Αναλυτικός οδηγός με τις τρεις κατηγορίες φορολογούμενων που θα δουν μείωση στον λογαριασμό της εφορίας.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Λιγότερο φόρο στα φετινά εκκαθαριστικά των φορολογικών δηλώσεων φέρνουν σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες οι παρεμβάσεις των τελευταίων μηνών. Κερδισμένοι είναι κυρίως όσοι πιάνονται στα τεκμήρια διαβίωσης, ελεύθεροι επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων. Οι παρεμβάσεις που έχουν ψηφιστεί από την κυβέρνηση μειώνουν τα τεκμήρια διαβίωσης, ενώ όσοι έχουν διαθέσει στην αγορά κλειστά ακίνητα, έχουν επαναφέρει βραχυχρόνιες μισθώσεις σε καθεστώς μακροχρόνιας μίσθωσης ή έχουν προχωρήσει σε δαπάνες ανακαίνισης θα έχουν σημαντικό φορολογικό όφελος. Ειδικότερα, οι κατηγορίες που ωφελούνται είναι οι ακόλουθες:

Τεκμήρια διαβίωσης

Σημαντικές ελαφρύνσεις στη φορολογία εισοδήματος αναμένεται να δουν φέτος εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, καθώς τίθεται σε εφαρμογή το νέο καθεστώς μειωμένων τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες, αυτοκίνητα και σκάφη για τα εισοδήματα του περασμένου έτους. Οι αλλαγές αυτές, που θεσπίστηκαν με τον νόμο 5246/2025, στοχεύουν στο να αποκαταστήσουν χρόνιες στρεβλώσεις, οι οποίες οδηγούσαν πολλά νοικοκυριά -ιδίως χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων- να φορολογούνται όχι με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα, αλλά με βάση πλασματικά υψηλές τεκμαρτές δαπάνες.

Η μεγαλύτερη παρέμβαση αφορά τις κατοικίες. Τα ποσά τεκμηρίων μειώνονται κατά 30% για ακίνητα σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 2.799 ευρώ/τ.μ., ενώ στις περιοχές υψηλότερων τιμών οι προσαυξήσεις περιορίζονται στο 30% αντί 40% και στο 58% αντί 70%, με αποτέλεσμα τη συνολική μείωση περίπου 35%. Ετσι, χιλιάδες ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές που επιβαρύνονταν υπερβολικά λόγω της θέσης του ακινήτου τους θα βλέπουν πλέον ρεαλιστικότερα τεκμήρια.

Μεγάλη τομή επέρχεται και στον υπολογισμό των τεκμηρίων για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα νεότερης κυκλοφορίας (από 1/11/2010 και μετά). Αντί της παλαιάς μεθόδου που βασιζόταν στα κυβικά, ο υπολογισμός θα γίνεται πλέον με βάση τις εκπομπές CO2, κατά το πρότυπο των τελών κυκλοφορίας. Το νέο σύστημα οδηγεί σε μειώσεις από 7% έως και 73,7%, ανάλογα με το όχημα, ενώ ευνοεί ιδίως όσους διαθέτουν νεότερα, πιο αποδοτικά ενεργειακά αυτοκίνητα. Παράλληλα, συνεχίζουν να ισχύουν τα μειωτικά ποσοστά λόγω παλαιότητας.

Ελαφρύνσεις 30% προβλέπονται και για τα τεκμήρια σκαφών αναψυχής έως δέκα ετών, ενώ διατηρούνται οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για ιστιοφόρα και για τα παραδοσιακά ξύλινα ελληνικής ναυπηγικής σκάφη.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η κατάργηση του ελάχιστου τεκμηρίου των 3.000 ευρώ για τα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα. Η αλλαγή αυτή λύνει ένα ακόμη χρόνιο πρόβλημα και αναμένεται να διευρύνει περαιτέρω τον αριθμό δικαιούχων κοινωνικών επιδομάτων και φοροαπαλλαγών.

Οι μειώσεις αυτές θα έχουν άμεσο αντίκτυπο, καθώς το συνολικό τεκμαρτό εισόδημα των νοικοκυριών θα υποχωρήσει, μειώνοντας ή μηδενίζοντας τον φόρο εισοδήματος για πολλούς μισθωτούς και συνταξιούχους που μέχρι σήμερα «πιάνονταν» στη μέγγενη των τεκμηρίων. Δεκάδες χιλιάδες οικογένειες που στο παρελθόν έχαναν επιδόματα (επίδομα τέκνων, επίδομα θέρμανσης, κοινωνικές παροχές) ή απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ επειδή τα τεκμήρια εκτίνασσαν τεχνητά το εισόδημά τους, θα επανέλθουν πλέον στα πραγματικά επίπεδα εισοδήματος και θα δικαιούνται τις παροχές αυτές.

Ελεύθεροι επαγγελματίες

Ελαφρύνσεις που στοχεύουν στη μείωση της φορολογίας προβλέπονται για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών. Σε αυτές ανήκουν:

• Επαγγελματίες με έδρα και κατοικία σε οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, καθώς το τεκμαρτό «κουρεύεται» κατά 50%, περιορίζοντας την επιβάρυνση. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Εβρου και τους δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το μέτρο ισχύει για οικισμούς έως 1.700 κατοίκους.
• Οι νέες μητέρες-επαγγελματίες, οι οποίες εξαιρούνται από το τεκμήριο κατά το έτος γέννησης του παιδιού και για τα επόμενα δύο χρόνια. Το μέτρο εκτιμάται ότι αφορά περίπου 6.000 δικαιούχους.

Εκτός από τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50% για:

• Επαγγελματίες με ποσοστό αναπηρίας 67%-79%.
• Φορολογουμένους σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
• Μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα τέκνα, εφόσον αποδεικνύεται η αποκλειστική επιμέλεια.
• Γονείς εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία τουλάχιστον 67%.
• Πολύτεκνες οικογένειες.
• Εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα έως 25%.
• Εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
• Εκμισθωτές κλειστών ακινήτων και πρώην Airbnb.

Κλειστά ακίνητα

Για τρία χρόνια αφορολόγητα ενοίκια που αφορούν κλειστά ακίνητα και πρώην Airbnb, που θα διατεθούν στην αγορά για μακροχρόνια ενοικίαση, δικαιούνται οι ιδιοκτήτες ακινήτων που προχώρησαν σε αυτή την κίνηση μέσα στο 2025.

Αυτό σημαίνει ότι για ετήσιο μίσθωμα 8.000 ευρώ τον χρόνο, ο ιδιοκτήτης γλιτώνει 1.200 ευρώ φόρο (15% ετησίως) ή συνολικά 3.600 ευρώ στην τριετία.

Με τον τελευταίο νόμο υπήρξαν τρεις καίριες τροποποιήσεις που ισχύουν από τον περασμένο Νοέμβριο και αλλάζουν τα δεδομένα στην αγορά ενοικίων, προκειμένου το μέτρο να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά σε όλη τη χώρα. Συγκεκριμένα:

• Για να τύχει 36μηνης απαλλαγής από φόρο, ο ιδιοκτήτης επιτρέπεται να συνάψει νέα σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ακίνητο πρέπει να ήταν δηλωμένο ως «κενό» στο Ε2 της εφορίας για τουλάχιστον πριν από τρία χρόνια ή ως «τύπου Airbnb» στην πλατφόρμα βραχυχρόνιων μισθώσεων επί τουλάχιστον έναν χρόνο πριν.
  Το μισθωτήριο πρέπει να αφορά ακίνητο που συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις για φοροαπαλλαγή και να έχει ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης τριών ετών.
• Θεσπίζεται ευελιξία ενοικίασης, ακόμα και μικρότερης της τριετίας, για ειδικές κατηγορίες μισθωτών-δημοσίων υπαλλήλων που μετακινούνται συχνά με μεταθέσεις. Αντί για «αυστηρή» τριετία, επιτρέπεται ελάχιστο όριο ενοικίασης έξι μηνών εάν ο ενοικιαστής είναι γιατρός ή νοσηλευτής του Δημοσίου, εκπαιδευτικός όλων των βαθμίδων ή ένστολος. Ετσι, αντί για μία και μόνη μίσθωση τριετίας, η απαλλαγή θα χορηγείται και για διαδοχικές μισθώσεις μέσα στην τριετία (για παράδειγμα, ανά σχολική χρονιά για εκπαιδευτικούς) χωρίς ο ιδιοκτήτης να χάνει το κίνητρο. Αυτό λύνει ένα πάγιο πρόβλημα, ειδικά σε νησιά όπου οι ιδιοκτήτες αναγκάζονταν να στραφούν μέχρι σήμερα αποκλειστικά σε βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb.
• Επεκτείνεται η φοροαπαλλαγή και σε κατοικίες άνω των 120 τ.μ. (που έως τώρα αποκλείονταν συλλήβδην) εφόσον ενοικιάζονται σε τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες. Προστίθενται 20 τ.μ. για κάθε επιπλέον παιδί μετά το δεύτερο. Για παράδειγμα, διαμέρισμα 140 τ.μ. μπορεί να τύχει τριετούς απαλλαγής αν ενοικιαστεί σε οικογένεια με τρία παιδιά, ενώ κατοικία 160 τ.μ. είναι επιλέξιμη για πολύτεκνους με τέσσερα τέκνα, ή 200 τ.μ. για οικογένεια με έξι παιδιά κ.λπ. Αυτό λύνει τα χέρια σε ιδιοκτήτες με μεγαλύτερα σπίτια τα οποία μέχρι τώρα ήταν εκτός του μέτρου και παρέμεναν κλειστά.
• Τυχόν πρόωρη αποχώρηση του μισθωτή δεν μηδενίζει πλέον το όφελος για τα ενοίκια που έχει ήδη εισπράξει ο ιδιοκτήτης. Επιπλέον, δίνεται προθεσμία τριών μηνών στον ιδιοκτήτη για να βρει νέο ενοικιαστή, ώστε να συνεχιστεί το ευεργέτημα της φοροαπαλλαγής και για το υπόλοιπο της τριετίας.

Ανακαινίσεις

Ελάφρυνση έως και 3.200 ευρώ θα έχουν οι φορολογούμενοι που μέσα στο 2025 πραγματοποίησαν δαπάνες επισκευής και αναβάθμισης των ακινήτων τους, υπό την προϋπόθεση ότι πληρωμές για υλικά και εργασίες πραγματοποιήθηκαν ηλεκτρονικά. Η έκπτωση φόρου φτάνει στα 16.000 ευρώ για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής ή αισθητικής αναβάθμισης κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων και κατανέμεται σε πέντε χρόνια.

Για ανακαίνιση που έγινε μέσα στο 2025, ο φόρος εισοδήματος θα μειωθεί από το 2026 έως και το 2030. Η δαπάνη κατανέμεται ισόποσα στο έτος πραγματοποίησης και στα τέσσερα επόμενα, ενώ το τμήμα της δαπάνης που αφορά αγορά υλικών δεν πρέπει να ξεπερνά το 1/3 του συνολικού κόστους των εργασιών.

Αν το ποσό της έκπτωσης υπερβαίνει τον φόρο που αναλογεί, η διαφορά δεν επιστρέφεται, δεν συμψηφίζεται και δεν μεταφέρεται σε επόμενα έτη. Το ίδιο ισχύει και σε περιπτώσεις συζύγων ή συμφώνου συμβίωσης.

Η μείωση του φόρου ισχύει εφόσον οι εργασίες:

1. Πραγματοποιούνται από 1/1/2024 έως και 31/12/2026 σε ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα και η προμήθεια των αγαθών και η παροχή των σχετικών υπηρεσιών γίνονται από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη φορολογική κατοικία τους ή διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

2. Δεν έχουν εκπέσει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΦΕ. Το ανώτατο συνολικό ποσό των επιλέξιμων δαπανών και της μείωσης του φόρου που δικαιούται ο φορολογούμενος είναι 16.000 ευρώ για όλα τα έτη εφαρμογής του μέτρου. Το ποσό της δαπάνης για την αγορά αγαθών που λαμβάνεται υπ’ όψιν για τη μείωση του φόρου δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του ποσού των δαπανών για τη λήψη υπηρεσιών. Η πληρωμή των δαπανών ανακαίνισης και επισκευής των ακινήτων θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό μέσο (e-banking, κάρτες, ηλεκτρονικά πορτοφόλια κ.λπ.) και τα παραστατικά να έχουν διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ.