Σε φορτισμένο πολιτικό κλίμα διεξάγεται αυτή την ώρα στη Βουλή η ψηφοφορία για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για την τραγωδία των Τεμπών, με αντικείμενο τρεις διαφορετικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, τη ΝΔ και μια κοινή πρόταση από την Ελληνική Λύση, τη “Νίκη”, την Πλεύση Ελευθερίας και έξι ανεξάρτητους βουλευτές.
Από τη συνεδρίαση αποχώρησαν, όπως είχαν προαναγγείλλει, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Νέα Αριστερά.
Η πρόταση της πλειοψηφίας ήταν η ψηφοφορία να διεξαχθεί επί των προτάσεων, και όχι επί των επί μέρους αδικημάτων όπως ζήτησαν κόμματα της αντιπολίτευσης. Υπέρ της διαδικασίας αυτής τάχθηκαν οι βουλευτές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, με τον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, να δηλώνει: «Αυτό γίνεται επί 50 χρόνια στη Βουλή, όπως στην περίπτωση της λίστας Λαγκάρντ».
Στον αντίποδα, κόμματα της αντιπολίτευσης αντέδρασαν έντονα, με αιτήματα για εξατομικευμένη ψηφοφορία επί των αδικημάτων, επικαλούμενα τη συνταγματική τάξη και την ανάγκη θεσμικής σοβαρότητας. Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, έκανε λόγο για φίμωση και λογοκρισία, ενώ βουλευτές από ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και Νέα Αριστερά κατήγγειλαν προσπάθεια συγκάλυψης ευθυνών.
Η συζήτηση άρχισε με τις τοποθετήσεις των εισηγητών των κομμάτων, ενώ μετά την ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ανέβηκαν στο βήμα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Νίκος Ανδρουλάκης, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Σωκράτης Φάμελλος, ο ΓΓ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος, ο Πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης, ο Πρόεδρος της Νίκης Δημήτρης Νατσιός και η Πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Η διαδικασία
Η ψηφοφορία θα εξελιχθεί με συγκεκριμένο ρυθμό. Συγκεκριμένα, κάθε βουλευτής θα ξεκινά να ψηφίζει μόλις ο προηγούμενος φτάνει στη μεσαία κάλπη, ενώ η καταμέτρηση και η ανακοίνωση του αποτελέσματος υπολογίζεται να διαρκέσουν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης.
Στον χώρο έχουν στηθεί 14 κάλπες με βάση τη σειρά κατάθεσης των προτάσεων. Η πρώτη κάλπη αφορά τον Κώστα Καραμανλή, η δεύτερη τον Χρήστο Σπίρτζη, η τρίτη τον Μιχάλη Παπαδόπουλο, η τέταρτη τον Γιάννη Κεφαλογιάννη, η πέμπτη τον Γιώργο Καραγιάννη, η έκτη τη Μαρίνα Χρυσοβελώνη, η έβδομη τον Νίκο Μαυραγάνη, η όγδοη τον Θανάση Μωραΐτη. Η ένατη κάλπη αφορά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η δέκατη τον Γιώργο Γεραπετρίτη, η ενδέκατη τον Γιώργο Τσακίρη, η δωδέκατη τη Ζωή Ράπτη, η δέκατη τρίτη τον Θάνο Πλεύρη και η δέκατη τέταρτη τον Νίκο Παπαθανάση.
Σημειώνεται ότι ξεπερνούν τις 10.000 τα ψηφοδέλτια που έχουν εκτυπωθεί για τη διαδικασία, καθώς –πέρα από τα 4.200 που αναμένεται να χρησιμοποιηθούν– έχουν προβλεφθεί ισάριθμα λευκά για τους βουλευτές, καθώς και επιπλέον 40% για λόγους ασφαλείας.
Στα ύψη η πολιτική αντιπαράθεση
Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, επιτέθηκε στην αντιπολίτευση, κάνοντας λόγο για «χυδαία προσπάθεια πολιτικής σκευωρίας» και «τυμβωρυχία», με αφορμή την πρόταση που περιλαμβάνει κατηγορίες ακόμα και για εσχάτη προδοσία.
«Δεν θα μπορούσα να μην αντιδράσω… Είναι αθλιότητα εναντίον της παράταξης που επανέφερε τη Δημοκρατία στην Ελλάδα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατηγόρησε μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης για «συνεταιρισμό τοξικότητας» και ανασύροντας την ιστορική μνήμη των αγανακτισμένων πλατειών είπε: «Δέκα χρόνια μετά, κάποιοι νοσταλγούν ακόμα τις κρεμάλες στο Σύνταγμα».
Τόνισε πως η αλήθεια πρέπει να αποκαλυφθεί από την ανεξάρτητη Δικαιοσύνη και ανακοίνωσε πρόθεση για αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος.
«Δεν είμαι εδώ για καμία εσχάτη προδοσία, για κανένα κακούργημα, για καμία άλλη απίθανη επινόηση», σημείωσε.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, επιτέθηκε προσωπικά στον Πρωθυπουργό, λέγοντας ότι «έστησε σκηνικό αυτοθυματοποίησης» και αποπειράθηκε να παρουσιαστεί ως θύμα.
«Είδαμε το δράμα “Μητσοτάκης ο κυνηγημένος” σε μια προσπάθεια ο θύτης να εμφανιστεί ως θύμα», ανέφερε.
Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι δεν έδωσε καμία απάντηση για τα ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη της κυβέρνησης και δήλωσε: «Ήταν ένα μεθοδευμένο σχέδιο συγκάλυψης των ευθυνών της ΝΔ».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος, χαρακτήρισε «προκλητική» την παρουσία του Πρωθυπουργού: «Ήρθε να ζητήσει και τα ρέστα, και να βγει και από πάνω… Δεν τολμάτε να μιλήσετε για το επίδικο, επειδή έχετε ευθύνες».
Κατήγγειλε τη ΝΔ για «προστασία των δικών της» και ειρωνεύτηκε την απουσία του ονόματος του Κώστα Καραμανλή από την ομιλία Μητσοτάκη.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, έκανε λόγο για «πλυντήριο» με την πρόταση της ΝΔ και δήλωσε: «Για τα μάτια του κόσμου κάνετε αυτή τη συζήτηση και την ψηφοφορία… Η δίωξη υπουργών εξαρτάται από την κυβερνητική πλειοψηφία».
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, έκανε λόγο για «προσπάθεια φίμωσης και λογοκρισίας», ενώ κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για «λεκτική εκτροπή και πολιτικό τραμπουκισμό».
«Ήρθε να κάνει τον νταή, να κάνει λογοπαίγνια για την τραγωδία και να μιλήσει για ‘Τεμπορυχία’. Εσείς γελάγατε!», ανέφερε απευθυνόμενη στη ΝΔ.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, απάντησε στις επικρίσεις Μητσοτάκη περί ετερόκλητης συμμαχίας: «Όταν στήριζε τον γάμο των ομοφυλοφίλων η Κωνσταντοπούλου, δεν ήταν ετερόκλητη συμμαχία τότε;».
Κατηγόρησε τη ΝΔ για απόπειρα συγκάλυψης και δήλωσε ότι το κόμμα του συμπλέει με τις οικογένειες των θυμάτων.
«Η αλήθεια κ. Πρωθυπουργέ είναι ότι το φάντασμά σας πλανάται πάνω από όλη την έρευνα, με την παρέμβασή σας στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τον ορισμό του ανακριτή, για όσα ξέρετε για το μοντάζ του ηχητικού με όσα ξέρετε για το μπάζωμα, με όσα ξέρετε για τα πλαστά βίντεο, με όσα ξέρετε και αποκρύπτετε για τις ευθύνες των υπουργών σας, με όσα τυχόν γνωρίζατε εγγράφως για την τραγική κατάσταση του οργανισμού και τα αποσιωπάτε», σημείωσε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος της “Νίκης”, Δημήτρης Νατσιός.
Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για «καθεστωτική αλαζονεία» και «απύθμενο θράσος»: «Ήρθατε χωρίς ίχνος σεβασμού για τη μνήμη των νεκρών. Ήρθατε να αναστήσετε τη θεωρία των δύο άκρων και να προστατεύσετε υπουργούς σας από έλεγχο».
Τι υποστήριξαν οι αναφερόμενοι
Την απόλυτη στήριξή του στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής σχετικά με την τραγωδία των Τεμπών εξέφρασε από το βήμα της Βουλής ο πρώην υπουργός Μεταφορών Κώστας Αχ. Καραμανλής, δηλώνοντας έτοιμος να τεθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης.
«Στηρίζω την πρόταση της ΝΔ για σύσταση Προκαταρκτικής Επιτροπής και θέτω τον εαυτό μου ενώπιον της κρίσης της δικαιοσύνης», τόνισε, υπογραμμίζοντας τον «απόλυτο σεβασμό στη μνήμη όσων χάθηκαν στα Τέμπη».
Ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χρήστος Σπίρτζης ζήτησε ρητά να συμπεριληφθεί στην προανακριτική, λέγοντας: «Ή να ζητήσετε συγγνώμη για τη λάσπη στο πρόσωπό μου ή να με συμπεριλάβετε στην πρότασή σας».
Ο πρώην υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης τόνισε με υπόμνημα ότι η εμπλοκή του αφορά μόνο τον συντονισμό των νοσοκομείων.
Ο πρώην υφυπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Μιχάλης Παπαδόπουλος, επίσης μέσω υπονμήματος, δήλωσε πως δεν είχε αρμοδιότητα στην ΕΡΓΟΣΕ.
Η Μαρίνα Χρυσοβελώνη χαρακτήρισε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ ως «πυροτέχνημα μικροπολιτικής σκοπιμότητας», κατηγορώντας το κόμμα για πρόχειρη και αόριστη διατύπωση κατηγοριών.
Ένταση και σφοδρές πολιτικές κόντρες
Στη διάρκεια της συνεδρίασης πολιτικοί αρχηγοί και οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι προχώρησαν σε σφοδρές συγκρούσεις, ανταλλάσσοντας κατηγορίες και προσωπικές αιχμές.
Ο Πρωθυπουργός επεδίωξε να εμφανιστεί θεσμικός και μεταρρυθμιστικός, τονίζοντας τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της ΝΔ για ενίσχυση της λογοδοσίας των πολιτικών προσώπων:
«Η ΝΔ είναι αυτή που κατήργησε από το 2019 την περίφημη αποσβεστική προθεσμία, με σκοπό τα τυχόν αδικήματα πολιτικών προσώπων να μην παραγράφονται γρήγορα. Θα προτείνουμε την αναθεώρηση του άρθρου 86, έτσι ώστε να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής και οι υποθέσεις να φθάνουν πιο γρήγορα στον φυσικό δικαστή. Αυτό δεν θέλετε κύριοι και κυρίες της αντιπολίτευσης; Οι πολιτικοί να δικάζονται από τον φυσικό τους δικαστή;»
Ωστόσο, η ομιλία του συνοδεύτηκε από φραστικό επεισόδιο με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Παππά. Ο κ. Μητσοτάκης απάντησε με οξύ τόνο:
«Εσείς κύριε Παππά 13-0 καταδικασμένος είστε από το ειδικό δικαστήριο. Σταματήστε να μιλάτε πια. […] Σιγά τα αίματα, δεν θα μας δείρετε κιόλας, σιγά κύριε 13-0, σιγά…»
Ο κ. Παππάς ζήτησε το λόγο επί προσωπικού, αλλά ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, δεν του τον έδωσε, αναφέροντας πως «δεν υπάρχουν προσωπικά».
«Ο κ. Μητσοτάκης το έβαλε ξανά στα πόδια σε λιγότερο από 13 δευτερόλεπτα. Θρασύς, δειλός και ενοχικός» ανέφερε λίγο αργότερα σε ανακοίνωσή του ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Παππάς μετά την αναφορά του κ. Μητσοτάκη στη Βουλή.
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας άσκησε δριμεία κριτική τόσο στον πρώην υπουργό Μεταφορών, Κώστα Καραμανλή, όσο και στον Πρωθυπουργό: «Περίσσιο θράσος» και «κροκοδείλια δάκρυα» καταλόγισε στον κ. Καραμανλή, υποστηρίζοντας ότι «από θύτης και ένοχος […] προσπάθησε να εμφανιστεί ως θύμα».
Η κα Κωνσταντοπούλου κατηγόρησε την κυβέρνηση για σχέδιο αποκατάστασης του κ. Καραμανλή: «Ο υπεύθυνος και υπόλογος κ. Καραμανλής, παραιτήθηκε σε συνεννόηση με τον κ. Μητσοτάκη ότι θα τον αποκαταστήσει. […] προκαλείτε την οργή της κοινωνίας και εδραιώνετε την πεποίθησή της, ότι το δίκαιο απέχει παρασάγκας μακριά από τη δικαιοσύνη την οποία εμείς θα την φέρουμε».
Η επίθεση της προέδρου της Πλεύσης προκάλεσε έντονη αντίδραση από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της ΝΔ, Νότη Μηταράκη: «Ντρέπομαι ως βουλευτής. Είναι πρωτοφανές στα μεταπολιτευτικά χρονικά, πολιτικός να ζητά το λόγο για να απαντήσει σε υπουργό, με αυτό το ύφος. […] Είστε η πολιτικός που δηλητηριάζει την πολιτική ζωή του τόπου […] Είναι κατάπτωση της δημοκρατίας. Ντρέπομαι».
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς, Νάσος Ηλιόπουλος, εστίασε στην ουσία της υπόθεσης και τις ευθύνες του πρώην υπουργού: «Ακούσαμε από τον κ. Καραμανλή να μιλά για την κατεστραμμένη διοίκηση, την τηλεδιοίκηση που δεν λειτουργούσε, τον σταθμάρχη, χωρίς να αναλαμβάνει καμία ευθύνη ως αρμόδιος υπουργός που ήταν».
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αποφεύγει την ουσιαστική διερεύνηση: «Η τοποθέτηση του κ. Καραμανλή, σήμερα επιβεβαίωσε ότι στήνεται ένα ‘πλυντήριο ξεπλύματος ευθυνών’ […] Αν ήσασταν τίμιοι, θα λέγατε ‘δεν κάνουμε προανακριτική’. Γιατί δεν κάνετε προανακριτική: πλυντήριο κάνετε».
