Η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» πραγματοποίησε την πρώτη της εκπαιδευτική αποστολή εκτός Ναυστάθμου Σαλαμίνας, με διήμερο πλου στον Σαρωνικό και το Μυρτώο, εγκαινιάζοντας ουσιαστικά τη φάση της εν πλω εκπαίδευσης του πληρώματος.
Η εξέλιξη αυτή, που έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την έλευση του πλοίου στη χώρα, θεωρείται σημαντική, καθώς σηματοδοτεί τη μετάβαση από την εκπαίδευση εντός βάσης σε ένα πρόγραμμα σταδιακής επιχειρησιακής δραστηριοποίησης στη θάλασσα, υπό ρεαλιστικές συνθήκες πλεύσης, υπηρεσιών βάρδιας, λειτουργίας συστημάτων και αντιμετώπισης περιστατικών.
Παράλληλα, επιβεβαιώνει ότι το Πολεμικό Ναυτικό περνά άμεσα και χωρίς χρονοτριβή στο επόμενο στάδιο, αυτό της επιχειρησιακής αξιολόγησης σε ελληνικά ύδατα, με επίκεντρο όχι μόνο τη λειτουργία των επιμέρους συστημάτων, αλλά κυρίως τη διαλειτουργικότητά τους για να ακολουθήσει η συνεργασία και πλήρη ενσωμάτωση της φρεγάτας στο επιχειρησιακό δόγμα του Πολεμικού Ναυτικού.
Πρόκειται για το σημείο στο οποίο ένα σύγχρονο πλοίο δεν αξιολογείται απλώς με βάση το αν λειτουργεί και πως κάθε σύστημα, κάθε ραντάρ, κάθε σόναρ, κάθε σύστημα επικοινωνιών, αλλά με βάση το αν όλα αυτά συνδέονται σε ένα ενιαίο τακτικό οικοσύστημα, που παράγει εικόνα, αποφάσεις και δράση με ταχύτητα.
Εκπαίδευση στον Ναύσταθμο και στην ανοιχτή θάλασσα
Η εκπαίδευση στο Ναύσταθμο είναι καθημερινή και συνεχής. Περιλαμβάνει διαδικασίες, check lists, ασκήσεις ετοιμότητας, εκπαίδευση σε σταθμούς μάχης, επικοινωνίες και προσομοιώσεις πάνω στο πλοίο. Όμως, η εν πλω εκπαίδευση είναι διαφορετικό επίπεδο. Αλλάζει ο ρυθμός και αλλάζει η πίεση. Το πλοίο κινείται, οι αισθητήρες δουλεύουν σε πραγματικό περιβάλλον, το πλήρωμα λειτουργεί σε πραγματικές βάρδιες, ενώ κάθε απόφαση έχει χρονικό κόστος και επιχειρησιακή συνέπεια.
Η πρώτη έξοδος της φρεγάτας «ΚΙΜΩΝ» έρχεται ακριβώς για να θέσει τα θεμέλια πάνω στα οποία θα χτιστεί ο ρόλος του πλοίου. Να δοκιμαστούν οι βασικές ρουτίνες, να διαπιστωθεί ο βαθμός ετοιμότητας των ομάδων, να εντοπιστούν μικρά και μεγάλα ζητήματα στη λειτουργία, στον συντονισμό και στην πειθαρχία διαδικασιών.
Σταδιακή κλιμάκωση μέχρι την πλήρη επιχειρησιακή πιστοποίηση
Ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή και κλιμακωτή εκπαίδευση προσωπικού, με ταυτόχρονη αξιολόγηση. Το πρόγραμμα, όπως εφαρμόζεται όχι μόνο για τα καινούργια πλοία αλλά και για Μονάδες που βγαίνουν και πάλι στη θάλασσα έπειτα από μεγάλο διάστημα ακινησίας ξεκινά από τα απολύτως βασικά. Πλοήγηση, ασφάλεια ναυσιπλοΐας, διαχείριση μηχανών, καθημερινές διαδικασίες κινήσεων και χειρισμών. Στη συνέχεια περνά σε βασικά γυμνάσια, σε απλά σενάρια, σε διαδικασίες που πρέπει να εκτελούνται «μηχανικά» από το πλήρωμα, μέρα και νύχτα, χωρίς δεύτερη σκέψη.
Στο τελικό στάδιο, η «ΚΙΜΩΝ» θα περάσει σε σύνθετες ασκήσεις, συνεργασία με άλλα πλοία, αεράμυνα περιοχής, συνεργατική εμπλοκή, ολοκλήρωση τακτικής εικόνας με αεροπορικά μέσα, καθώς και βολές αρχικά με το κύριο πυροβόλο και τα συστήματα εγγύς προστασίας.
Όλα αυτά οδηγούν στην πλήρη επιχειρησιακή πιστοποίηση, η οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι και σε κάθε περίπτωση πριν την έλευση της δεύτερης FDI, της φρεγάτας «ΝΕΑΡΧΟΣ».
Η λογική των σεναρίων και ο ρόλος των αξιολογητών πάνω στο πλοίο
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας είναι οι αξιολογητές, οι οποίοι βρίσκονται πάνω στο πλοίο και δίνουν σενάρια, παρακολουθούν, βαθμολογούν και καταγράφουν. Η αξιολόγηση δεν αφορά μόνο το τελικό αποτέλεσμα, αλλά και τις διαδικασίες που εκτελεί το πλήρωμα. Αν οι ομάδες λειτουργούν με σαφή ρόλο και πειθαρχία. Αν η γέφυρα, το Κέντρο Πληροφοριών Μάχης και οι μηχανολογικοί σταθμοί συνεργάζονται με στόχο το επιθυμητό αποτέλεσμα και σωστά μεταξύ τους.
Το μοντέλο αυτό είναι κρίσιμο σε κάθε πλοίο, πόσο μάλλον σε πλοία ψηφιακής φιλοσοφίας, όπως οι FDI. Η ισχύς τους βρίσκεται στον συνδυασμό αισθητήρων, συστημάτων μάχης και δικτύων. Γεγονός που μεταφράζεται ότι το ανθρώπινο σκέλος, οι διαδικασίες και η συνοχή πληρώματος είναι το στοιχείο που μετατρέπει την τεχνολογία σε πραγματική μαχητική ικανότητα.
Η κλιμακωτή εκπαίδευση από τα βασικά γυμνάσια
Το πρώτο επίπεδο αφορά το αξιόπλοο. Ασφάλεια, κινήσεις, ναυσιπλοΐα, λειτουργία μηχανών, βασικές ρουτίνες. Εδώ εντάσσονται και τα σενάρια που θεωρούνται κλασικά, αλλά είναι απολύτως καθοριστικά γιατί δοκιμάζουν αντανακλαστικά και συντονισμό.
Ένα απλό παράδειγμα είναι το σενάριο ανθρώπου στη θάλασσα. Μπορεί να ακούγεται στοιχειώδες, όμως στη θάλασσα οι λεπτομέρειες κρίνουν το αποτέλεσμα. Συναγερμός, επιτήρηση, στροφή, διαδικασία ανάκτησης, συντονισμός με λέμβους, ιατρική ετοιμότητα, επικοινωνίες. Όλα αυτά πρέπει να εκτελούνται με ακρίβεια, σε συνθήκες που αλλάζουν ανά λεπτό.
Αντίστοιχα, σενάρια μηχανικής βλάβης ή απώλειας ισχύος δοκιμάζουν τη σχέση γέφυρας και μηχανών. Πόσο γρήγορα εντοπίζεται το πρόβλημα, πόσο γρήγορα λαμβάνονται αποφάσεις για αλλαγή διαμόρφωσης πρόωσης, για περιορισμό ταχύτητας, για αλλαγή πορείας. Το ίδιο ισχύει και για σενάρια πετρελεύσεων, που απαιτούν πειθαρχία διαδικασιών, συντονισμό και έλεγχο ασφάλειας.
Η μετάβαση στη συνεργασία με άλλα πλοία
Με το πέρας του βασικού επιπέδου, η εκπαίδευση περνά στη συνεργασία με άλλα πλοία. Εκεί δοκιμάζονται επικοινωνίες, ανταλλαγή τακτικής εικόνας, διαδικασίες σχηματισμών, συντονισμός κινήσεων και βασικές τακτικές αντιδράσεις.
Η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» καλείται να ενταχθεί σε έναν Στόλο που λειτουργεί με μικτές πλατφόρμες, διαφορετικές κλάσεις πλοίων και διαφορετικές γενιές συστημάτων. Το ζητούμενο είναι να αποτελέσει πολλαπλασιαστή ισχύος και τα περάσει τον Στόλο σε άλλο επίπεδο.
Σε αυτό το στάδιο μπαίνει και η αεράμυνα ως αντικείμενο. Εκεί όπου η FDI δείχνει πανίσχυρη και φέρνει νέα δεδομένα καθώς αποτελεί πλατφόρμα που φέρνει στο Πολεμικό Ναυτικό δυνατότητα αεράμυνας περιοχής. Η εκπαίδευση αρχίζει με απλές διαδικασίες επιτήρησης, αναγνώρισης, ιχνηλάτησης και διαχείρισης εικόνας. Στη συνέχεια με προσομοιώσεις εμπλοκών, κανόνες εμπλοκής, ιεράρχηση απειλών και κατανομή όπλων.
Σε πλοία όπως η FDI, το κρίσιμο δεν είναι μόνο η ύπαρξη των «one shot one kill» πυραύλων Aster 30, αλλά η ικανότητα να «κλειδώνουν» σε δευτερόλεπτα τη σωστή απειλή, να συνθέτουν εικόνα από πολλαπλές πηγές και να παίρνουν απόφαση έγκαιρα.
Και τα μαχητικά στην «εξίσωση»
Η κλιμάκωση θα φτάσει αναπόφευκτα σε συνεργασία με αεροπορικά μέσα. Εδώ δοκιμάζονται πραγματικές τακτικές. Συνδυασμός ναυτικής και αεροπορικής εικόνας, επιτήρηση, διαχείριση κορεσμού, αντιδράσεις σε σύνθετα σενάρια, ταχύτητα απόκρισης σε απειλές που αλλάζουν γρήγορα.
Η αεράμυνα του Στόλου είναι πλέον πεδίο όπου η τεχνολογία συναντά τον χρόνο αντίδρασης. Και ο χρόνος αντίδρασης είναι ανθρώπινη υπόθεση, όσο είναι και τεχνολογική.
Τα πρώτα πυρά
Κάθε πλοίο φτάνει κάποια στιγμή στη φάση που η εκπαίδευση απαιτεί πραγματικά πυρά. Εκεί η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο απαιτητική. Δεν αξιολογείται μόνο η ακρίβεια ή το τεχνικό αποτέλεσμα. Αξιολογείται η αλληλουχία ενεργειών. Πώς μπαίνει το πλοίο σε κατάσταση βολής, πώς επιβεβαιώνονται παράμετροι ασφαλείας, πώς λειτουργεί η αλυσίδα διοίκησης, πώς συντονίζονται σταθμοί μάχης, πώς εκτελείται η διαδικασία σε ημέρα και νύχτα.
Το κύριο πυροβόλο και τα συστήματα κατευθυνόμενων όπλων εγγύς προστασίας αποτελούν βασικά εργαλεία όχι μόνο σε σενάρια αυτοάμυνας, αλλά και σε αποστολές επιτήρησης, επιβολής παρουσίας, προστασίας θαλάσσιων ζωνών και αντιμετώπισης ασύμμετρων απειλών. Το Πολεμικό Ναυτικό θέλει η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» να είναι πλοίο πρώτης γραμμής. Αυτό απαιτεί το πλήρωμα να μπορεί να λειτουργεί σε πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον, όχι μόνο σε σενάρια άσκησης.
Γιατί η «ΚΙΜΩΝ» είναι διαφορετική πλατφόρμα για τον Στόλο
Η ένταξη της πρώτης FDI στον ελληνικό Στόλο δεν είναι απλώς μια προσθήκη ενός ακόμη πλοίου. Είναι η είσοδος μιας νέας φιλοσοφίας. Οι FDI φέρνουν σύγχρονο σύστημα μάχης, αισθητήρες και δυνατότητες που σχεδιάστηκαν για περιβάλλον υψηλής απειλής, με έμφαση στην αεράμυνα και στη δικτυοκεντρική λειτουργία. Αυτός είναι και ο λόγος που η εκπαίδευση δίνει τόσο βάρος στη διαλειτουργικότητα. Δεν αρκεί να είναι ισχυρά τα συστήματα, αλλά πρέπει να λειτουργούν ως ένα.
Παράλληλα, το πρόγραμμα των FDI εξελίσσεται και στη Γαλλία, με τη δεύτερη φρεγάτα, τη «ΝΕΑΡΧΟΣ», να βρίσκεται ήδη σε φάση δοκιμών στη θάλασσα. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι το χρονοδιάγραμμα τρέχει σε δύο γραμμές, επιχειρησιακή ωρίμανση της «ΚΙΜΩΝ» στην Ελλάδα και πρόοδος των επόμενων πλοίων στο ναυπηγείο.
Το στοίχημα του καλοκαιριού και ο πήχης πριν τη ΝΕΑΡΧΟΣ
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει έναν σαφή επιχειρησιακό στόχο. Η πλήρης επιχειρησιακή πιστοποίηση της «ΚΙΜΩΝ» να έχει ολοκληρωθεί το καλοκαίρι και οπωσδήποτε πριν την έλευση της «ΝΕΑΡΧΟΣ». Η λογική είναι απλή.
Το πρώτο πλοίο πρέπει να λειτουργήσει ως πρότυπο, ως σχολείο και ως βάση εμπειρίας. Όσο πιο γρήγορα και πιο σωστά επιτευχθεί η επιχειρησιακή κουλτούρα στο πρώτο πλήρωμα, τόσο πιο ομαλά θα περάσει η γνώση στα πληρώματα που ακολουθούν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρώτη εκπαιδευτική έξοδος δύο ημερών δεν είναι μια τυπική κίνηση αλλά το πρώτο σημάδι ότι το πλοίο μπαίνει σε ρυθμό. Ότι η εκπαίδευση μεταφέρεται στη θάλασσα, εκεί όπου όλα μετριούνται σε πραγματικές συνθήκες.
Το μήνυμα που εκπέμπεται προς τα έξω και η ουσία εντός
Προς τα έξω, η εικόνα μιας νέας φρεγάτας που βγαίνει στο Αιγαίο εκπέμπει μήνυμα παρουσίας, ισχύος και μετάβασης σε νέα εποχή. Ταυτόχρονα στο εσωτερικό σφραγίζει την διαδικασία μετατροπής μιας τεχνολογικά προηγμένης πλατφόρμας σε πραγματικό επιχειρησιακό εργαλείο.
Η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» περνά στη φάση ώστε να μάθει να πολεμά ως σύστημα, με πλήρωμα που λειτουργεί ενιαία, με διαδικασίες που αντέχουν στη νύχτα, στην κόπωση, στον αιφνιδιασμό, στα πολλαπλά συμβάντα. Και αυτό ήδη «χτίζεται».
Πριν η δεύτερη FDI καταπλεύσει στη Σαλαμίνα, η πρώτη να έχει ήδη περάσει από το σχολείο της θάλασσας και να έχει βγει απολύτως έτοιμη για την πρώτη γραμμή.
Κώστας Σαρικάς / OnAlert.gr
