Η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες επιτρέπει στην Ελλάδα να επενδύσει περίπου 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ στην αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων έως το 2028, σύμφωνα με τον δωδεκαετή σχεδιασμό που εγκρίθηκε από τη Βουλή και το ΚΥΣΕΑ. Ο προγραμματισμός περιλαμβάνει σημαντικά προγράμματα, όπως η αναβάθμιση των υποβρυχίων Type 214 και των F-16 Viper, καθώς και την προμήθεια νέων φρεγατών τύπου FREMM.
Η αναβάθμιση των υποβρυχίων προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί έως το 2031, ενώ οι εργασίες για τα F-16 θα γίνουν στην ΕΑΒ. Η ρήτρα αυτή δίνει τη δυνατότητα ταχύτερης υλοποίησης στρατηγικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, ενισχύοντας τη στρατηγική αποτροπής της χώρας.
Πιο αναλυτικά
Ανοίγει ο δρόμος για την ταχύτερη υλοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων των Ενόπλων Δυνάμεων, βάσει του δωδεκαετούς σχεδιασμού που εγκρίθηκε από τη Βουλή και το ΚΥΣΕΑ, μετά το αίτημα που κατέθεσε η Ελλάδα για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, όπως επιβεβαίωσε η Κομισιόν, στις 29 Απριλίου.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Μαζί με την Ελλάδα άλλες 17 χώρες – μέλη της ΕΕ έχουν καταθέσει αίτημα ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Η απάντηση αναμένεται από την ΕΕ εντός του Ιουνίου.
Ουσιαστικά, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, θα έχει αύξηση στον προϋπολογισμό του από το 2025 έως το 2026 περίπου μισό δισεκατομμύριο ευρώ, που έχει προγραμματιστεί και αυτό αφορά και τις επόμενες χρονιές και μάλιστα αυξημένο ελάχιστα. Συνεπώς για τα επόμενα 3 χρόνια, έως και το 2028, η Ελλάδα θα έχει διαθέσιμα επιπλέον 1,8 δισ. για την άμυνα. Κάτι που ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για αρκετά προγράμματα, που βρίσκονται ψηλά στην προτεραιοποίηση του υπουργείου βάσει της λίστας που έχουν συντάξει τα Γενικά Επιτελεία και έχει καταρτίσει το ΓΕΕΘΑ. Ωστόσο, υπάρχει η πιθανότητα το ποσό να αυξηθεί κατά 1 δις εάν επεκταθεί η ρήτρα ως το 2030, όσο δηλαδή διαρκεί και το πρόγραμμα ReARM της ΕΕ.
Με το θέμα αναβάθμισης των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ να έχει δρομολογηθεί, πακέτο με αυτό των 7 πυραυλακάτων ΤΠΚ κλάσης «ΡΟΥΣΣΕΝ», όπως επίσης και την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τον πενταπλό θόλο προστασίας της Ελληνικής Επικράτειας, ύψους 2 δις, που πρώτος ο υπογράφων είχε αποκαλύψει στην εφημερίδα Realnews με λεπτομέρειες, ήδη στο υπουργείο έχουν προκρίνει τα δύο προγράμματα στα οποία θα δοθεί ιδιαίτερο βάρος, με ακόμη ένα να ακολουθεί, σε περίπτωση που υπάρξει έγκριση σε κεντρικό επίπεδο, ως τα τέλη Ιουνίου.
Συνολικά, η λίστα των εξοπλιστικών προγραμμάτων για την 12ετία 2024 – 2035 περιλαμβάνει 64 προγράμματα, τα οποία έχουν προτεραιοποιηθεί και υλοποιούνται ανάλογα με τις ευκαιρίες που προκύπτουν βάσει του δημοσιονομικού χώρου. Και όπως εξηγούσαν πηγές του «ελληνικού πενταγώνου» στην “Realnews”, ο σχεδιασμός δεν δίνει μεγαλύτερο βάρος στην πρόσκτηση νέων οπλικών συστημάτων, που βεβαίως συντελούν στην ενίσχυση της αποτροπής, όσο στην αναβάθμιση των υπαρχόντων πανάκριβων μέσων, που και φθηνότερα είναι εν σχέσει με την αντικατάστασή τους αλλά και δεν οδηγούνται στην απαξίωση ενώ έχουν πολλά χρόνια ζωής ακόμη.
Υποβρύχια
Ψηλά στον σχεδιασμό είναι το θέμα αναβάθμισης των τεσσάρων υποβρυχίων Type 214, κλάσης ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ. Πρόκειται για τα τελευταία αποκτήματα του Πολεμικού Ναυτικού, πριν από 12 χρόνια, η παρουσία των οποίων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έχει προκαλέσει εφιάλτες στο τουρκικό πολεμικό ναυτικό.
Τα υποβρύχια εναερόβιας πρόωσης χρήζουν αναβάθμισης με το κόστος που έχει προϋπολογιστεί να φτάνει το 1 δισ. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα ηλεκτρονικά τους συστήματα αλλά και το τακτικό σύστημα μάχης.
Το σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό των U214 ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ, ΠΙΠΙΝΟΣ, ΜΑΤΡΩΖΟΣ, ΚΑΤΣΩΝΗΣ, υπολογίζεται να έχει ωριμάσει και να μπει σε τροχιά υλοποίησης τους στον επόμενο χρόνο, με τα υποβρύχια να έχουν πλήρως αναβαθμιστεί ως το 2031.
Ο δημοσιονομικός χώρος που προκύπτει από την ρήτρα διαφυγής δίνει ταυτόχρονα την ευκαιρία για την ενεργοποίηση του σχεδίου σταδιακής προμήθειας 6 νέων υποβρυχίων.
F-16 Viper
Ο σχεδιασμός της Πολεμικής Αεροπορίας περιλαμβάνει την διάθεση συνολικά 120 μαχητικών F-16 στην έκδοση Viper. Έτσι, με τον δημοσιονομικό χώρο που προκύπτει παίρνουν σειρά για αναβάθμιση τα 38 F-16 block 50, τα οποία είναι μέρος της δεύτερης παραγγελίας που είχε κάνει η Ελλάδα από τις ΗΠΑ το 1999.
Ήδη, στο υπόστεγο της ΕΑΒ τρέχει το πρόγραμμα αναβάθμισης των 82 μαχητικών block 52+ και 52+ advanced, με την ΠΑ να έχει παραλάβει ως τώρα 32 αναβαθμισμένες «οχιές του Αιγαίου», που ξεχύνονται από την 115 Πτέρυγα Μάχης στη Σούδα και την 110 ΠΜ στη Λάρισα.
Λόγω του ότι τα 38 block 50 είναι παλαιότερου τύπου αεροσκάφη υπολογίζεται ότι το κόστος αναβάθμισης θα είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο των 82 με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ένα ποσό που θα κινηθεί πολύ κοντά στο 1 δις ευρώ. Όπως και με τα προηγούμενα, έτσι και με αυτά, όλες οι εργασίες προβλέπεται να γίνουν στην ΕΑΒ.
Σε ότι αφορά τα παλαιότερα F-16 block 30, που απέκτησε η ΠΑ το 1989, υπάρχουν σκέψεις μερικής αναβάθμισής τους με τα απάρτια που θα προκύψουν από τα block 50 και 52+, με τις εργασίες να πραγματοποιούνται στην 111 Πτέρυγα Μάχης.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι βάσει της ρήτρας διαφυγής, τα χρήματα που προκύπτουν δεν κατευθύνονται για την εξ ολοκλήρου πληρωμή οποιουδήποτε νέου προγράμματος καταρτίζεται αλλά αφορά την εκταμίευση του ποσού για τις προβλεπόμενες δόσεις ανά έτος. Κάτι που συνεπάγεται ότι δημιουργείται το κατάλληλο περιθώριο για την ταχεία πρόσκτηση των δύο μεταχειρισμένων φρεγατών τύπου FREMM, που έχει προβλεφθεί στο Μεσοπρόθεσμο Εξοπλιστικό, έναντι περίπου 600 εκατ. ευρώ. Γι’ αυτά τα καράβια προκρίνονται δύο φρεγάτες κλάσης Bergamini από την Ιταλία ενώ, όπως αποκάλυψε η “R” πριν δύο Κυριακές και η Γαλλία, δια στόματος του Γάλλου υπουργού Άμυνας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον.
