Η Ελλάδα, με σταθερή προσήλωση στο διεθνές και ανθρωπιστικό δίκαιο και έχοντας τη στρατηγική συνεργασία 3+1 με το Ισραήλ, στηρίζει ενεργά τη λύση δύο κρατών στο Παλαιστινιακό, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος και τόνισε ότι «η χώρα μας αντιτάσσεται στον αντισημιτισμό από όπου κι αν προέρχεται». Όμως, ξεκαθάρισε ότι «άλλο η καταδίκη του αντισημιτισμού και άλλο η ανάγκη προστασίας των αμάχων στη Γάζα».
Ο κ. Λοβέρδος μιλώντας στη ΓΣ του ΟΗΕ ζήτησε την ενίσχυση της Παλαιστινιακής Αρχής και τον αφοπλισμό της Χαμάς, επισημαίνοντας ότι η απελευθέρωση των ομήρων αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο.
Χαρακτήρισε το Αραβικό Σχέδιο «καλή βάση διαλόγου» και χαιρέτισε την καταδίκη της Χαμάς από αραβικά κράτη ως «πολύ θετική εξέλιξη». Εξήρε επίσης τον ρόλο της Σαουδικής Αραβίας σε αυτή την πρωτοβουλία.
Αναφερόμενος στην τοποθέτηση του στο Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ που συνεδρίασε με θέμα την «Προσαρμογή των ειρηνευτικών επιχειρήσεων για την προώθηση πολιτικών λύσεων», υπογράμμισε τη στήριξη της Ελλάδας στις ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ και ειδικά στη UNIFIL στον Λίβανο, όπου η χώρα συμμετέχει με φρεγάτα.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις ελληνο-λιβανικές σχέσεις, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «η Ελλάδα επιθυμεί την ειρήνευση στον Λίβανο και τη σταθερότητα που συνοδεύεται με προστασία όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων και πρωτίστως της ελληνορθόδοξης».
Για τη Συρία, καταδίκασε την τρομοκρατική επίθεση στον ναό του Προφήτη Ηλία και επεσήμανε ότι «δεν μπορούμε να δεχτούμε λύση χωρίς προστασία και θεσμική ενσωμάτωση όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων – και πρωτίστως της ελληνορθόδοξης». Εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελλάδας να συμβάλει στην ανοικοδόμηση Συρίας και Λιβάνου, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και το διεθνές δίκαιο.
Ολόκληρη η συνέντευξη του Υφυπουργού Εξωτερικών Ιωάννη Λοβέρδου:
Ποιο ήταν το μήνυμα της Ελλάδας με τη συμμετοχή της στη Διεθνή Διάσκεψη για το Παλαιστινιακό, που είχε ως επίκεντρο τη λύση των δύο κρατών;
«Καταρχάς, οφείλω να τονίσω ότι η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, διαθέτει τη στρατηγική σχέση 3+1 με το Ισραήλ, η οποία είναι καθοριστικής σημασίας για την εξωτερική πολιτική της χώρας μας. Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία που έχουμε στη διπλωματική μας φαρέτρα. Γι’ αυτό και αντιτασσόμαστε σθεναρά στον αντισημιτισμό, απ’ όπου κι αν προέρχεται.
Ωστόσο, είναι άλλο πράγμα ο αντισημιτισμός και άλλο η ανάγκη προστασίας ανθρώπων που βιώνουν μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, όπως αυτή στη Γάζα. Η αποκατάσταση αυτής της κατάστασης πρέπει να επιτευχθεί μέσα από συνεργασία με το Ισραήλ, διεθνή διάλογο και σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Η Ελλάδα στηρίζει τις λύσεις που προτείνει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Είμαστε μια χώρα που σέβεται το διεθνές δίκαιο και επιδιώκει την εφαρμογή του. Ωστόσο, για την επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή και στο πλαίσιο της προοπτικής των δύο κρατών, είναι απαραίτητο η Παλαιστινιακή Αρχή να ενισχυθεί ουσιαστικά και αποτελεσματικά. Δεν μπορεί ο παλαιστινιακός λαός να εκπροσωπείται από τη Χαμάς ή άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις, οι οποίες πρέπει να αφοπλιστούν και να περιθωριοποιηθούν. Δεν είναι απαραίτητες για τον παλαιστινιακό λαό. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να υπάρξει η απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς. Αυτές είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της προσπάθειας που στηρίζει η Ελλάδα στη Μέση Ανατολή».
Αναφέρατε ότι το Αραβικό Σχέδιο είναι «μια καλή βάση για περαιτέρω επεξεργασία». Τι περισσότερο περιμένει η Ελλάδα;
«Για εμάς, το Αραβικό Σχέδιο αποτελεί πράγματι μια βάση διαλόγου, την οποία επιθυμούμε να αξιοποιήσουμε για τη συνέχιση της διαδικασίας. Πιστεύουμε στον καλόπιστο διάλογο και στη διαδικασία εξεύρεσης λύσεων προς όφελος και των δύο λαών, με στόχο την ειρήνη, τη συνεργασία, τον ανθρωπισμό και, φυσικά, την ασφάλεια για το κράτος του Ισραήλ. Σε αυτές τις αρχές βασίζουμε κάθε προσπάθεια που υποστηρίζουμε προς αυτήν την κατεύθυνση».
Στο πλαίσιο της Διάσκεψης για το Παλαιστινιακό, αραβικά και μουσουλμανικά κράτη καταδικάζουν για πρώτη φορά τη δράση της Χαμάς. Πώς σχολιάζετε αυτή την εξέλιξη;
«Πρόκειται για μια πολύ θετική εξέλιξη, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση του διαλόγου και της προσπάθειας επίλυσης του προβλήματος. Η Χαμάς αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια. Ο φανατισμός, η τρομοκρατία, η ριζοσπαστικοποίηση και οι ακρότητες δεν βοηθούν. Δεν συμβάλλουν στην εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης που να εδράζεται στο διεθνές δίκαιο.
Χαίρομαι που τα αραβικά κράτη -με τα οποία η Ελλάδα διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις- προχώρησαν σε αυτή την κατεύθυνση. Εκτιμούμε επίσης ιδιαίτερα τις πρωτοβουλίες της Σαουδικής Αραβίας, μιας χώρας που αποτελεί παλαιό φίλο και σύμμαχο της Ελλάδας. Πιστεύουμε ότι οι προσπάθειες αυτές θα συνεχιστούν».
Στο περιθώριο της Διάσκεψης για το Παλαιστινιακό, τοποθετηθήκατε και στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που συγκάλεσαν το Πακιστάν, η Δανία και η Νότια Κορέα με θέμα «Προσαρμογή των ειρηνευτικών επιχειρήσεων για την προώθηση πολιτικών λύσεων – προτεραιότητες και προκλήσεις». Σε τι εστιάσατε;
«Πράγματι, είχα την ευκαιρία να μιλήσω στο Συμβούλιο Ασφαλείας, στο οποίο η Ελλάδα είναι Μη Μόνιμο Μέλος έως το 2026. Ο ΟΗΕ δίνει μεγάλη έμφαση στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις, τις οποίες η Ελλάδα στηρίζει ενεργά και συμμετέχει ουσιαστικά.
Ιδιαίτερα αναφέρθηκα στην επιχείρηση UNIFIL, στην οποία συμμετέχει η Ελλάδα με μία φρεγάτα για τη διασφάλιση της ειρήνης στο Λίβανο. Υποστηρίζουμε τις προσπάθειες του ΟΗΕ, καθώς και τις πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα».
Βλέπουμε προσέγγιση της Ελλάδας με τον Λίβανο. Στο πλαίσιο φυσικά και όλων αυτών των ενεργειών που γίνονται στον ΟΗΕ για τη στήριξη της χώρας. Πρόσφατα ανακοινώθηκε και από το υπουργείο Άμυνας ότι έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ενίσχυσης των λιβανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ποια είναι η στόχευση της Ελλάδας στον Λίβανο;
«Η Ελλάδα διατηρεί παραδοσιακά καλές σχέσεις με τον Λίβανο, μια χώρα που επί σχεδόν πενήντα χρόνια βίωσε συνεχείς πολέμους, κυρίως εμφυλίους. Επισκέφθηκα πρόσφατα τη νέα κυβέρνηση του Λιβάνου για συνομιλίες, όπως και ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Συναντήθηκα με τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τον Υπουργό Άμυνας -και οι δύο ελληνορθόδοξοι, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα του Λιβάνου. Επισκέφθηκα επίσης το Πανεπιστήμιο του Μπαλαμάντ, υπό την αιγίδα του Πατριαρχείου Αντιοχείας, καθώς και τον Πατριάρχη Ιωάννη. Ο Λίβανος είναι για εμάς στρατηγικής σημασίας, και η ενίσχυση της ειρήνης εκεί είναι βασικός στόχος. Εκεί υπήρχε το πρόβλημα με τη Χεσμπολάχ.
Η νέα, σοβαρή τεχνοκρατική κυβέρνηση φιλοδοξεί να καταστήσει τον Λίβανο ένα κανονικό, ειρηνικό κράτος, απαλλαγμένο από πολέμους και διαιρέσεις. Εμείς επιθυμούμε την ειρήνευση στον Λίβανο όπως και στη Συρία, όπου επιθυμούμε σταθερότητα, ειρήνη και την προστασία όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων και πρωτίστως της ελληνορθόδοξης».
Στη Συρία, παρά τις προσπάθειες σταθεροποίησης, οι επιθέσεις και η βία συνεχίζονται. Ο ΟΗΕ εκφράζει μεγάλες ανησυχίες και δηλώνει επιφυλάξεις για τις δυνατότητες της προσωρινής κυβέρνησης να ασκήσει πολιτική στη χώρα και να την οδηγήσει στην ανοικοδόμηση και ανάπτυξη. Πως βλέπει η Ελλάδα αυτές τις εξελίξεις μετά και την τρομοκρατική επίθεση στον ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό;
«Η προστασία της ελληνορθόδοξης κοινότητας στη Συρία αποτελεί για εμάς ύψιστη προτεραιότητα. Η πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στον ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό κόστισε τη ζωή σε πάνω από 20 ανθρώπους. Σύμφωνα με την περιγραφή του Πατριάρχη, η αυτοθυσία και ο ηρωισμός δύο πιστών που όρμησαν πάνω στον τρομοκράτη -ο οποίος ήταν ζωσμένος με εκρηκτικά- αποσόβησε μια πολύ μεγαλύτερη τραγωδία, με ενδεχόμενο αριθμό θυμάτων πάνω από 200. Αυτό πρέπει να το αντιληφθούμε όλοι. Στην Ελλάδα θεωρούμε αυτονόητο να πηγαίνουμε ελεύθερα στην εκκλησία να κοινωνήσουμε κάθε Κυριακή. Στη Συρία, όμως, αυτό μπορεί να σημαίνει κίνδυνο για τη ζωή. Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά.
Δεν μπορούμε να δεχτούμε καμία λύση για τη Συρία που δεν εγγυάται την προστασία όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων – και ιδιαίτερα της ελληνορθόδοξης. Θέλουμε όχι μόνο τον σεβασμό και την προστασία τους, αλλά και τη θεσμική ενσωμάτωση τους στο νέο συνταγματικό και κρατικό πλαίσιο. Στηρίζουμε τη δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους στη Συρία που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και το διεθνές δίκαιο. Αυτά αποτελούν χωρίς καμία αμφιβολία αναγκαίες προϋποθέσεις για να συμμετάσχουμε ενεργά στην ανοικοδόμηση τόσο της Συρίας όσο και του Λιβάνου».
