«Όνειρο» θερινής νυκτός αποτελούν για έναν στους δύο Έλληνες οι καλοκαιρινές διακοπές με το κόστος τόσο για τα εισιτήρια και γενικότερα για τις μετακινήσεις, όσο και για τη διαμονή και το φαγητό να είναι και φέτος ιδιαίτερα υψηλό.

Γράφει ο Δημήτρης Χριστούλιας

Σύμφωνα με υπολογισμούς που έχει κάνει το enikonomia.gr μια τετραμελής οικογένεια θα χρειαστεί για να κάνει 5 ημέρες διακοπές σε ένα νησί των Κυκλάδων, μέσου κόστους, να δαπανήσει τουλάχιστον 2.100 ευρώ για 5 διανυκτερεύσεις.

Ειδικότερα, θα πρέπει να δώσει τουλάχιστον 500 ευρώ για εισιτήρια σε οικονομική θέση, άλλα 500 ευρώ για φαγητό, περίπου 1.000 ευρώ για διαμονή και 100 ευρώ για μετακινήσεις. Ένας προϋπολογισμός χωρίς καμία ιδιαίτερη… σπατάλη.

Τι αναφέρει η έρευνα

Την ίδια στιγμή σύμφωνα με έρευνα του ΙνστιτούτουΈρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών μόλις 1 στους 2 Έλληνες σχεδιάζουν να κάνουν διακοπές και 8 στους 10 επιλέγουν οικονομικούς τύπους διακοπών. Περίπου 11 ημέρες είναι ο μέσος χρόνος διακοπών, η πλειοψηφία επιλέγει ηπειρωτική Ελλάδα ενώ το 45% θα μειώσουν τις δαπάνες τους στις διακοπές τους  με 1 στους 2 καταναλωτές να μαγειρεύουν συστηματικά στις διακοπές τους.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ΙΕΛΚΑ οι μισοί των ερωτηθέντων (50%) δεν προγραμματίζουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, γεγονός που ενδέχεται να αντικατοπτρίζει είτε οικονομικές πιέσεις, είτε άλλους προσωπικούς περιορισμούς – το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 ήταν 52%. Ωστόσο, το 50% σκοπεύει να κάνει διακοπές με το 34% έστω και περιορισμένες. Ο μέσος χρόνος διακοπών για όσους τελικά ταξιδέψουν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει την τάση για συγκρατημένες αποδράσεις όπως και πέρυσι που ήταν 11,3 ημέρες.

Διακοπές σε εξοχικά

Η πλειοψηφία του κοινού επιλέγει τις εξοχικές κατοικίες, είτε στις δικές τους (35%), είτε τρίτων (18%) είτε με μίσθωση. Το 35% επιλέγει διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και μόνο το 14% διαμονή σε ξενοδοχεία (10% χωρίς διατροφή και 4% με πλήρη διατροφή), κάτι που αποτελεί ένδειξη για την δυνατότητα οικονομικής ανταπόκρισης των ελληνικών νοικοκυριών στις εναλλακτικές που υπάρχουν.

Το 8% επιλέγει camping και το 9% επιλέγει ταξίδι στο εξωτερικό. Σε γενικές γραμμές καταγράφεται μία πρόθεση του ελληνικού κοινού για οικονομικότερες λύσεις διακοπών προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα για να μπορέσει να πραγματοποιήσει κάποιο ταξίδι, είτε για να μπορέσει να επεκτείνει τη χρονική διάρκεια του.

Οι πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά. Όσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει την πλειοψηφία (57%), ενώ ακολουθούν τα νησιά (38%). Η ορεινή ηπειρωτική χώρα αποτελεί επιλογή για το 11% των ταξιδιωτών, ενώ το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό. Τα ευρήματα υποδεικνύουν μια ξεκάθαρη στροφή προς εγχώριους και πιο προσιτούς προορισμούς και την αποφυγή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Γεμίζουν τα σούπερ μάρκετ

Το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ, πιθανότατα σε μία προσπάθεια εξοικονόμησης χρημάτων από την εστίαση. Παράλληλα, το 79% επισκέπτεται φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ, Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς (62%) δηλώνουν ότι προτιμούν να αγοράζουν τοπικά προϊόντα, στηρίζοντας την τοπική οικονομία και πιθανόν αναζητώντας αυθεντικές αλλά οικονομικά προσιτές γεύσεις. Συνολικά, διαμορφώνεται μια εικόνα διακοπών με έμφαση στον έλεγχο των εξόδων και την ενίσχυση της διατροφικής αυτάρκειας.

Επίσης, το 45% του κοινού δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές. Όλοι οι λόγοι καταγράφονται ιδιαίτερα ψηλά με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να καταγράφεται πιο επιβαρυντικό, την εστίαση ελαφρώς λιγότερο και το κόστος διαμονής ακόμα λιγότερο, πιθανότατα λόγω των επιλογών που αναφέρθηκαν παραπάνω για διαμονή σε εξοχικά και δωμάτια.

Το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ σε υψηλά ποσοστά βρίσκονται και οι μεγάλες (66%) και μικρές (48%) αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, αξιοσημείωτο είναι το 41% που προτιμά τα μίνι μάρκετ. Σε γενικές γραμμές φαίνεται το καλοκαίρι μία σημαντική παρουσία της τοπικής αγοράς στις επιλογές των καταναλωτών, σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τις μετρήσεις τον υπόλοιπο χρόνο.

Κατά κάποιο τρόπο καταγράφεται μια υβριδική καταναλωτική στάση: από τη μία, οι διακοπές γίνονται με οικονομία και προσοχή, από την άλλη όμως διατηρείται η επιθυμία για φρέσκα και ποιοτικά τοπικά προϊόντα και πρόσβαση σε ότι είναι διαθέσιμο σε κάθε περιοχή. Σε γενικές γραμμές φαίνεται ένα καταναλωτικό προφίλ που ενισχύει τις τοπικές οικονομίες, μέσω των αγορών τροφίμων κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Μειωμένο εισόδημα

Συνοψίζοντας, τα ευρήματα αποτυπώνουν μια σαφή τάση εξοικονόμησης χρημάτων στις φετινές διακοπές, αποτέλεσμα κυρίως του μειωμένου διαθέσιμου εισοδήματος και του αυξημένου κόστους μετακίνησης, διαμονής και διατροφής. Η τάση αυτή εκφράζεται μέσα από τη συστηματική προετοιμασία γευμάτων στον χώρο διαμονής, την αποφυγή εξόδων για εστίαση και την εντατική αγορά τροφίμων από σούπερ μάρκετ, φούρνους, οπωροπωλεία και άλλες τοπικές επιχειρήσεις. Παρά τον περιορισμό στις συνολικές δαπάνες, η ενίσχυση των μικρών, τοπικών αγορών αναδεικνύεται σε έμμεσο αλλά ουσιαστικό θετικό αποτέλεσμα, δημιουργώντας έναν κύκλο ευρύτερης οικονομικής στήριξης των τοπικών κοινοτήτων στις τουριστικές περιοχές.