπαίο επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν. Μεταξύ άλλων, συζητήσαμε για τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας 3+1 που είχαμε στην Αθήνα με τον Κύπριο υπουργό, με τους υπουργούς Ενέργειας των ΗΠΑ και του Ισραήλ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να επικαιροποιηθούν τα οικονομικά και τα τεχνικά στοιχεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου και Ελλάδας. Όπως δήλωσαν την ίδια ημέρα και ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Κύπριος Πρόεδρος, η επικαιροποίηση αυτή είναι αναγκαία, ενόψει και του δυνητικού επενδυτικού ενδιαφέροντος που μπορεί να ενισχύσει το έργο.

Ποιες διαφωνίες προέκυψαν στο συμβούλιο υπουργών σχετικά με τους κλιματικούς στόχους για το 2040 και ποια ήταν η θέση της χώρας μας;

Στο έκτακτο συμβούλιο των υπουργών Περιβάλλοντος για τους στόχους του 2040 πράγματι υπήρξαν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών και χρειάστηκαν 24 ώρες συνεχών συζητήσεων για να καταλήξουμε σε μια κοινή γραμμή, που δικαίωσε τη στάση μας. Για πρώτη φορά, επτά χώρες, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, ζητήσαμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευελιξίες στον κλιματικό στόχο μείωσης κατά 90% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2040. Δηλαδή να μπορούμε να λαμβάνουμε υπ’ όψιν τον αντίκτυπό του στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και στην κοινωνική συνοχή. Η Ελλάδα ήταν η μοναδική που είπε δημόσια στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν θα μπει σε καμία διμερή συζήτηση, διότι δεν ζητήσαμε κάτι για τη χώρα μας, αλλά μια ρήτρα για δυνατότητα αναθεώρησης του στόχου που θα εξασφαλίσει όλη την Ευρώπη. Και πράγματι, διατυπώθηκε ρητά αυτή η ρήτρα επανεξέτασης, όπως και οι ευελιξίες που αιτηθήκαμε γιατί ήταν δίκαιες και ρεαλιστικές. Στηρίζουμε χωρίς αστερίσκους τη μείωση των εκπομπών, χωρίς όμως αποκλεισμούς και ανισότητες. Η βιώσιμη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, ούτε θα θυσιάσουμε την κοινωνική και περιφερειακή συνοχή της Ευρώπης και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Με αφορμή το ζήτημα των ΕΛΤΑ, καταγράφηκε έντονη δυσαρέσκεια «γαλάζιων» βουλευτών για την κυβερνητική πολιτική. Θεωρείτε το συγκεκριμένο γεγονός μεμονωμένο ή έκφραση μιας γενικότερα αρνητικής στάσης τμήματος της Κ.Ο.; Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί;

Οι βουλευτές οφείλουν να εκφράζουν τους πολίτες της εκλογικής περιφέρειάς τους και να μεταφέρουν στην κυβέρνηση τους προβληματισμούς τους. Αντίστοιχη κριτική είχαμε αντιμετωπίσει και στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μαζί με τον υφυπουργό Νίκο Ταγαρά, από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, με αφορμή το Προεδρικό Διάταγμα οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Υστερα από εκτενείς συζητήσεις και ευπρόσδεκτες προτάσεις, προχωρήσαμε σε νομοθετική διάταξη, η οποία, σε συνδυασμό με το Προεδρικό Διάταγμα, έλυσε εκκρεμότητες δεκαετιών, με την ξεκάθαρη και με επιστημονικά κριτήρια οριοθέτηση των ιδιοκτησιών, δίνοντας τέλος στην ασάφεια και στην ανασφάλεια εξαιτίας ενδεχόμενων προσφυγών και ενισχύοντας επί της ουσίας τους μικρούς οικισμούς. Δόθηκε, επομένως, μια λύση ρεαλιστική, αποτελεσματική και με σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες. Είμαι σίγουρος ότι και η μεταρρύθμιση των ΕΛΤΑ θα γίνει με το ίδιο σκεπτικό και, σε κάθε περίπτωση, υπό τρεις απαράβατους όρους: κανένας πολίτης χωρίς εξυπηρέτηση στο σπίτι, κανένας εργαζόμενος χωρίς δουλειά, καμία περιοχή χωρίς σημείο εξυπηρέτησης. Οι αλλαγές θα επιτρέψουν στα ΕΛΤΑ να ανταποκριθούν στις προκλήσεις βιωσιμότητάς τους που έχουν προκύψει, καθώς και στις ανάγκες της νέας, ψηφιακής εποχής.

Η κυβέρνηση έδωσε πρόσφατα λύση σε εκκρεμότητες που αφορούσαν τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό. Ποια είναι η επόμενη μεγάλη παρέμβαση;

Με την υπογραφή και τη δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει τη διαδικασία έγκρισης Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ, κλείνει μια μεγάλη εκκρεμότητα. Πλέον, μπήκε ένα τέλος στην οικοδομική ασάφεια, η οποία είχε ακινητοποιήσει την οικοδομή, και με αυτόν τον τρόπο αποσαφηνίστηκε το πλαίσιο, διευκολύνοντας μηχανικούς, νομικούς, όλον τον τεχνικό κόσμο και τους ενδιαφερόμενους πολίτες. Επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση που ακολουθεί είναι ο κώδικας χωροταξίας και πολεοδομίας, ένας ενιαίος και ολοκληρωμένος «οδηγός κανόνων» για τον χωροταξικό και τον πολεοδομικό σχεδιασμό, που οργανώνει με σαφήνεια το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο και συμπυκνώνει διατάξεις από 170 νόμους, ηλικίας έως και 100 ετών, σε 477 σαφή, σύγχρονα άρθρα. Επίσης, έχουμε ξεκινήσει τη διαδικασία απλοποίησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Επιπλέον, οργανώνουμε τον χώρο σε εθνικό επίπεδο μέσα από τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια και σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο μέσα από τα ειδικά και τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Επεται η νέα πολεοδομική μεταρρύθμιση που σχεδιάζεται σε κυβερνητικό επίπεδο, με τη συνεργασία των συναρμόδιων υπουργείων, η οποία προβλέπει την ένταξη των υπηρεσιών δόμησης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα σύγχρονο, διαφανές και πλήρως ψηφιακό σύστημα δόμησης και αδειοδοτήσεων.