Με κοινή συνισταμένη ότι η οδική ασφάλεια και η ανθρώπινη ζωή είναι ένα μείζον θέμα, αναπτύχθηκαν οι τοποθετήσεις των εισηγητών και ειδικών αγορητών των κομμάτων στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά την συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών «Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και λοιπές διατάξεις».

Ο εισηγητής της πλειοψηφίας Ιωάννης Γιώργος, ζήτησε την υπερψήφιση του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι «δεν είναι ένα νομοσχέδιο που περιλαμβάνει διατάξεις αλλά είναι ένα νομοσχέδιο που αγγίζει ζωές. Περιλαμβάνει μια προσπάθεια να αλλάξουν νοοτροπίες, να αναδείξει προτεραιότητες και να διαμορφώσει έναν πολιτισμό οδικής συμπεριφοράς, που δεν θα συμβιβάζεται με την αδιαφορία και την απώλεια». Το σχέδιο νόμου, ανέφερε, «δεν περιορίζεται σε μια απλή τεχνική ή τυπική επικαιροποίηση του ΚΟΚ, αλλά συνιστά μια βαθιά μεταρρύθμιση με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα και ουσιαστικό περιεχόμενο». Επισήμανε ότι για την αντιμετώπιση της απώλειας ζωών στην άσφαλτο καθιστά επιτακτική την ανάγκη λήψης επιπρόσθετων μέτρων, πιο αποτελεσματική πολιτική που να βασίζεται όχι μόνο στην καταστολή αλλά και την πρόληψη, την εκπαίδευση, στην διαμόρφωση κουλτούρας υπευθυνότητας. Η ανθρώπινη ζωή, τόνισε ο βουλευτής της ΝΔ, δεν είναι ένα στατιστικό στοιχείο σε ένα πίνακα, αλλά ο πυρήνας κάθε δημόσιας πολιτικής. Ο εισηγητής της πλειοψηφίας επισήμανε τις αρνητικές επιδόσεις που εμφανίζει η χώρα μας στα τροχαία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λέγοντας πως η οδική ασφάλεια θα πρέπει να τεθεί στην πρώτη γραμμή των πολιτικών μας προτεραιοτήτων. Για την κυβέρνηση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη, είπε, «κινείται σε αυτή την κατεύθυνση, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η οδική ασφάλεια και οι σύγχρονες μεταφορές είναι προτεραιότητα. Μεγάλα έργα υλοποιούνται σε κάθε γωνιά της χώρας, έργα που στοχεύουν στην οδική ασφάλεια, στην μείωση των ατυχημάτων, στην αναβάθμιση της ζωής, στην προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και στην δημιουργία ευκαιριών ανάπτυξης της περιφέρειας, όπου μεταξύ αυτών είναι η κατασκευή του ΒΟΑΚ, η νέα εθνική οδός Πατρών – Πύργου, το έργο Αντίρριο- Κακαβιά, ο κεντρικός άξονας Ε65, το μετρό της Θεσσαλονίκης, που είναι πραγματικότητα, αλλά και ο Flayover που προχωράει με γοργούς ρυθμούς». Ο κ. Γιώργος, έδωσε έμφαση στην οδική εκπαίδευση, στο πρότυπο που εκπέμπεται από την συμπεριφορά και το παράδειγμα μέσα από την οικογένεια, την συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης. Αναφερόμενος στις διατάξεις του νομοσχεδίου, είπε ότι αυτός οικοδομείται σε τέσσερις άξονες. Την πρόληψη, με την μείωση των ορίων ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές, την εγκατάσταση νέων τεχνολογικών μέσων για την επιτήρηση, με την εστίαση στην οδηγική παιδεία. Την εισαγωγή της υποτροπής για παραβατικότητα που επαναλαμβάνεται. Ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή, όπου οι επικίνδυνες συμπεριφορές αντιμετωπίζονται πλέον με αποφασιστικότητα, καθώς ο νέος ΚΟΚ εκπέμπει μήνυμα μηδενικής ανοχής κα η βιώσιμη κινητικότητα με την προώθηση και τον σεβασμό της κινητικότητας στον δημόσιο χώρο με ισότιμη μεταχείριση.

Ο εισηγητής της μειοψηφίας Αναστάσιος Νικολαΐδης, ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ «θα ψηφίσει “ναι” επί της Αρχής του νομοσχεδίου, καταθέτοντας όμως προτάσεις, ασκώντας κριτική και ψηφίζοντας αρνητικά στα άρθρα που διαφωνούμε». Επισήμανε ότι ο ΚΟΚ δεν είναι μόνος του ικανός για την οδική ασφάλεια, αλλά απαιτείται ένα συνδυαστικό πλέγμα παρεμβάσεων και πολιτικών. Τόνισε πως όσο αυστηρές και εάν γίνουν οι ποινές, εάν δεν υπάρχει συστηματικός έλεγχος δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ είπε ότι το αίσθημα της ατιμωρησίας είναι αυτό που κυριαρχεί και για αυτό θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην αστυνόμευση και στους ελέγχους. Με την χορήγηση μέσων ελέγχου, την επανεκπαίδευση σε τακτικές περιόδους, αλλά κυρίως με την ενίσχυση των υποστελεχομένων κρίσιμων υπηρεσιών της ΕΛΑΣ. Επίσης, έδωσε έμφαση στις υποδομές, την σωστή σήμανση, στην τοποθέτηση στηθαίων, τον ανασχεδιασμό των οδικών υποδομών με ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Την ένταξη του μαθήματος της οδικής ασφάλειας σε όλες στις βαθμίδες εκπαίδευσης με τρόπο αποτελεσματικό. Την ενεργοποίηση των ΟΤΑ για τις τοπικές οδικές μεταφορές. Τόνισε ότι πρέπει να γίνουν ελκυστικά για μετακίνηση τα ΜΜΜ, που σήμερα η κατάστασή τους είναι αποκαρδιωτική. Για το νομοσχέδιο είπε ότι ο νέος ΚΟΚ δεν έτυχε ουσιαστικής διαβούλευσης. Όπως είπε, ο διάλογος με τους επαγγελματικούς φορείς, όπως με την Πανελλήνια Ένωση Επιχειρηματιών Ιδιοκτητών Στεγασμένων Σταθμών Αυτοκινήτων, έγινε μέσω εγγράφων με υπηρεσιακό περιεχόμενο και ελάχιστες από τις προτάσεις που έχουν γίνει από την Ειδική Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας έχουν ληφθεί υπόψη στο νομοσχέδιο. Ο κ. Νικολαΐδης ανέφερε ότι στο νέο ΚΟΚ υπάρχουν σημεία προβληματικά. Ανάμεσα σε αυτά έθεσε και το θέμα της κίνησης των ΤΑΞΙ στις λεωφορειολωρίδες, λέγοντας ότι η πρότασή μας είναι «η άμεση επανεξέταση του θέματος, με εκπόνηση συγκοινωνιακής μελέτης από επιστημονικό φορέα που θα λάβει υπ’ όψιν του όλα τα σύγχρονα και πραγματικά δεδομένα της κίνησης των δρόμων της Αθήνας. Στην συνέχεια πιλοτική εφαρμογή της μελέτης επί μακρά χρονική περίοδο και σε εορταστικές περιόδους και μετά να προχωρήσει η νομοθέτησή της». Για την μικροκινητικότητα είπε ότι αυτή θα πρέπει να προωθηθεί με ασφάλεια για όλους. Πρότεινε την θέσπιση διπλώματος οδήγησης σε ανήλικους για τα ελαφρά οχήματα της μικροκινητικότητας και όρους για την κίνησή τους, σε συνεργασία και με τον Δήμο Αθηναίων και τους ΟΤΑ. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε σειρά προτάσεων για τον νέο ΚΟΚ, όπως η αλλαγή της προτεραιότητας στους κυκλικούς κόμβους, σύμφωνα με ό,τι ισχύει παντού στην ΕΕ. Μηδενικό ΦΠΑ για κράνη και στα μέσα προστασίας δικυκλιστών. Είπε επίσης, ότι προκύπτουν ερωτηματικά με τις διατάξεις για την υπαίθρια διαφήμιση, ενώ σχετικά με την εξάμηνη παράταση που παρέχεται στον Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Μητρώου Τεχνικών Έργων, ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει κάνει συγκεκριμένες προτάσεις καθώς και οι εμπλεκόμενοι φορείς.

Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, ανέφερε ότι «επί της Αρχής του νομοσχεδίου, στεκόμαστε θετικά, αλλά εκφράζουμε και τεκμηριωμένες αντιρρήσεις σε συγκεκριμένα άρθρα». Ευχή μας, είπε ο βουλευτής, είναι «ο νέο ΚΟΚ να βελτιώσει την ασφάλεια στους δρόμους. Είναι ένα πρώτο βήμα που θα πρέπει να συνδυαστεί με κατάλληλες υποδομές, με έναν αξιόπιστο και διαφανή μηχανισμό ελέγχου και αστυνόμευσης. Να γίνει μια σοβαρή προσπάθεια στην κατεύθυνση της πρόληψης και της κυκλοφοριακής αγωγής». Κρίσιμο, ανέφερε ο κ. Μεϊκόπουλος, «είναι να εφαρμοστεί και έπειτα να αξιολογείται ο ΚΟΚ και τακτικά να βελτιώνεται όπου χρειάζεται. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί όχι από την αυστηρότητά του στα χαρτιά, αλλά κατά πόσο αυτός εφαρμόζεται με δικαιοσύνη, λογική και συνέπεια. Αντιθέτως, ο ΚΟΚ θα μείνει στα χαρτιά ως ένα κείμενο καλών προθέσεων». Ο ΣΥΡΙΖΑ, είπε, έχει σταθερές θέσεις και έκανε προτάσεις. Ο προτεινόμενος ΚΟΚ, υποστήριξε μεταξύ άλλων, «δεν είναι πλήρως αναδομημένος, αλλά αποτελεί μια βαθιά τροποποιημένη εκδοχή του ισχύοντος Κώδικα, με στοχευμένες αλλαγές σε κρίσιμα άρθρα, που όμως δεν ξαναγράφτηκε από την αρχή ενσωματώνοντας μια νέα οδηγική φιλοσοφία εκπαίδευσης και συμπεριφοράς, με ευρωπαϊκά πρότυπα και στρατηγικές, σε γλώσσα και ύφος κατανοητά». Επισήμανε ότι ο νέος ΚΟΚ δεν είναι αυτόνομος αλλά παραπέμπει σε σειρά εκδόσεων Υπουργικών Αποφάσεων, σε ΚΥΑ και ΠΔ. Κρίσιμα θέματα μεταφέρονται στους ΟΤΑ, χωρίς αυτά να έχουν τα κατάλληλα εργαλεία. Χαρακτήρισε θετικό σημείο την κατηγοριοποίηση των παραβάσεων, της έννοιας της υποτροπής, αλλά είπε ότι η αυστηροποίηση των ποινών από μόνη της δεν λύνει το πρόβλημα και δεν είναι πανάκεια. Έδωσε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ έμφαση στην επιτήρηση και τον έλεγχο για όλους, ανεξαιρέτως του ΚΟΚ κα πρότεινε την δημιουργία ενός ειδικού Ταμείου όπου μέρος των εσόδων από τα πρόστιμα να πηγαίνουν στην κατεύθυνση της πρόβλεψης σε επίπεδο εκπαίδευσης και υποδομών ασφάλειας. Έθεσε το θέμα επιβράβευσης των συνετών οδηγών, σύμφωνα με ό,τι ισχύει στην Ευρώπη. Ζήτησε να τιμωρούνται οι υπεύθυνοι για τα πλημμελή οδικά έργα, να γίνονται καμπάνιες ενημέρωσης και να ενταχθεί το μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής σε όλες τις τάξεις του σχολείου. Επίσης, να υπάρχει συνολική στρατηγική για τα ελαφρά οχήματα μικροκινητικότητας. Σχετικά με το θέμα της κίνησης στις λεωφορειολωρίδες που έχει διχάσει, ο κ. Μεϊκόπουλος είπε ότι «επιλέξατε την σύγκρουση αντί για τον διάλογο. Είμαστε αντίθετοι στην εργαλειοποίηση των λεωφορειολωρίδων ως μηχανισμό πόλωσης και ποινών με όρους αγοράς και αποκλεισμούς» και «αντί της γενικευμένης απαγόρευσης των έμφορτων ΤΑΞΙ στις λεωφορειολωρίδες, να είχε ελεγχθεί η χρήση τους από τα ΙΧ» και πρότεινε «να δοκιμαστεί πρώτα ένα πλαίσιο συνύπαρξης λεωφορείων και ΤΑΞΙ που θα αξιολογηθεί».

Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Βασίλειος Μεταξάς δήλωσε πως το κόμμα του θα καταψηφίσει επί της Αρχής του νομοσχεδίου καθώς και πάλι προωθείται η ατομική ευθύνη αντί για την οδική ασφάλεια. Είπε ότι και αυτός ο ΚΟΚ κινείται στα ίδια μη αποτελεσματικά υλικά που χρησιμοποίησαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Αξιοποιείται ως δήθεν «πανάκεια» η αυστηροποίηση των ποινών, στη γνωστή εισπρακτική λογική της αύξησης των προστίμων και την αποθέωση της ατομικής ευθύνης. Η κυβέρνηση, είπε ο βουλευτής του ΚΚΕ, επιδιώκει να αποπροσανατολίσει και να μετακυλήσει τις ευθύνες που βαραίνουν την ίδια. Δεν εντάσσει το μάθημα της κυκλοφοριακής αγωγής στο σχολικό πρόγραμμα. Αντίθετα, βγάζει 13χρονα παιδιά στον δρόμο με το ποδήλατο και 15χρονα να οδηγούν ηλεκτρικό πατίνι. Το σχέδιο νόμου, υποστήριξε ο βουλευτής, κινείται στα κείμενα και τις οδηγίες της ΕΕ. Αντιτάχθηκε στη χρήση των λεωφορειολωρίδων από ηλεκτρικά ταξί, λέγοντας ότι αυτό λειτουργεί ευνοϊκά τόσο για τους «πράσινους» ομίλους, όσο και για τις εταιρείες ταξί που διαθέτουν στον στόλο τους ηλεκτρικά ταξί. Ζήτησε την ανάγκη εκπόνησης νέας σύγχρονης αντικειμενικής μελέτης για τη χρήση των λεωφορειολωρίδων. Μέτρα που, όπως είπε, η κυβέρνηση δεν παίρνει, ούτε διεξάγει και μελέτες για το έργο των ταξί, ακριβώς επειδή τα θεωρεί όλα αυτά κόστος. Παράλληλα ο κ. Μεταξάς, είπε ότι η κυβέρνηση αξιοποιεί και αυτό τον ΚΟΚ για να εντείνει την καταστολή και την παρακολούθηση του «εχθρού»-λαού, όπως με την πρόβλεψη για την άρση απορρήτου, ανάμεσα σε άλλα, και με αυτόν τον τρόπο να νομιμοποιήσει μια σειρά αντιδραστικά μέτρα, τα οποία, όπως ανέφερε, το λαϊκό κίνημα με τους αγώνες του δεν θα τα αφήσει να περάσουν στην πράξη.

Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Κοττίδης δεν ανέφερε ποια θα είναι η στάση επί της Αρχής του σχεδίου νόμου που θα τηρήσει το κόμμα του στην ψηφοφορία. Υποστήριξε πάντως ότι ο νέος ΚΟΚ δεν επιφέρει κάποια τομή αλλά κινείται στην ίδια παλαιά λογική της αυστηροποίησης των ποινών. Διαφώνησε με σειρά διατάξεων του νέου ΚΟΚ και προχώρησε παράλληλα σε προτάσεις βελτίωσης. Μεταξύ άλλων, ζήτησε επαρκή νομοθέτηση με σκληρούς κανόνες για τα ηλεκτρικά πατίνια. Υιοθέτηση μηδενικού ή 0,2% ποσοστό αλκοόλ και αυστηροποίηση περαιτέρω των ποινών. Πανεπιστημιακή εκπαίδευση για εκπαιδευτές οδηγούς και εξεταστές.

Η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς Θεοπίστη Πέρκα ανέφερε ότι το νομοσχέδιο έχει θετικές διατάξεις αλλά αυτό που το διατρέχει είναι οι κυρώσεις που δεν επιλύουν από μόνα τους τα προβλήματα, δεν έχει ολιστικό σχεδιασμό, σε πολλά σημεία είναι άτολμο και έχει πολλά «ναι μεν αλλά…». Μεταξύ άλλων τάχθηκε υπέρ του μηδενικού αλκοόλ και των «ναρκω- τεστ» στους δρόμους. Για την κίνηση των λεωφορειολωρίδων είπε ότι το ζητούμενο είναι «η απρόσκοπτη κίνηση των λεωφορείων». Η πρόταση αυτή που θεσπίζεται είπε, «θέλει μελέτη και έναν ολόκληρο σχεδιασμό ενίσχυσης των δημόσιων συγκοινωνιών». Επισήμανε πως το να επιτρέπεται η κίνηση στις λεωφορειολωρίδες των ηλεκτρικών ΤΑΞΙ αλλοιώνει το μήνυμα. Έδωσε έμφαση στην οδική εκπαίδευση οδηγών και πολιτών. Υπενθύμισε τις προτάσεις της Νέας Αριστεράς που έχει καταθέσει και τον κοινοβουλευτικό διάλογο για την μείωση των οδικών δυστυχημάτων.

Ο ειδικός αγορητής της Νίκης Κομνηνός Δελβερούδης δήλωσε πως ο νέος ΚΟΚ σε πολλά σημεία έχει θετικές διατάξεις, αλλά επιδέχεται βελτιώσεις σε πολλά άλλα μέρη του. Μεταξύ άλλων, χαρακτήρισε εσφαλμένη την απαγόρευση κυκλοφορίας των ΤΑΞΙ στις λεωφορειολωρίδες και είμαστε πλήρως αντίθετοι όπως αυτή θεσπίζεται. Η λύση, πρόσθεσε, είναι να μην εισέρχονται όλοι οι υπόλοιποι, δηλαδή τα ΙΧ. Επισήμανε μεταξύ άλλων την απουσία μέτρων για τα πατίνια και τα ελαφρά οχήματα. Τάχθηκε υπέρ της καθιέρωσης του μηδενικού αλκοόλ. Διαφώνησε με τις διατάξεις που εισάγονται για την υπαίθρια και εναέρια διαφήμιση για λόγους οδικής ασφάλειας αλλά και την χρηστή χρήση του δημόσιου χώρου. Εξέθεσε έντονο προβληματισμό στην μείωση των μελών της ΡΑΣ.

Ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας Διαμαντής Καραναστάσης, ανέφερε ότι «το νομοσχέδιο έχει έναν σαφή εκσυγχρονιστικό χαρακτήρα, όμως υπάρχει ένα μεγάλο αναιρετικό αλλά… καθώς δεν ενσωματώνει την σημαντική δουλειά και τις σημαντικές προτάσεις που έχει γίνει επί χρόνια σε ένα διακομματικό εποικοδομητικό περιβάλλον, στην Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας της Βουλής». Επανέλαβε μεταξύ άλλων τις προτάσεις που έχουν γίνει για την επιδότηση των κρανών και να μην φεύγει μηχανή από τις αντιπροσωπείες χωρίς κράνος, όπως όλα τα αυτοκίνητα έχουν ζώνες ασφαλείας. Να μην αφαιρείται γενικά το δίπλωμα όταν αυτό είναι για διαφορετικά οχήματα, αλλά η αφαίρεση να αφορά το δίπλωμα οχήματος με το οποίο έγινε η παράβαση. Την περιοδική επανεκπαίδευση οδηγών με την καταβολή ενός μικρού παραβόλου, την πάταξη της μαφίας των πληρωμένων αδειών οδήγησης, την επαναξιολόγηση των εκπαιδευτών και των εξεταστών με αυστηρό πλαίσιο, την διαφοροποίηση των ποινών για αντικοινωνικές παραβάσεις. Τα σώματα ασφαλείας να δίνουν το παράδειγμα οδικής συμπεριφοράς και τήρησης του ΚΟΚ. Για την κίνηση των ΤΑΞΙ στις λεωφορειολωρίδες είπε: «Εμείς είμαστε υπέρ της κίνησή τους σε αυτές, καθώς πιστεύουμε ότι θα διευκολύνει την κίνηση στους δρόμους και τα ΤΑΞΙ είναι δημόσιο μέσο μεταφοράς και έχουν στην χώρα μας χαμηλό κόμιστρο». Αντίθετα, είπε, χρειάζεται αυστηροποίηση των ελέγχων γα την κίνηση όλων των άλλων ΙΧ στις λεωφορειολωρίδες.

Ο ειδικός αγορητής των «Σπαρτιατών» Γιάννης Κόντης ανέφερε ότι το νομοσχέδιο αυτό παρ΄ όλο που έχει σημεία που χρίζουν βελτίωσης, είναι θετικό και θα το ψηφίσει επί της Αρχής.