Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η εισαγγελική έρευνα για την εξέταση του ποινικού σκέλους της υπόθεσης με τα «μαϊμού» επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, με τις αρχές να αναζητούν τον τρόπο που στήθηκε η κομπίνα στην χορήγηση επιδομάτων στον ΟΠΕΚΑ. Ο έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης αποκάλυψε σωρεία παραβάσεων στη χορήγηση επιδομάτων ύψους 1,8 εκατ. ευρώ την περίοδο 2020 – 2022.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ανέδειξε «κερκόπορτες» στο σύστημα καταβολής επιδομάτων κατά τη χρονική περίοδο 2020 – 2022, αφού εντοπίστηκαν περιπτώσεις καταβολής επιδομάτων χωρίς να υπάρχουν δικαιολογητικά μέσα στους φακέλους, καταβολές επιδομάτων με χειρόγραφες αιτήσεις που είχαν υποβληθεί, ακόμα και αιτήσεις, οι οποίες δεν είχαν πάρει καν αριθμό πρωτοκόλλου.

Στο «μικροσκόπιο» της έρευνας η Αναστασία Χατζηδάκη

Στο επίκεντρο της έρευνας για τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ που δίνονταν παράτυπα σε ορισμένους χωρίς να τα δικαιούνται ή που δεν είχαν «ολοκληρωμένες» αιτήσεις, βρίσκεται η Αναστασία Χατζηδάκη, προϊσταμένη Τμημάτων του Οργανισμού και τέως Γραμματέας Οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ. Η ίδια δηλώνει ότι είναι στην διάθεση των αρχών.

Οι υποψίες της διοίκησης για την Αναστασία Χατζηδάκη κινήθηκαν, σύμφωνα με πληροφορίες, όταν διαπιστώθηκε ότι η αποσπασμένη υπάλληλος εξακολουθούσε να έχει παρουσία στον Οργανισμό παρά την απόσπασή της, και φέρεται να είχε εμπλοκή σε προς έγκριση φακέλους για τη χορήγηση επιδομάτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διοίκηση του ΟΠΕΚΑ κίνησε αμέσως τις διαδικασίες έκτακτου εσωτερικού ελέγχου από τη Διεύθυνση Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΑ.

Η συγκεκριμένη προϊσταμένη αποσπάστηκε το καλοκαίρι του 2022 στο ΠΑΣΟΚ, καθώς ανέλαβε καθήκοντα Γραμματέως Οργανωτικού του κόμματος και παύθηκε από τη θέση αυτή τον Φεβρουάριο του 2025. Ωστόσο παραμένει στο κομματικό οργανόγραμμα.

«Είμαι στη διάθεση των αρχών»

«Δηλώνω ότι βρίσκομαι απολύτως στη διάθεση κάθε αρμόδιας αρχής για την παροχή οποιασδήποτε διευκρίνισης ή στοιχείου ζητηθεί και καλωσορίζω κάθε θεσμικό έλεγχο, ώστε να αποσαφηνιστούν πλήρως τα πραγματικά δεδομένα» ανέφερε σε δήλωσή της η κα. Χατζηδάκη.

Ο Γραμματέας της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Σπυρόπουλος, μετά την επιστολή που έλαβε από το μέλος του ΠΑΣΟΚ Αναστασία Χατζηδάκη, κινεί τις διαδικασίες για την αναστολή της κομματικής της ιδιότητας έως ότου διαλευκανθεί η υπόθεση.

Πώς στήθηκε το κόλπο με «μαϊμού» προνοιακά επιδόματα

Οι εμπλεκόμενοι φέρεται να εκμεταλλεύονταν την ανυπαρξία ηλεκτρονικού συστήματος και την μεγάλη αναμονή στο Επίδομα Ανασφάλιστων Υπεριλήκων, που μπορούσε να φτάσει έως και τα 2 έτη. Έτσι είχαν πιο εύκολη πρόσβαση.

Η έρευνα κατέδειξε ότι οι κανόνες παραβιάζονταν συστηματικά. Αιτήσεις εγκρίνονταν εκτός χρονολογικής σειράς ή επιταχύνονταν «κατά το δοκούν». Επίσης φάκελοι με ελλείψεις έπαιρναν το πράσινο φως, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν πληρούνταν τα βασικά κριτήρια όπως αυτό της ηλικίας. Σύμφωνα με το OPEN, στο πόρισμα αναφέρεται ότι συγκεκριμένοι πολίτες, χωρίς να πληρούν τις προδιαγραφές, πήγαιναν να καταθέσουν χειρόγραφες αιτήσεις στους ελεγχόμενους υπαλλήλους του ΟΠΕΚΑ.

Επιπλέον διαπιστώθηκαν καταβολές που ξεκίνησαν νωρίτερα από τον προβλεπόμενο χρόνο, με αποτέλεσμα η διάρκεια των πληρωμών να αυξάνεται.

Αυτό που ερευνάται πλέον είναι το κατά πόσο τα ελεγχόμενα πρόσωπα αποκόμισαν προσωπικό οικονομικό όφελος, καθώς μέχρι σήμερα δεν είχε διενεργηθεί οικονομικός έλεγχος στους ίδιους.

Ενδέχεται να ζητηθεί και η επιστροφή χρημάτων

Η διαδικασία που ακολουθεί από εδώ και πέρα είναι καταρχήν η άσκηση του πειθαρχικού ελέγχου από τη διοίκηση του ΟΠΕΚΑ κατά των αρμόδιων υπαλλήλων που εμπλέκονται στην υπόθεση, προκειμένου να αποδοθούν οι σχετικές κυρώσεις.

Αυτό το οποίο αφορά τους 372 κατ’ αρχήν δικαιούχους αυτών των επιδομάτων είναι, σύμφωνα με την ΕΡΤ, ότι θα ξεκινήσει η διαδικασία επιστροφής των χρημάτων μέσα από τη διαδικασία της καταβολής των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.

Πρόκειται για ένα μεγάλο ποσό της τάξεως των 1,8 εκατομμυρίων ευρώ. Σημειώνεται ότι η πρόταση που έχει γίνει από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, είναι να διασφαλιστεί ότι έχουν κλείσει αυτές οι κερκόπορτες στο σύστημα καταβολής των επιδομάτων.

Πώς ξετυλίχθηκε το κουβάρι της υπόθεσης

Ο συστημικός έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στον ΟΠΕΚΑ έβγαλε «λαβράκια». Οι έλεγχοι αποκάλυψαν περιπτώσεις χορήγησης προνοιακών επιδομάτων σε πρόσωπα που δεν τα δικαιούνταν.  Η ελεγχόμενη περίοδος είναι από τις 10 Ιανουαρίου 2020 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 και τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, δηλαδή τα ποσά που εισπράχθηκαν από μη δικαιούχους φτάνουν τα 1.860.000 ευρώ.

Οι παραβάσεις που εντοπίστηκαν

Η ανεξάρτητη Αρχή έλεγξε 372 φακέλους – αιτήσεων χορήγησης επιδόματος, από τους οποίους προέκυψε πλήθος παραβάσεων του θεσμικού πλαισίου:

• δεν τηρήθηκε η θεσμοθετημένη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, ούτε ο χειρισμός των αιτήσεων με χρονολογική σειρά.
• εγκρίθηκαν αιτήσεις παρά τις ελλείψεις σε υποβληθέντα δικαιολογητικά ή τη μη πλήρωση κριτηρίων (π.χ. συμπλήρωση ορίου ηλικίας)
• το επίδομα αποδόθηκε νωρίτερα από ό,τι έπρεπε και άρα για μεγαλύτερο διάστημα από αυτό που δικαιούνταν οι εκάστοτε αιτούντες/ούσες.

Συγκεκριμένα:

• Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο 178 εγκριτικών αποφάσεων, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού υπολογίστηκε σε 723.480 ευρώ.
• Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο 91 εγκριτικών αποφάσεων, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού, υπολογίστηκε σε 216.543 ευρώ.
• Από τον επανέλεγχο 76 εγκριτικών αποφάσεων, που είχε εξετάσει και το κλιμάκιο εσωτερικού ελέγχου του ΟΠΕΚΑ, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού υπολογίστηκε σε 895.554 ευρώ.
• Από τον έλεγχο 27 φακέλων αιτούντων/ουσών, για τους οποίους η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. είχε εντοπίσει ασυμφωνία μεταξύ των καταχωρισμένων ημερομηνιών γέννησης και των Αριθμών Μητρώου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΑΜΚΑ), προέκυψαν περιπτώσεις για αχρεωστήτως καταβληθέντα ύψους 60.650 ευρώ.

Παράτυπες εγκρίσεις αιτήσεων

Κατόπιν έκτακτου εσωτερικού ελέγχου που διενήργησε ο ΟΠΕΚΑ, διαπιστώθηκε ότι επιχειρήθηκε παράτυπη έγκριση αιτήσεων από πρώην προϊστάμενο/μένη ο/η οποίος/α παρακρατούσε στην κατοχή του/της φακέλους με αιτήσεις για χορήγηση επιδόματος.

Ένας /Μια πρώην προϊστάμενος/η ακόμη και κατόπιν της απόσπασής του/της σε Υπηρεσία εκτός του ΟΠΕΚΑ, φέρεται να εισήγαγε και επιχείρησε παράτυπη έγκριση αιτήσεων στην Υπηρεσία.

Επιπροσθέτως από τον εσωτερικό έλεγχο του οργανισμού διαπιστώθηκε επίσης πως, κατά τη διάρκεια της θητείας δύο προϊσταμένων του σχετικού με τη χορήγηση του επιδόματος Τμήματος, επιτρεπόταν η προσέλευση στην Κεντρική Υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ προσώπων (όχι αιτούντων), οι οποίοι/ες φαίνεται ότι προσκόμιζαν, εκτός της θεσμοθετημένης διαδικασίας, αιτήσεις για χορήγηση του επιδόματος. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για αναζήτηση τυχόν ποινικών ευθυνών.