Τα 10+2 μέτρα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τη Σαντορίνη, τα πληττόμενα νησιά και τη νησιωτικότητα, παρουσίασε ο πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, κατά την επίσκεψη του στην Σαντορίνη.

Στις δηλώσεις του ανέφερε: «Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι αυτό το κάνουμε γιατί δυστυχώς η ελληνική Πολιτεία, με ευθύνη της κυβέρνησης, δεν αποδεικνύει την ουσιαστική επάρκεια που πρέπει να έχει για να αντιμετωπίζει τέτοια φαινόμενα και τις ανάγκες της κοινωνίας. Οι προτεραιότητες του κ. Μητσοτάκη είναι άλλες και εμείς δεν θέλουμε να χρησιμοποιούνται αυτά τα έκτακτα γεγονότα για να δημιουργούνται εντυπώσεις, αλλά αντίθετα να προσθέτουν στην επάρκεια της Πολιτείας, της ελληνικής Πολιτείας. Αυτό για εμάς, τουλάχιστον, σημαίνει ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Στη συνέχεια, παρουσίασε τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ:

– Το πρώτο θέμα το οποίο εμείς βάζουμε με πολύ μεγάλη ένταση, είναι η επάρκεια της Πολιτείας, γιατί μόνο μια ισχυρή Πολιτεία μπορεί να διαχειριστεί και να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα. Δεν μπορεί ένα υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης να μην έχει οργανόγραμμα. Δεν μπορεί ο ΟΑΣΠ, ο Οργανισμός για τον σεισμικό κίνδυνο και την αντισεισμική προστασία, να μην έχει οργανόγραμμα. Δεν μπορεί το μόνο αποτύπωμα της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη να είναι περιοχές της χώρας που, δυστυχώς, είχαν την εμπειρία των σεισμών πριν από τέσσερα ή έξι χρόνια και να είναι ακόμα σε εκκρεμότητα, σε κοντέινερ και χωρίς πληρωμή, ακόμα και των βασικών αποζημιώσεων. Γιατί οι πρόσφατες επισκέψεις μου στο Αρκαλοχώρι, στο Ηράκλειο, στο Δαμάσι, στη Λάρισα, στο Ζάρκο, στα Τρίκαλα, αλλά και στη Βρίσα στη Λέσβο, δυστυχώς επιβεβαίωσαν αυτόν τον κανόνα, της ανεπάρκειας της κυβέρνησης και της έλλειψης επάρκειας στην Πολιτεία.

– Ο δεύτερος πυλώνας των προτάσεών μας έχει να κάνει με την επιστημονική στήριξη της Πολιτείας, αλλά και της τοπικής κοινωνίας. Θέλω εδώ να ευχαριστήσω τους επιστήμονες που συμμετέχουν στην παρατήρηση του φαινομένου εδώ και πάρα πολλά χρόνια και μάλιστα, όπως έχουμε μάθει από αρκετές συναντήσεις που κάναμε, χωρίς να υπάρχει μια ειδική κρατική χρηματοδότηση. Η Πολιτεία οφείλει να συγκροτήσει άμεσα ένα Παρατηρητήριο για το ηφαίστειο και τον ηφαιστειακό κίνδυνο. Και αυτό πρέπει να γίνει σε συνεργασία με τον δήμο, που πρέπει να έχει και την ευθύνη. Και είναι προφανές ότι αυτό πρέπει να γίνει με σεβασμό στην επιστημονική κοινότητα και με τις δύο θεσμικές επιτροπές που υπήρχαν για το θέμα αυτό, χωρίς κυβερνητικές παρεμβάσεις που προκαλούν και μια συζήτηση που δημιουργεί περισσότερες ανησυχίες, αλλά δεν οργανώνει θεσμικά την ελληνική Πολιτεία.

– Ο τρίτος πυλώνας και η τρίτη πρότασή μας έχει να κάνει με την στελέχωση των δομών της πολιτείας που ασχολούνται με όλα τα ζητήματα και της τοπικής κοινωνίας, αλλά και του κινδύνου που διαχειριζόμαστε αυτές τις μέρες. Δεν μπορεί να ακούμε και από τους φορείς της τοπικής κοινωνίας ότι υπήρχαν, στην αρχή της περιόδου αυτής, είκοσι κενές θέσεις στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή ότι το νοσοκομείο της Σαντορίνης, που ιδρύθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ήταν άδειο. Αντιθέτως, υπήρχαν πολλά ιδιωτικά κέντρα υγείας στην περιοχή. Χρειαζόμαστε επιστήμονες, πρώτα απ’ όλα στο κεντρικό θέμα το οποίο συζητάμε, αλλά και στελέχωση των δημόσιων δομών, γιατί όλα είναι δημόσια αγαθά, που όσο μένουν υποστελεχωμένα αμφισβητούνται. Και δυστυχώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρά σε αμφισβήτηση πολλών δημόσιων αγαθών και δημόσιων λειτουργιών.

– Το τέταρτο ζήτημα, η τέταρτη πρότασή μας, έχει να κάνει με τη διαχείριση του σεισμικού κινδύνου. Η διαχείριση του σεισμικού κινδύνου πρέπει να μελετηθεί ουσιαστικά και όχι με φωτοτυπίες μελετών – και αυτό αφορά την ενσωμάτωση του σεισμικού κινδύνου και από το Κολούμπο, στο Σχέδιο Διαχείρισης Σεισμικού Κινδύνου, αλλά και για τις υπόλοιπες βασικές υποδομές, όπως είναι παραδείγματος χάριν τα λιμάνια της περιοχής. ‘Αρα χρειάζεται να ενσωματωθούν και να αναβαθμιστούν τα Σχέδια Διαχείρισης Σεισμικού Κινδύνου με σοβαρά σχέδια.

– Το πέμπτο είναι η υποστήριξη της οικονομικής λειτουργίας. Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οριζόντια, είναι ότι η ελληνική Πολιτεία πρέπει να εξασφαλίσει και να εφαρμόσει τον κανόνα της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος. Η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος είναι η αναπλήρωση του εισοδήματος και η στήριξη της τοπικής οικονομικής λειτουργίας. Πρέπει να δεσμευτεί η κυβέρνηση ότι θα υλοποιήσει αυτή την αρχή με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και την αναπλήρωση εισοδήματος, που στην περίπτωση της επιχειρηματικότητας έχει να κάνει με συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία έχουν κατατεθεί και σε εμάς και στην κυβέρνηση, με την αναστολή υποχρεώσεων, με την παράταση υποχρεώσεων και την αναστολή πιθανών πλειστηριασμών ή αναγκαστικής εκτέλεσης υποχρεώσεων, με τη ρύθμιση οφειλών προς το Δημόσιο, με τη διαχείριση των δανειακών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, που δεν μπορεί παρά να εφαρμοστούν εφόσον υπάρχει και το προηγούμενο και η εμπειρία του μέτρου της επιστρεπτέας από άλλες περιοχές και από άλλα περιστατικά στη χώρα μας.

– Το έκτο μέτρο αφορά στην υποστήριξη της εργασίας, γιατί και οι εργαζόμενοι θέλουνε συγκεκριμένο σχεδιασμό, όπου να υπάρχει μια αντίστοιχη ρήτρα εργασίας. Εδώ το μέτρο της αναστολής εργασίας πρέπει να εφαρμοστεί ουσιαστικά, δηλαδή να ενεργοποιηθούν και τα ηλεκτρονικά εργαλεία, και πρέπει να σημειώσουμε ότι έχουν δίκιο οι τοπικές αντιδράσεις, εφόσον το ποσό το οποίο έχει μέχρι στιγμής ανακοινωθεί από την κυβέρνηση, δεν μπορεί να ικανοποιήσει αυτό που λέμε επιβίωση με αξιοπρέπεια. Δεν αντιστοιχεί σε μία αξιοπρεπή ζωή, γιατί δεν μπορεί να ζήσει μια οικογένεια με το ποσό που έχει ανακοινωθεί για την αναστολή εργασίας.

– Το έβδομο και πάρα πολύ σημαντικό, αλλά και προκλητικό θα έλεγα, είναι με την πληρωμή του Μεταφορικού Ισοδύναμου. Μια μεγάλη μεταρρύθμιση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ που αντιστοιχεί στην ευρωπαϊκή πολιτική της νησιωτικότητας, δεν εφαρμόζεται. Οι επιχειρήσεις μας επιβεβαίωσαν, ότι έχουν δυο χρόνια απλήρωτες το μεταφορικό ισοδύναμο, και οι πολίτες τουλάχιστον ένα χρόνο. Πρέπει ο κύριος Μητσοτάκης άμεσα, την επόμενη εβδομάδα θα έλεγα εγώ, να καταβάλει το μεταφορικό ισοδύναμο, που έτσι κι αλλιώς είναι υποχρέωση της ελληνικής Πολιτείας, για να υπάρχει το διαθέσιμο εισόδημα που υποχρεούται η Πολιτεία να δώσει στους νησιώτες, ιδιαίτερα σε αυτή την περιοχή που πλήττεται. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο νησί που είμαστε σήμερα, στη Θήρα, αλλά και στα γειτονικά νησιά, τα οποία επίσης πλήττονται από αυτό το φαινόμενο.

– Το όγδοο μέτρο αφορά τους μαθητές μας. Υπάρχει σοβαρό θέμα στη λειτουργία των σχολείων και η ελληνική Πολιτεία πρέπει να εξασφαλίσει την πρόσβαση στο αγαθό της παιδείας. Είναι ένα δημόσιο αγαθό, που συνδέεται με το μέλλον των παιδιών. Πρέπει να υπάρχει ισότιμη πρόσβαση όλων των παιδιών στην εκπαίδευση και ιδιαίτερα στους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ’ Λυκείου. Και πρέπει το μέτρο αυτό να συνδυαστεί και με την ασφάλεια των σχολείων, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη ότι πάρα πολλά παιδιά και πολλές οικογένειες δεν βρίσκονται πλέον στο νησί, και αυτό θεωρούμε ότι είναι ένα αντικειμενικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί. ‘Αρα να υπάρξει επίλυση ώστε, χωρίς αποκλεισμό, να βοηθηθούν όλα τα παιδιά του νησιού, είτε βρίσκονται εδώ είτε όχι, ώστε να έχουν ισότιμη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. ‘Αρα πρέπει να υπάρχει και ειδική ρήτρα για τους μαθητές του νησιού, ειδική μοριοδότηση δηλαδή, αλλά θα πρέπει να λυθεί το πρόβλημα για όλες τις οικογένειες, είτε βρίσκονται στο νησί είτε όχι.

– Το επόμενο ζήτημα αφορά τον έλεγχο των κτιρίων. Για να μπορεί να υπάρχει ασφάλεια θα πρέπει να γίνει και δευτερογενής έλεγχος στα σχολεία, μιας και μόνο έτσι μπορούμε να συζητήσουμε οποιοδήποτε μέτρο για την εκπαίδευση, αλλά να υπάρχει και ένα μόνιμο κλιμάκιο εδώ, της αντίστοιχης υπηρεσίας του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, της πολύπαθης ΔΑΕΦΚ (Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών), η οποία δεν έχει καμία στήριξη από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου και από την κυβέρνηση, γιατί ίσως χρειαστεί – και εμείς πιστεύουμε ότι χρειάζεται – να γίνεται και κατά παραγγελία έλεγχος των ιδιωτικών κατοικιών, γιατί είμαστε σίγουροι ότι υπάρχουν κτίρια και κατοικίες που δεν έχουν όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας, αλλά θα πρέπει να μην ανησυχεί ο τοπικός πληθυσμός. Και, δυστυχώς, υπάρχουν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, και υπερήλικες αλλά και άλλα άτομα που πρέπει η Πολιτεία να τα στηρίζει περισσότερο, που θα πρέπει να γίνεται κατά προτεραιότητα έλεγχος στην κατοικία.

– Το δέκατο μέτρο έχει να κάνει με την υποχρέωση της ελληνικής Πολιτείας να ετοιμάσει άμεσα ένα σχέδιο της αποκατάστασης της τουριστικής εικόνας της Σαντορίνης. ‘Αρα να υπάρχει και μία υποστήριξη στο επίπεδο της προβολής, όταν οι επιστήμονες μας βεβαιώσουν ότι αυτό είναι άμεσα εφαρμόσιμο, προφανώς, αλλά θα πρέπει η ελληνική Πολιτεία να ετοιμαστεί.

– Θέλουμε να προσθέσουμε δύο μέτρα επιπλέον, τα οποία είναι πολύ πιο μεταρρυθμιστικά και πολύ πιο μακροπρόθεσμα. Το πρώτο αφορά τη Σαντορίνη αυτή καθ’ αυτή, το νησί συνολικά. Δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε συζήτηση για την επόμενη μέρα χωρίς ένα ολοκληρωμένο χωροταξικό σχέδιο του νησιού, το οποίο καθυστερεί. Ξέρουμε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη, το παρακολουθούμε, γιατί και προσωπικά είχα συμμετάσχει σε συζητήσεις με τον σημερινό δήμαρχο όταν είχα την ευθύνη του χαρτοφυλακίου του Περιβάλλοντος στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Πρέπει λοιπόν να υπάρχει ένας χωρικός προγραμματισμός, ο οποίος πρέπει να έχει όλα τα χαρακτηριστικά, πλέον, της έξυπνης πολιτείας και θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει και να ενσωματώνει και την πολιτική προστασία στον σχεδιασμό, και των υποδομών, και των οικονομικών και κοινωνικών λειτουργιών. Δεν μπορεί δηλαδή ένας τέτοιος σχεδιασμός να έχει τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού ως βασικό οικονομικό και αναπτυξιακό εργαλείο. Θα πρέπει τα στοιχεία του πρωτογενούς τομέα που είναι πολύτιμος στη Σαντορίνη, αλλά και της ιστορίας, από όλες τις πλευρές, και της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, να είναι ουσιαστικά στοιχεία του σχεδιασμού, όπως επίσης και το κρίσιμο θέμα του νερού και της λειψυδρίας. Γιατί θεωρούμε ότι δεν μπορεί να υπάρχει επόμενη μέρα αν δεν υπάρχει περιορισμός σε αυτή την ανεξέλεγκτη δόμηση, η οποία πλέον δημιουργεί και νέους κινδύνους και υπερκαταναλώνει ένα προϊόν ή και μια αξία της περιοχής και θα έλεγα ότι αναστέλλει και την ίδια την τουριστική δραστηριότητα και την αμφισβητεί. Μόνο με σχεδιασμό με βάση τη φέρουσα ικανότητα μπορεί να γίνει μια ουσιαστική πρόταση για την επόμενη μέρα. Και θεωρούμε ότι χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή και σε όλα τα φαινόμενα και τις τάσεις που μας καταγγέλθηκαν για υπέρμετρη εκμετάλλευση της δόμησης, που τώρα πλέον μπαίνει και σε ένα νέο φίλτρο, εφόσον μαθαίνουμε ότι γίνονται και σχέδια προστασίας των πρανών που πρέπει άμεσα να ολοκληρωθούν και να κατατεθούν προς εφαρμογή και να χρηματοδοτηθούν.

– Και ένα δεύτερο οριζόντιο μέτρο, το οποίο είναι βασικό χαρακτηριστικό της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, είναι η πολιτική για τη νησιωτικότητα. Δεν είναι μόνο το μεταφορικό ισοδύναμο. Είναι και το μεταφορικό ισοδύναμο, αλλά είναι και όλη αυτή η ιδιαίτερη στρατηγική που πρέπει να έχει η ελληνική Πολιτεία που αντιστοιχεί στις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και καθυστερεί πάρα πολύ από την κυβέρνηση του κυρίου Μητσοτάκη να εφαρμοστεί, όπως και όλα τα ουσιαστικά μέτρα, μιας και το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι, είτε η καρέκλα της εξουσίας, είτε τα κέρδη των καρτέλ και η αισχροκέρδεια.

Εδώ παραδείγματος χάριν, πρέπει να αντιμετωπιστεί ένα μεγάλο ζήτημα που έχουμε στα νησιά, που είναι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη του Airbnb, είναι το ζήτημα των υποδομών και των προσβάσεων, το θέμα του νερού, οριζόντια και παντού στη νησιωτικότητα, και το μεγάλο θέμα των κατοικιών για τους δημόσιους υπαλλήλους, δηλαδή για τους δασκάλους, για τους γιατρούς, για τους καθηγητές, για τα στελέχη των δήμων που δεν μπορούν με το εισόδημα αυτό να καλύψουν το πολύ μεγάλο κόστος κατοικίας. ‘Αρα χρειαζόμαστε μια οριζόντια πολιτική νησιωτικότητας, η οποία – εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ – δεσμευόμαστε ότι θα είναι βασικό χαρακτηριστικό της πολιτικής μας παρέμβασης».

Κλείνοντας συμπύκνωσε: «Εν περιλήψει, αυτά είναι τα συμπεράσματά μας της επίσκεψης αυτής, αλλά και των προηγούμενων ημερών και της προγραμματικής μας προετοιμασίας. Θα συνεχίσουμε με κάποιες επισκέψεις τώρα στις υποδομές πολιτικής προστασίας και στο νοσοκομείο, και ζητήσαμε από τους φορείς του νησιού να συμμετέχουν πάλι την επόμενη εβδομάδα, σε μία σύσκεψη με όλους τους τομεάρχες του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο τις προτάσεις μας. Σχεδόν το σύνολο των προτάσεων που έχουμε ήδη συλλέξει, θα μπουν άμεσα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο και θα κληθεί η κυβέρνηση να απαντήσει στα αιτήματα των φορέων, εφόσον ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να καλύψει τα κενά που η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν καλύπτει».