Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Scope Ratings επιβεβαιώνει το αξιόχρεο της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB με θετικές προοπτικές, διατηρώντας την επενδυτική εμπιστοσύνη σε σταθερή τροχιά.
Στην ανακοίνωσή του, ο οίκος αναφέρει ότι το αξιόχρεο BBB της Ελλάδας υποστηρίζεται από:
α) την ισχυρή δημοσιονομική επίδοση και τα διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα, που έχουν θέσει το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σταθερή καθοδική πορεία·
β) την ευνοϊκή διάρθρωση του δημόσιου χρέους, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη μέση διάρκεια λήξης, κυρίως σταθερά επιτόκια, σημαντικά ταμειακά μαξιλάρια και υψηλή συμμετοχή του επίσημου τομέα·
γ) την ισχυρή ευρωπαϊκή θεσμική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλιστικής δικλείδας του Ευρωσυστήματος, καθώς και τη χρηματοδότηση της ΕΕ μέσω του NextGenerationEU, που ενισχύει τις επενδύσεις, την ενεργειακή μετάβαση και τις μεταρρυθμίσεις.
Οι παράγοντες στήριξης του αξιόχρεου
Οι προκλήσεις για το αξιόχρεο, σύμφωνα με τον Scope, αφορούν:
α) το υψηλό απόθεμα δημόσιου χρέους, το οποίο παραμένει ευάλωτο, καθώς η επιβράδυνση της ανάπτυξης και το αυξανόμενο κόστος γήρανσης του πληθυσμού ενδέχεται να επιβραδύνουν τη μείωσή του·
β) τους διαρθρωτικούς περιορισμούς στην ανάπτυξη, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας και οι δυσμενείς δημογραφικές συνθήκες·
γ) τις εξωτερικές ανισορροπίες, που αποτυπώνονται στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και στην αρνητική διεθνή επενδυτική θέση, σε συνδυασμό με την εξάρτηση από τον τομέα των υπηρεσιών και την έκθεση σε εξωτερικά σοκ.
Το σενάριο για το δημόσιο χρέος και η πορεία του ΑΕΠ
«Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση της Ελλάδας και η ευνοϊκή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ της, συμπεριλαμβανομένης της πραγματικής ανάπτυξης κατά περίπου 1,75% την περίοδο 2025-2030, στηρίζουν την άποψη του Scope ότι ο δείκτης χρέους της Ελλάδας θα μειωθεί σημαντικά μεσοπρόθεσμα». Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του οίκου, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί από περίπου 145% του ΑΕΠ το 2025 σε περίπου 127% το 2030, με στήριξη από τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τη βελτιωμένη φορολογική συμμόρφωση και το ευνοϊκό αποτέλεσμα «χιονοστιβάδας».
Η δημοσιονομική προοπτική της Ελλάδας ωφελείται από το ιδιαίτερα ευνοϊκό προφίλ του χρέους, με μεγάλες λήξεις, κυρίως σταθερά επιτόκια και σημαντική χρηματοδότηση από τον επίσημο τομέα, στοιχείο που περιορίζει τους κινδύνους αναχρηματοδότησης.
Τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του δημόσιου τομέα και ο βελτιούμενος τραπεζικός τομέας ενισχύουν περαιτέρω τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα.
Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι και εξωτερικές πιέσεις
«Οι προκλήσεις μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους παραμένουν», αναφέρει ο Scope. «Αναμένεται ότι ο ρυθμός μείωσης του χρέους θα επιβραδυνθεί μετά το 2030, καθώς η ανάπτυξη θα μετριάζεται, οι δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού θα αυξάνονται και η δαπάνη για τόκους θα ενισχύεται».
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το χρέος θα υποχωρήσει κοντά στο 120% του ΑΕΠ έως το 2035, διατηρώντας ωστόσο υψηλό βάρος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το σημαντικό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αντικατοπτρίζει τη ζήτηση για εισαγωγές, ιδιαίτερα σε ενέργεια, σε συνδυασμό με τη δομή της οικονομίας που βασίζεται στον τουρισμό και στις εισροές κεφαλαίων.
Η διατήρηση της ανάπτυξης απαιτεί συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ενίσχυση των επενδύσεων πέρα από το NGEU και περαιτέρω βελτίωση της παραγωγικότητας.
«Μια παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων τιμών ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα επηρεάσει δυσανάλογα την Ελλάδα, δεδομένης της υψηλής εξάρτησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Η πρόσφατη θέσπιση προσωρινών ανώτατων ορίων τιμών υπογραμμίζει αυτή την έκθεση και προειδοποιεί για πιθανούς δημοσιονομικούς κινδύνους, εάν οι πιέσεις συνεχιστούν, αν και ο άμεσος αντίκτυπος παραμένει περιορισμένος, καθώς τα μέτρα βασίζονται σε περιορισμούς περιθωρίων και όχι σε άμεσες επιδοτήσεις».
Οι θετικές προοπτικές αντανακλούν την εκτίμηση του Scope ότι υπάρχει πιθανότητα αναβάθμισης της Ελλάδας μέσα στους επόμενους 12 έως 18 μήνες.
