Νέες ισχυρές πιέσεις στο ενεργειακό κόστος που αντιμετωπίζουν ευρωπαϊκά νοικοκυριά και επιχειρήσεις καταγράφονται στις διεθνείς αγορές, στον απόηχο των επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο. Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει την ανάγκη συντονισμένων πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η αναταραχή στις αγορές ακολουθεί τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars, που αποτελεί τμήμα του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου παγκοσμίως, καθώς και στη βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG. Οι εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες για ενδεχόμενες μακροπρόθεσμες βλάβες στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει την παγκόσμια προσφορά καυσίμων.
Άλμα στις τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου
Υπό αυτό το κλίμα, ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη, άνοιξε το πρωί της Πέμπτης στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών, ξεπερνώντας τα 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στη συνέχεια υποχώρησε ελαφρώς ενδοσυνεδριακά, διαμορφούμενος κοντά στα 67 ευρώ/MWh. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί υπερδιπλασιασμό της χονδρικής τιμής σε σχέση με την 27η Φεβρουαρίου, όταν κυμαινόταν κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Παράλληλα, η τιμή του αργού Brent, που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση ενεργειακών προϊόντων σε Ευρώπη και Ασία, κινείται γύρω από τα 114 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ νωρίτερα είχε ξεπεράσει τα 118 δολάρια. Η αύξηση από τα τέλη Φεβρουαρίου υπερβαίνει το 56%.
Ανατιμήσεις σε καύσιμα και πίεση στη λιανική αγορά
Οι ανατιμήσεις αποτυπώνονται ήδη στην ευρωπαϊκή λιανική αγορά καυσίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το διάστημα από 2 έως 16 Μαρτίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 10,4%, ενώ η τιμή του πετρελαίου κίνησης κατέγραψε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, της τάξης του 19,7%.
Αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται και στην Ελλάδα, με ελαφρώς ηπιότερη άνοδο στην αμόλυβδη των 95 οκτανίων. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν πανευρωπαϊκό χαρακτήρα και δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες αγορές.
Εξάρτηση από εισαγωγές και ευρωπαϊκές παρεμβάσεις
Η αυξημένη έκθεση της Ευρώπης στις διεθνείς ενεργειακές διακυμάνσεις συνδέεται με την εξάρτησή της από εισαγωγές. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές, ενώ ορισμένα κράτη, όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο, βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε εισαγόμενη ενέργεια.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, απηύθυνε έκκληση για τον τερματισμό των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. «Είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης, επισημαίνοντας: «Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή».
Η εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης αναμένεται να καθορίσει την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα, με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναζητούν μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην οικονομία και την κοινωνία.
