Η συμφωνία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι κατά 95% έτοιμη, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν. Ωστόσο, το τελευταίο 5% περιλαμβάνει περίπλοκες πτυχές που παραμένουν ανοιχτές και μπορεί να καθυστερήσουν την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου, που διαρκούν πάνω από τρία χρόνια, επικεντρώνονται σε μια προτεινόμενη πολιτιστική συνεργασία, με στόχο την επανένωση των γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η εμπλοκή της συζύγου του Έλληνα πρωθυπουργού, Μαρέβας Γκραμπόφσκι, έχει προσθέσει νέα διάσταση στις συζητήσεις, αλλά οι λεπτομέρειες που αφορούν το ποσοστό και τη διάρκεια επιστροφής των αντικειμένων παραμένουν αβέβαιες.
Πιο αναλυτικά
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν αποκάλυψε κατ’ ιδίαν ότι μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι «κατά 95% έτοιμη», αν και προειδοποίησε ότι το υπόλοιπο 5% των ζητημάτων που δεν έχουν συμφωνηθεί μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι τα πιο δύσκολα να επιλυθούν, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα «Τα Νέα».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Όσμπορν είπε σε στενούς συνεργάτες του την περασμένη εβδομάδα ότι ενώ τα περισσότερα στοιχεία της προτεινόμενης συμφωνίας είναι έτοιμα, το ανεπίλυτο 5% αφορά τις πιο ευαίσθητες και περίπλοκες πτυχές της διαπραγμάτευσης. “Δεν είναι ξεκάθαρο πότε -ή ακόμη και αν- θα μπορέσουμε να γεφυρώσουμε αυτό το τελικό χάσμα”, φέρεται να είπε ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, όπως ανέφεραν δύο πηγές προσκείμενες στον Όσμπορν.
“Θα προσπαθήσουμε και ελπίζω να τα καταφέρουμε”. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών ηγείται διακριτικών συζητήσεων με την ελληνική κυβέρνηση για περισσότερα από τρία χρόνια. Η ύπαρξη των συνομιλιών αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από Τα Νέα τον Δεκέμβριο του 2022, όταν προέκυψε ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης – ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας που εκείνη την εποχή ήταν υπουργός Επικρατείας – είχαν διεξαγάγει εμπιστευτικές διαπραγματεύσεις με τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται μια προτεινόμενη μακροχρόνια πολιτιστική συνεργασία που θα έβλεπε τα αριστουργήματα της κλασικής αρχαιότητας να επανενώνονται στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενώ άλλες σημαντικές ελληνικές αρχαιότητες θα στέλνονταν ως δάνειο στο Βρετανικό Μουσείο για περιοδικές εκθέσεις.
Πηγές τόνισαν ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί καμία συμφωνία και ότι δεν αναμένεται ανακοίνωση στο άμεσο μέλλον. Σε δηλώσεις του τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο κ. Γεραπετρίτης είπε ότι υπάρχει “σχετική αισιοδοξία” για την πιθανότητα μιας “στρατηγικής εταιρικής σχέσης” μεταξύ της Ελλάδας και του Βρετανικού Μουσείου, αλλά τόνισε ότι είναι σημαντικό και οι δύο πλευρές “να είναι ανοιχτές και να αναγνωρίζουν η μία τις κόκκινες γραμμές της άλλης”.
Η εμπλοκή της Μαρέβα Γκραμπόφσκι
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα» η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη, σύζυγος του Έλληνα πρωθυπουργού, έχει εμπλακεί στη διαδικασία τους τελευταίους μήνες. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένη πηγή, συναντήθηκε δύο φορές στο Λονδίνο με τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου Nicholas Cullinan για να συζητήσουν το θέμα.
Η κ. Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη μίλησε σε εκδήλωση στο Λονδίνο την περασμένη Τετάρτη που διοργάνωσε το Parthenon Project – μια οργάνωση με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο που αγωνίζεται για τη μόνιμη επιστροφή των αρχαίων γλυπτών στην Αθήνα μέσω μιας συμφωνίας “win-win”. “Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στις συζητήσεις μεταξύ της κυβέρνησης στην Ελλάδα, του Τζορτζ Όσμπορν και του Βρετανικού Μουσείου”, δήλωσε η σύζυγος του πρωθυπουργού, περιγράφοντας το θέμα ως “μια μεγάλη ευκαιρία και μια υπόθεση win-win: αν επιτευχθεί η επανένωση των Μαρμάρων, τότε αντικείμενα που δεν έχουν φύγει ποτέ από την Ελλάδα στο παρελθόν θα εκτίθενται εκ περιτροπής στο Βρετανικό Μουσείο”.
Τα προβλήματα
Αν και οι διαπραγματεύσεις έχουν φθάσει σε προχωρημένο στάδιο, οι παρατηρήσεις του Όσμπορν υπογραμμίζουν την αβεβαιότητα σχετικά με το αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία. Πηγή προσκείμενη στις διαπραγματεύσεις δήλωσε στα “Νέα” ότι τα δύο μέρη “έχουν συμφωνήσει στις περισσότερες πτυχές” και ότι “ένα σχέδιο συμφωνίας έχει καταρτιστεί εδώ και καιρό”. Ωστόσο, η πηγή σημείωσε ότι “ορισμένες κρίσιμες λεπτομέρειες εξακολουθούν να εκκρεμούν. Παραμένουν διαφωνίες που προς το παρόν εμποδίζουν την επιτυχή ολοκλήρωση των συνομιλιών”.
Τα εναπομείναντα σημεία εμπλοκής συνθέτουν το λεγόμενο “δύσκολο 5%”, το οποίο, σύμφωνα με τον Όσμπορν, πρέπει ακόμη να επιλυθεί προτού οριστικοποιηθεί η συμφωνία. Ο Osborne φέρεται να απορρίπτει το ενδεχόμενο επιστροφής ολόκληρης της συλλογής, συζητώντας αντ’ αυτού μόνο μια “μερική επιστροφή” – τουλάχιστον προς το παρόν.
Η Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, στοχεύει στη μόνιμη επανένωση ολόκληρης της συλλογής των γλυπτών ηλικίας 2.500 ετών που φυλάσσονται σήμερα στο Λονδίνο – που περιλαμβάνει 15 μετόπες, 17 παιδαριώδεις μορφές και 75 μέτρα της αρχικής ζωφόρου.
Σύμφωνα με άτομο που έχει άμεση γνώση των συνομιλιών, τα δύο βασικά σημεία που εξακολουθούν να είναι υπό αμφισβήτηση είναι το ποσοστό των αντικειμένων που θα επαναπατριστούν στην Αθήνα και το χρονικό διάστημα που θα παραμείνουν εκεί.
