Mέσα Φεβρουαρίου και το πρόγραμμα των φρεγατών Belharra για το Πολεμικό Ναυτικό περνά σε μια φάση που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Η περίοδος της αναμονής και των τελετών έχει δώσει τη θέση της στη φάση της απόλυτης ωρίμανσης του προγράμματος, των δοκιμών, των πιστοποιήσεων και της σταδιακής ένταξης των υπερσύγχρονων Belharra στο Πολεμικό Ναυτικό.
Με άλλα λόγια το πρόγραμμα λειτουργεί πλέον σαν γραμμή, με παράλληλες εξελίξεις στη Γαλλία και στην Ελλάδα και με κάθε επόμενο βήμα να χτίζει πάνω στο προηγούμενο, όχι ως επανάληψη αλλά πλέον ως επιτάχυνση.
Την ώρα που η φρεγάτα «Νέαρχος» ξεκίνησε τις πρώτες θαλάσσιες δοκιμές στη Λοριάν, η 3η φρεγάτα Belharra «Φορμίων» μπαίνει στη δική της κρίσιμη περίοδο ελέγχων, με τις εν όρμω δοκιμές να αποτελούν τον απαραίτητο προθάλαμο και ενώ τα sea trials αναμένεται πραγματοποιηθούν το προσεχές καλοκαίρι.
Πρόκειται για το σημείο όπου ένα πλοίο παύει να είναι απλώς ένα τεχνικό αντικείμενο υπό ολοκλήρωση και αρχίζει να λειτουργεί ως ενιαία πλατφόρμα.
Είναι η στιγμή που πρέπει να αποδειχθεί ότι τα υποσυστήματα, τα δίκτυα, η ισχύς, οι αυτοματισμοί και οι διασυνδέσεις συνθέτουν ένα σταθερό, αξιόπιστο σύνολο, έτοιμο να βγει στο πέλαγος χωρίς να επιστρέφει συνεχώς για διορθώσεις.
Η εικόνα από τα ναυπηγεία της Λοριάν δείχνει όχι μόνο ότι ο ρυθμός υλοποίησης του προγράμματος έχει σταθεροποιηθεί αλλά υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για ταχύτερη παράδοση των πλοίων.
Δεν υπάρχει πλέον το βάρος της πρώτης φοράς με ότι προβλήματα μπορεί αυτό να συνεπάγεται, αλλά η αίσθηση μιας διαδικασίας που ωριμάζει και επιταχύνει, ακριβώς επειδή τα κρίσιμα μαθήματα έχουν ήδη αποτυπωθεί στην πράξη.
Ο «Κίμων» άνοιξε τον δρόμο
Κάθε πρόγραμμα νέας κλάσης πλοίων έχει ένα σημείο καμπής. Για τις ελληνικές Belharra, αυτό το σημείο ήταν η παράδοση της φρεγάτας «Κίμων». Το πρώτο πλοίο είναι εκείνο που αναλαμβάνει το μεγαλύτερο φορτίο δοκιμών, επιβεβαιώσεων και τεχνικών διορθώσεων, όχι επειδή υπάρχει αδυναμία στη σχεδίαση, αλλά επειδή πρέπει να κλειδώσει η βασική συμπεριφορά της πλατφόρμας, να επιβεβαιωθεί η ολοκλήρωση, να αποτυπωθεί το τι σημαίνει πραγματικά επιχειρησιακή λειτουργία για ένα ψηφιακό πλοίο υψηλής τεχνολογίας.
H φρεγάτα «Κίμων» πέρασε τον κύριο φάκελο δοκιμών, έκλεισε παρατηρήσεις, έδειξε στη Naval Group και στο Πολεμικό Ναυτικό ποια σημεία απαιτούν fine tuning και ποια διαδικασία αποδίδει καλύτερα σε πραγματικές συνθήκες θαλάσσης.
Και όλα αυτά χωρίς χρονοτριβές και σημαντικά εμπόδια. Αυτή η εμπειρία δεν μένει στο παρελθόν αλλά μεταφέρεται οργανωμένα και γίνεται εργαλείο επιτάχυνσης για τα επόμενα πλοία, ακριβώς επειδή το δύσκολο κομμάτι του πρώτου κύκλου δεν επαναλαμβάνεται με την ίδια ένταση.
Για τη φρεγάτα «Νέαρχος» αυτό μεταφράζεται σε πιο καθαρό δοκιμαστικό πλαίσιο και σε λιγότερη ανάγκη να επαναληφθούν διαδικασίες από την αρχή. Για την «Φορμίων» μεταφράζεται σε ακόμη πιο ώριμη είσοδο στη φάση των εν όρμω δοκιμών, με μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι οι έλεγχοι ακολουθούν μια ήδη δοκιμασμένη λογική και όχι μια αχαρτογράφητη διαδρομή.
Τι σημαίνουν οι εν όρμω δοκιμές για μια σύγχρονη φρεγάτα
Οι εν όρμω δοκιμές είναι μια φάση χωρίς εντυπωσιακό επικοινωνιακό αποτύπωμα, αλλά είναι απολύτως καθοριστική και ουσιαστική για τη συνέχεια και το αποτέλεσμα. Είναι το στάδιο όπου το πλοίο, δεμένο ακόμη, πρέπει να λειτουργήσει ως σύστημα.
Στόχος δεν είναι να παρουσιαστεί μια εικόνα ετοιμότητας αλλά να αποδειχθεί η πραγματική ετοιμότητα πριν το πλοίο βγει σε πραγματικές συνθήκες. Εκεί όπου δεν υπάρχουν περιθώρια για σοβαρά λάθη και αστοχίες.
Στο επίπεδο της πλατφόρμας, οι δοκιμές αφορούν την ηλεκτροπαραγωγή, τη διανομή ισχύος, τα δίκτυα ελέγχου, τους αυτοματισμούς, τις αντλίες, τα υδραυλικά, την πυρασφάλεια, τις εφεδρείες, τις διαδικασίες επανεκκίνησης, την αξιοπιστία σε φορτία που προσομοιάζουν πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία.
Και σε αυτό το στάδιο δεν μετρά μόνο αν κάτι λειτουργεί αλλά αν λειτουργεί προβλέψιμα, αντέχει, και μπορεί να επανέλθει γρήγορα σε περίπτωση αστοχίας. Στο επίπεδο της ολοκλήρωσης, η απαίτηση ανεβαίνει.
Οι Belharra είναι σχεδιασμένες ως ψηφιακές πλατφόρμες, με αρχιτεκτονική που βασίζεται στη διαχείριση δεδομένων, στη σύνθεση τακτικής εικόνας και στη διαλειτουργικότητα.
Κατά συνέπεια κρίσιμο είναι να λειτουργεί η αλυσίδα, να επιβεβαιώνεται η αντοχή των δικτύων σε φόρτο, να ελέγχονται οι διασυνδέσεις, να επαληθεύεται ότι το σύστημα μπορεί να λειτουργεί χωρίς αστάθειες όταν αυξάνεται η πολυπλοκότητα.
Και αυτός είναι ο λόγος που η φάση αυτή θεωρείται η απαραίτητη «γέφυρα» προς τα sea trials. Όσο πιο καθαρά κλειδώσει το τεχνικό υπόβαθρο με δεμένο το πλοίο τόσο πιο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθεί ο χρόνος στη θάλασσα.
Η φρεγάτα «Φορμίων» σε sea trials το καλοκαίρι
Η «Φορμίων» βρίσκεται πλέον στο στάδιο που κρίνεται η μετάβαση από την ολοκλήρωση στη λειτουργική ωρίμανση.
Το καλοκαίρι, όταν θα ξεκινήσουν τα sea trials, το πλοίο δεν θα κριθεί μόνο ως πλεύσιμη πλατφόρμα πλου αλλά ως πλατφόρμα επιβίωσης, ως πλατφόρμα επιχειρησιακής διαχείρισης, ως σύστημα που πρέπει να παράγει εικόνα και να μπορεί να υποστηρίξει αποφάσεις σε χρόνους που δεν συγχωρούν καθυστέρηση.
Γι’ αυτό και οι εν όρμω δοκιμές δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά η βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί η επιτυχία των θαλασσίων δοκιμών.
Η ταυτόχρονη εξέλιξη δεύτερης και τρίτης μονάδας είναι το πιο ξεκάθαρο σημάδι ότι η διαδικασία λειτουργεί ως πρόγραμμα και όχι ως μεμονωμένη προσπάθεια. Η «Νέαρχος», με την έναρξη των sea trials, μεταφέρει το κέντρο βάρους από το ναυπηγείο στο πέλαγος. H «Φορμίων», με την είσοδο στις εν όρμω δοκιμές, προετοιμάζεται να κάνει το ίδιο στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.
Αυτή η παράλληλη κίνηση είναι η ουσία του ρυθμού ένταξης και επιτρέπει στο Πολεμικό Ναυτικό να σχεδιάζει κλιμακωτά την εκπαίδευση πληρωμάτων, τη μεταφορά εμπειρίας, την οργάνωση υποδομών και την επιχειρησιακή ένταξη.
Η «Κίμων» σε εν πλω εκπαίδευση
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα η «Κίμων» έχει ήδη ανοίξει το επιχειρησιακό κεφάλαιο. Η πρώτη εκπαιδευτική έξοδος από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, με διήμερη παρουσία σε Σαρωνικό και Μυρτώο, ήταν πρώτη απόδειξη ότι το πλοίο περνά από την εκπαίδευση εντός βάσης στη σταδιακή κλιμάκωση στη θάλασσα.
Η εκπαίδευση στον Ναύσταθμο είναι καθημερινή, συνεχής και δομημένη. Περιλαμβάνει διαδικασίες, check lists, ασκήσεις ετοιμότητας, εκπαίδευση σε σταθμούς μάχης, επικοινωνίες και προσομοιώσεις πάνω στο πλοίο.
Όμως η εν πλω εκπαίδευση πόσο μάλλον για ένα πλοίο που ήδη έχει περάσει όλες τις δοκιμές αλλάζει το ρυθμός και φέρνει πίεση που παραπέμπει στην επιχειρησιακή πραγματικότητα.
Το πλοίο κινείται, οι αισθητήρες λειτουργούν σε πραγματικό περιβάλλον, το πλήρωμα εκτελεί πραγματικές βάρδιες, και κάθε απόφαση έχει επιχειρησιακή συνέπεια.
Η πρώτη έξοδος έθεσε τα θεμέλια. Δοκιμάστηκαν βασικές ρουτίνες, ελέγχθηκαν διαδικασίες, αποτυπώθηκαν παρατηρήσεις που σε αυτή τη φάση είναι πολύτιμες, επειδή αφορούν τη συνοχή του πληρώματος και τη σταθερότητα της λειτουργίας ως συνόλου.
Σταδιακή κλιμάκωση μέχρι την πλήρη επιχειρησιακή πιστοποίηση
Ο σχεδιασμός προβλέπει κλιμακωτή εκπαίδευση με ταυτόχρονη αξιολόγηση. Η λογική είναι γνωστή στο Ναυτικό, αλλά στην περίπτωση της Belharra αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή η τεχνολογία απαιτεί αντίστοιχη ωριμότητα ανθρώπων και διαδικασιών.
Η διαδικασία ξεκινά από τα βασικά, από την ασφάλεια ναυσιπλοΐας, τη λειτουργία μηχανών, την πλοήγηση, τις βάρδιες και τις καθημερινές κινήσεις. Στη συνέχεια περνά στα βασικά γυμνάσια και σε σενάρια που πρέπει να εκτελούνται με πειθαρχία, μέρα και νύχτα, χωρίς δεύτερη σκέψη.
Το τελικό στάδιο αφορά τις σύνθετες ασκήσεις, τη συνεργασία με άλλα πλοία και με αεροπορικά μέσα, την παραγωγή και διαχείριση τακτικής εικόνας, την αεράμυνα περιοχής, τη διαχείριση κορεσμού, τις διαδικασίες εμπλοκής, και φυσικά τη μετάβαση σε πραγματικά πυρά, αρχικά με το κύριο πυροβόλο και τα συστήματα εγγύς προστασίας.
Η πλήρης επιχειρησιακή πιστοποίηση της φρεγάτας «Κίμων» τοποθετείται χρονικά στο καλοκαίρι και συμπίπτει με τα sea trials της φρεγάτας «Φορμίων», την ώρα που θα έχει ήδη αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση σαφής για την έλευση της ΝΕΑΡΧΟΣ στην Ελλάδα.
Το ώριμο πρόγραμμα και η επιχειρησιακή πραγματικότητα
Το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται σε ένα σημείο στο οποίο είσοδος των Belharra δεν είναι μια τυπική ανανέωση αλλά αλλαγή εποχής. Οι νέες μονάδες φέρνουν αεράμυνα περιοχής, ψηφιακή αρχιτεκτονική, δυνατότητες δικτυοκεντρικής λειτουργίας και επιχειρησιακή φιλοσοφία που απαιτεί αντίστοιχη ωριμότητα σε διαδικασίες και ανθρώπους.
Η φρεγάτα «Κίμων» δείχνει ήδη πώς μεταφράζεται αυτή η φιλοσοφία στην πράξη, με σταδιακή κλιμάκωση μέχρι την πιστοποίηση. Η «Νέαρχος» ότι ο κύκλος δοκιμών περνά στη δεύτερη Μονάδα με πιο απλοποιημένο πλαίσιο.
Και η «Φορμίων» ότι η γραμμή συνεχίζεται, με τις εν όρμω δοκιμές να αποτελούν το τεχνικό κατώφλι πριν από το καλοκαίρι των sea trials. Και όλα αυτά ενώ ακολουθεί και η τέταρτη φρεγάτα Belharra «Θεμιστοκλής». Το πρόγραμμα δεν περιγράφεται πια με ημερομηνίες στο μέλλον αλλά με στάδια που υλοποιούνται.
Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς
