Στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο, τα προσωπικά μας δεδομένα βρίσκονται σχεδόν παντού: σε email, κοινωνικά δίκτυα, αγορές και υπηρεσίες cloud. Η σωστή προστασία δεν απαιτεί υπερτεχνικές γνώσεις αλλά συνήθειες και εργαλεία που μπορεί ο καθένας να εφαρμόσει. Αυτός ο οδηγός εξηγεί βήμα‑βήμα πρακτικές και παραδείγματα για να μειώσετε τον κίνδυνο απώλειας ή κλοπής δεδομένων.
Κατανόηση τι είναι προσωπικό δεδομένο
Πρώτο βήμα είναι να γνωρίζετε τι θεωρείται προσωπικό δεδομένο: όνομα, διεύθυνση, αριθμός τηλεφώνου, φωτογραφίες, αριθμοί τραπεζικών λογαριασμών αλλά και ηλεκτρονικά ίχνη όπως ιστορικό αναζητήσεων. Όσο πιο ευαίσθητη η πληροφορία, τόσο μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται στην αποθήκευση και την κοινοποίησή της.
Κάντε λίστα των υπηρεσιών όπου έχετε εισάγει στοιχεία και αξιολογήστε τον κίνδυνο: τι θα συμβεί αν κάποιος αποκτήσει πρόσβαση; Αυτό θα σας βοηθήσει να δώσετε προτεραιότητα σε μέτρα προστασίας για τις πιο κρίσιμες πληροφορίες.
Ισχυροί κωδικοί και διαχείριση τους
Ένας ισχυρός κωδικός είναι μακρύς, μοναδικός και τυχαίος. Χρησιμοποιήστε φράσεις ή συνδυασμό γραμμάτων, αριθμών και συμβόλων· αποφύγετε προφανείς λέξεις και ημερομηνίες που μπορούν να μαντέψουν εύκολα οι επιτιθέμενοι.
Ενδείκνυται η χρήση διαχειριστή κωδικών για να αποθηκεύετε με ασφάλεια τους κωδικούς και να δημιουργείτε μοναδικούς για κάθε υπηρεσία. Παράδειγμα πρακτικό:
- Ενεργοποιήστε έναν διαχειριστή (Bitwarden, 1Password, KeePass) και αποθηκεύστε εκεί όλους τους κωδικούς.
- Μην αποθηκεύετε κωδικούς σε απλό αρχείο ή στο email.
Διπλός έλεγχος ταυτότητας (2FA)
Ο διπλός έλεγχος προσθέτει επιπλέον προστασία πέρα από τον κωδικό, με κωδικούς μιας χρήσης ή ειδοποιήσεις σε άλλη συσκευή. Επιλέξτε εφαρμογές 2FA (Google Authenticator, Authy) αντί για SMS όταν είναι δυνατό, γιατί τα SMS μπορούν να υποκλαπούν.
Ενεργοποιήστε 2FA σε λογαριασμούς email, social media, πλατφόρμες πληρωμών και cloud storage. Αποθηκεύστε τα backup codes σε ασφαλές μέρος (εκτυπωμένα ή σε κρυπτογραφημένο αρχείο) για περίπτωση απώλειας της συσκευής.
Ρυθμίσεις απορρήτου στις συσκευές και υπηρεσίες
Ελέγξτε τις ρυθμίσεις απορρήτου σε smartphone, browser και εφαρμογές: περιορίστε τα δικαιώματα τοποθεσίας, πρόσβασης στο μικρόφωνο και στις επαφές. Απενεργοποιήστε αυτόματη κοινή χρήση τοποθεσίας στις εφαρμογές που δεν τη χρειάζονται.
Στους κοινωνικούς λογαριασμούς, επιλέξτε περιορισμένη ορατότητα δημοσιεύσεων και ελέγξτε ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση στα δεδομένα σας. Παράδειγμα: αφαιρέστε παλιές εφαρμογές που έχουν πρόσβαση στο Facebook ή στο Google account σας.
Ασφαλής χρήση δημόσιου Wi‑Fi
Τα δημόσια δίκτυα Wi‑Fi σε καφέ ή αεροδρόμια είναι ευάλωτα σε υποκλοπές: αποφύγετε ευαίσθητες συναλλαγές όταν είστε συνδεδεμένοι σε ανοικτά δίκτυα. Αν χρειάζεται να εργαστείτε, χρησιμοποιήστε σύνδεση VPN για κρυπτογράφηση της κίνησης.
Επιλέξτε αξιόπιστο VPN (πληρωμένο) και ενεργοποιήστε το πριν μπείτε σε δημόσιο Wi‑Fi. Εναλλακτικά, χρησιμοποιήστε το mobile hotspot του κινητού σας για πιο ασφαλή σύνδεση όταν είναι διαθέσιμη σύνδεση δεδομένων.
Τακτικές ενημερώσεις και αντίγραφα ασφαλείας
Ενημερώσεις λογισμικού κλείνουν ευπάθειες και πρέπει να γίνονται τακτικά σε λειτουργικά συστήματα, browser και εφαρμογές. Ρυθμίστε αυτόματες ενημερώσεις όπου είναι πρακτικό και ελέγχετε τα σημαντικά συστήματα χειροκίνητα αν χρειάζεται.
Κάντε τακτικά αντίγραφα ασφαλείας των αρχείων σας σε δύο σημεία: ένα τοπικό (εξωτερικός δίσκος) και ένα απομακρυσμένο (cloud). Δοκιμάστε περιοδικά την επαναφορά αρχείων ώστε να είστε σίγουροι ότι τα αντίγραφα λειτουργούν όταν χρειαστεί.
Συμπέρασμα: Η προστασία των προσωπικών δεδομένων online είναι αποτέλεσμα σταθερών συνηθειών και απλών εργαλείων. Εφαρμόζοντας ισχυρούς κωδικούς, 2FA, σωστές ρυθμίσεις απορρήτου, ασφάλεια στο Wi‑Fi και συστηματικά backups, μειώνετε σημαντικά τον κίνδυνο. Ξεκινήστε σήμερα με μία ενέργεια —ελέγξτε κωδικούς ή ενεργοποιήστε 2FA— και χτίστε σταδιακά μια πιο ασφαλή ψηφιακή καθημερινότητα.
