Θέμα χρόνου θεωρείται πλέον η αναθεώρηση των αυξημένων προστίμων που επιβάλλονται για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις, μετά τις έντονες αντιδράσεις επαγγελματιών και επιχειρήσεων. Οι διαμαρτυρίες κινητοποίησαν την Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ), η οποία εισηγείται νομοθετική παρέμβαση.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκονται τα πρόστιμα των 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία, τα οποία επιβάλλονται για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ακόμη και όταν δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή.

Οι επαγγελματίες χαρακτηρίζουν τις κυρώσεις δυσανάλογες, επισημαίνοντας ότι σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων δεν υφίσταται πραγματική δημοσιονομική ζημία. Η αγορά θεωρεί ότι η επιβολή υψηλών προστίμων αποσυνδέεται από την ουσία της παράβασης.

Ενδεικτικά:

• Επαγγελματίας με απλογραφικό σύστημα που υποβάλλει εκπρόθεσμα μηδενική δήλωση ΦΠΑ επιβαρύνεται με πρόστιμο 250 ευρώ.
• Υπόχρεος με διπλογραφικό σύστημα που υποβάλλει εκπρόθεσμα πιστωτική δήλωση ΦΠΑ αντιμετωπίζει πρόστιμο 500 ευρώ.

Η Επιτροπή υιοθετεί ουσιαστικά τη θέση των επαγγελματιών και αναγνωρίζει ότι το νέο πλαίσιο συνιστά σημαντική επιβάρυνση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Προγενέστερα, προβλεπόταν πρόστιμο 100 ευρώ για παραβάσεις σχετικές με μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων, ενώ δεν επιβαλλόταν πρόστιμο όταν ο επιπλέον φόρος δεν υπερέβαινε τα 100 ευρώ, ακόμη και σε περιπτώσεις τροποποιητικών δηλώσεων.

Υπόμνημα προς ΥΠΕΘΟ και ΑΑΔΕ

Η Επιτροπή κατέθεσε υπόμνημα προς την ηγεσία του ΥΠΕΘΟ και τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με το οποίο προτείνει νομοθετική παρέμβαση για την αποκατάσταση της αναλογικότητας.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εφαρμογή των αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν έχει αναδρομικό χαρακτήρα, δημιουργεί ζητήματα νομικής βεβαιότητας. Όπως αναφέρεται, η αναδρομικότητα συγκρούεται με την αρχή της προβλεψιμότητας των φορολογικών υποχρεώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει:

• Εξαίρεση από την επιβολή προστίμου στις περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
• Μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων με θέσπιση ανώτατου συνολικού ορίου.
• Μη επιβολή προστίμου όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

Οι εξελίξεις αναμένονται το προσεχές διάστημα, καθώς το Υπουργείο καλείται να αποφασίσει για πιθανές παρεμβάσεις στο ισχύον πλαίσιο.