Στον δημόσιο διάλογο για τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις και επιχειρήσεις, τα φώτα πέφτουν σχεδόν πάντα στη Delta Force, στους Navy SEALs ή και στους Rangers, όμως σε κάθε επιχείρηση υψηλού ρίσκου όπως στην σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, υπάρχει ένας κρίσιμος παράγοντας που συχνά μένει στη σκιά: ποιος μεταφέρει, εισάγει και απεγκλωβίζει τις δυνάμεις μέσα σε λίγα λεπτά, νύχτα, χαμηλά και με ακρίβεια δευτερολέπτου.
Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο της 160th Special Operations Aviation Regiment (Airborne), της θρυλικής 160th SOAR (A) – των “Night Stalkers, που είναι η «αιχμή» της ειδικής αεροπορίας του αμερικανικού Στρατού, όπως φάνηκε σε πλάνα με ελικόπτερα με αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να πετούν ανενόχλητα στη Βενεζουέλα.
Ένα Σύνταγμα ελικοπτέρων ειδικών αποστολών που έχει «χτιστεί» για να κουμπώνει πάνω στις πιο δύσκολες αποστολές του JSOC και να δίνει στις μονάδες SOF αυτό που χρειάζονται περισσότερο σε ένα εχθρικό περιβάλλον: χρόνο, αιφνιδιασμό και έξοδο.
Η πρόσφατη επιχείρηση «Absolute Resolve» στη Βενεζουέλα, που κατέληξε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, επανέφερε τη 160th SOAR στο προσκήνιο.
Όπως αναφέρουν οι πληροφορίες η επιχείρηση στηρίχθηκε σε πολύμηνη προετοιμασία, εκτεταμένη συλλογή πληροφοριών και μια «χειρουργική» εφόρμηση με ελικόπτερα πάνω από το Καράκας, σε συνδυασμό με μαζική αεροπορική δραστηριότητα στην περιοχή.
Για την Ελλάδα, η 160th SOAR δεν είναι μια άγνωστη Μονάδα που απλώς αναφέρεται σε ξένα ρεπορτάζ. Ήρθε στη χώρα μας και συνεκπαιδεύτηκε στην Αττική με τη Μονάδα Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων (ΜΑΕΕ) της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ), σε μια δραστηριότητα με σαφές επιχειρησιακό αποτύπωμα: αεροπορικές ειδικές επιχειρήσεις, προετοιμασία ΝΑΤΟϊκής αξιολόγησης και «γέφυρα» για την ένταξη των UH-60M Black Hawk στη ΜΑΕΕ.
Ποια είναι η 160th SOAR – «Αεροπορία Ειδικών Επιχειρήσεων»
Η επίσημη αποστολή της 160th SOAR, όπως περιγράφεται από τον U.S. Army, είναι να οργανώνει, εξοπλίζει, εκπαιδεύει, υποστηρίζει και να αναπτύσσει δυνάμεις ειδικής αεροπορίας παγκοσμίως, υποστηρίζοντας αποστολές και διοικητές επιχειρήσεων. Οι Night Stalkers είναι γνωστοί για τη δεξιοτεχνία σε νυχτερινές επιχειρήσεις και για «ακρίβεια χωρίς αντίπαλο» σε όλα τα περιβάλλοντα, μέρα ή νύχτα.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία καθώς η 160th SOAR δεν αφορά μια Μονάδα με άριστους χειριστές και ισχυρά μέσα.Είναι ένα σύστημα ειδικής αεροπορίας με:
- πληρώματα εκπαιδευμένα για χαμηλές πτήσεις, νυχτερινά βοηθήματα και πλοήγηση σε δύσκολες συνθήκες,
- ελικόπτερα ειδικών εκδόσεων με αποστολές εισόδου/εξόδου, υποστήριξης πυρών, αναγνώρισης,
- διαδικασίες που επιτρέπουν σε μια δύναμη SOF να εμφανιστεί και να εξαφανιστεί πριν προλάβει να αντιδράσει ο αντίπαλος.
Ο μύθος των Night Stalkers έχει μια φράση-σήμα κατατεθέν: “Plus or minus 30 seconds”. Σε άρθρο του U.S. Army περιγράφεται ως η δυνατότητα του Συντάγματος να βρίσκεται «στον στόχο» σχεδόν με απόλυτη ακρίβεια χρόνου, αξιοποιώντας τη νύχτα, χαμηλό ύψος και αποφυγή εντοπισμού, ώστε να εισάγει δυνάμεις σε «μερικά από τα πιο επικίνδυνα σημεία του πλανήτη».
Από την αποτυχία του Eagle Claw στη «γέννηση» της ειδικής αεροπορίας
Η ιστορική αφετηρία της 160th SOAR συνδέεται άμεσα με το τραύμα του 1980: την αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης ομήρων στο Ιράν (Eagle Claw). Το αμερικανικό σύστημα συνειδητοποίησε τότε ότι χρειάζεται αεροπορία ειδικών επιχειρήσεων με συγκεκριμένο προσανατολισμό: νύχτα, χαμηλά, μεγάλες αποστάσεις, άμεση αντίδραση, ειδικές διαδικασίες.
Από εκεί ξεπήδησε το δόγμα που σήμερα θεωρείται δεδομένο: χωρίς τους Night Stalkers, πολλά από τα «αδύνατα» σενάρια ειδικών επιχειρήσεων παραμένουν απλώς σενάρια.
Τι πετάει η 160th SOAR – Τα «εργαλεία» μιας αποστολής JSOC
Η 160th SOAR επιχειρεί με ιδιαίτερα τροποποιημένα ελικόπτερα, προσαρμοσμένα για ειδικές επιχειρήσεις. Ο U.S. Army αναφέρει ότι χρησιμοποιεί «highly modified» Chinook, Black Hawk και διαμορφώσεις Little Bird (εφόδου και επίθεσης).
Σε δημόσια στοιχεία περιλαμβάνονται ενδεικτικά:
- MH-47G Chinook (βαριά μεταφορά, μεγάλο βεληνεκές, ειδικές διαμορφώσεις),
- MH-60M Black Hawk (μέση μεταφορά/εφόδου, ειδικές δυνατότητες),
- MH-6 / AH-6 Little Bird (ελαφρά πλατφόρμα για «στενά» πεδία, ταχεία είσοδο/έξοδο),
- δυνατότητες αυξημένης αυτονομίας και, σε ορισμένα προφίλ, εναέριου ανεφοδιασμού, που δίνουν στο σύστημα επιχειρησιακή ευελιξία.
Το κρίσιμο για μια επιχείρηση δεν είναι το «μοντέλο», αλλά η αρχιτεκτονική της αποστολής και αφορά από εισόδους με fast rope, ταχείες απαγκιστρώσεις, έως υποστήριξη πυρών εκεί που το κάθε δευτερόλεπτο «μετράει».
Γιατί η 160th SOAR ήταν «game changer» στη σύλληψη Μαδούρο
Στην επιχείρηση «Absolute Resolve», τα διεθνή μέσα περιγράφουν μια επιχείρηση που στηρίχθηκε σε πολύμηνη προετοιμασία, ενεργοποίηση πληροφοριών και ένα σκέλος «εισόδου-σύλληψης-εξόδου» με αεροπορική διάσταση μέσα σε αστικό περιβάλλον. Αναφέρεται ένας σχεδιασμός με αναπαράσταση/«mock» εγκατάστασης για πρόβες, επιχείρηση που ξεκίνησε τα ξημερώματα και μεγάλη αεροπορική δραστηριότητα (αναφέρεται ότι συμμετείχαν πάνω από 150 αεροσκάφη), με την ομάδα εφόδου να κινείται «υπό πυρά» μέσα στην πόλη.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η 160th SOAR είναι κομβική :
- Χρόνος και αιφνιδιασμός: Η νύχτα και το χαμηλό ύψος δεν είναι σκηνοθεσία. Είναι τρόπος για να μειωθεί η προειδοποίηση και να περιοριστεί η δυνατότητα αντίδρασης.
- Απαγκίστρωση: Η επιτυχία μιας σύλληψης HVT δεν κρίνεται μόνο στην είσοδο. Κρίνεται στην έξοδο. Όσο πιο γρήγορα ο στόχος βγει από τη «ζώνη κινδύνου», τόσο πιο δύσκολο γίνεται να εξελιχθεί η επιχείρηση σε παρατεταμένη μάχη φθοράς.
Με απλά λόγια, οι Night Stalkers είναι αυτοί που λειτουργούν υπό πίεση χρόνου σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου και αυτός είναι ο λόγος που σε επιχειρήσεις κορυφής το όνομά τους επανέρχεται σταθερά.
Η 160th SOAR στην Αττική και η συνεκπαίδευση με ΜΑΕΕ/ΔΕΠ
Η πιο ουσιαστική, τεκμηριωμένη παρουσία της 160th SOAR στην Ελλάδα καταγράφεται επίσημα από το ΓΕΕΘΑ:
- Περίοδος: από Δευτέρα 20 Μαΐου 2024 έως Πέμπτη 30 Μαΐου 2024
- Περιοχή: «ευρύτερη περιοχή της Αττικής»
- Ελληνική συμμετοχή: προσωπικό και μέσα της Μονάδας Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων (ΜΑΕΕ) της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) του ΓΕΕΘΑ
- Αμερικανική συμμετοχή: προσωπικό και μέσα Κινητής Εκπαιδευτικής Ομάδας (ΚΕΟ) του 160 SOAR
- Αντικείμενο: «σχεδίαση και διεξαγωγή αεροπορικών ειδικών επιχειρήσεων»
- Σκοπός/πλαίσιο: προετοιμασία της ΜΑΕΕ ενόψει της επικείμενης επιχειρησιακής αξιολόγησης από τη Συμμαχική Διοίκηση Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων (ASOFCOM) του ΝΑΤΟ εντός Ιουνίου 2024
- Παράλληλος στόχος: προπαρασκευή για ένταξη των νέων UH-60M στη ΜΑΕΕ (αναφέρεται ότι η παραλαβή «επίκειται»).
Η συνεκπαίδευση επικεντρώθηκε σε:
Αεροπορικές ειδικές επιχειρήσεις
Οι δυνάμεις εδάφους μπορούν να είναι άριστες. Αν όμως δεν «φτάσουν» στο σωστό σημείο, στον σωστό χρόνο, με τον σωστό τρόπο, το αποτέλεσμα δεν γράφεται. Η ΜΑΕΕ υπάρχει ακριβώς για να δώσει αυτό το «κάθετο» πλεονέκτημα στη ΔΕΠ: ειδική αεροπορία προσανατολισμένη σε αποστολές ειδικών επιχειρήσεων.
Το γεγονός ότι η συνεκπαίδευση συνδέεται ρητά με επικείμενη αξιολόγηση από ASOFCOM δείχνει προσανατολισμό σε πρότυπα, διαδικασίες και διαλειτουργικότητα. Δηλαδή ικανότητα που μπορεί να κουμπώσει επιχειρησιακά σε συμμαχικό πλαίσιο.
UH-60M στη ΜΑΕΕ: Αλλαγή μέσου και φιλοσοφίας επιχειρήσεων
Η αναφορά του ΓΕΕΘΑ ότι η δραστηριότητα λειτούργησε προπαρασκευαστικά για την ένταξη των UH-60M είναι ίσως το πιο «βαρύ» σκέλος. Η ένταξη ενός νέου τύπου ελικοπτέρου δεν είναι απλώς παράδοση υλικού. Είναι αλλαγή σε:
- διαδικασίες αποστολών,
- εκπαίδευση πληρωμάτων,
- υποστήριξη/συντήρηση,
- «πακέτο» τακτικών τεχνικών και διαδικασιών (TTPs),
- διαλειτουργικότητα με συμμαχικά πρότυπα.
Και εδώ η παρουσία μιας Κινητής Εκπαιδευτικής Ομάδας της 160th SOAR έχει ιδιαίτερη αξία: οι Night Stalkers δεν διδάσκουν νοοτροπία ειδικής αεροπορίας και ανοίγουν το δρόμο ενόψει της παραλαβής από την Αεροπορία Στρατού και τη ΜΑΕΕ των ελικοπτέρων Black Hawk εντός του 2027.
Τι σημαίνει πρακτικά μια τέτοια συνεκπαίδευση στην Ελλάδα
Το ΓΕΕΘΑ δεν δημοσιοποιεί επιχειρησιακές λεπτομέρειες σε επίπεδο σεναρίων. Όμως από το το αντικείμενο «σχεδίαση και διεξαγωγή αεροπορικών ειδικών επιχειρήσεων» με συμμετοχή της 160th SOAR αφορά:
- Διοίκηση-Έλεγχος αποστολής ειδικής αεροπορίας: χρονισμός, επικοινωνίες, ασφαλείς διαδικασίες, απρόβλεπτα.
- Συνδυασμός μέσων/ομάδων: οι αεροπορικές ειδικές επιχειρήσεις δεν είναι «solo» του ελικοπτέρου. Είναι ομαδικό έργο με το έδαφος.
- Νυχτερινό περιβάλλον ως «φυσική κατάσταση» και όχι εξαίρεση.
- Ευθυγράμμιση με ΝΑΤΟϊκά πρότυπα ενόψει αξιολόγησης – κάτι που εξηγεί γιατί η συνεκπαίδευση έγινε ακριβώς πριν τον Ιούνιο 2024.
Για την Ελλάδα, που επιχειρεί σε γεωγραφία Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου, η ειδική αεροπορία είναι πολλαπλασιαστής ισχύος. Όχι με όρους εντυπωσιασμού, αλλά με όρους ετοιμότητας που αναφέρεται στον τρόπο που μπορεί μια ομάδα να εισέλθει, να ολοκληρώσει αποστολή και να εξέλθει πριν η κατάσταση «κλιμακώθεί».
Η 160th SOAR έγινε γνωστή διεθνώς γιατί επιχειρεί σε συνθήκες υψηλής πίεσης. Νυχτερινές, χαμηλές, ριψοκίνδυνες αποστολές, όπου ο χρόνος δεν είναι απλώς παράγοντας – είναι όπλο. Το «plus or minus 30 seconds» είναι φιλοσοφία που χτίζει επιχειρησιακή κυριαρχία με στόχο η ομάδα πρέπει να είναι εκεί και όπως πρέπει.
Στη Βενεζουέλα, αυτό μεταφράστηκε σε επιχείρηση που εκτελέστηκε με αυστηρό χρονισμό, σύνθετη υποστήριξη και ταχύτατη «είσοδο-έξοδο» σε περιβάλλον υψηλού ρίσκου.
Στην Ελλάδα, μεταφράστηκε σε συνεκπαίδευση με τη ΜΑΕΕ/ΔΕΠ, με την ίδια λογική: σχεδίαση και διεξαγωγή αεροπορικών ειδικών επιχειρήσεων, προετοιμασία για ASOFCOM αξιολόγηση και προπαρασκευή για την ένταξη UH-60M στη μονάδα.
Η συνεκπαίδευση της ΜΑΕΕ με την 160th SOAR λειτουργεί ως «επιτάχυνση ωρίμανσης» σε όλα τα κρίσιμα κομμάτια των αεροπορικών ειδικών επιχειρήσεων, γιατί:
- Μεταφέρει πρακτικά TTPs (tactics, techniques, procedures) από τη Μονάδα που θεωρείται παγκόσμιο σημείο αναφοράς στη νυχτερινή διείσδυση και στην ακριβή απαγκίστρωση SOF.
- Βελτιώνει τον σχεδιασμό αποστολής από την αρχική ανάλυση κινδύνου έως το time-on-target και το “go/no-go”, «δένει» καλύτερα τη ΜΑΕΕ με τις ομάδες εδάφους της ΔΕΠ σε κοινές διαδικασίες επικοινωνιών/συγχρονισμού και διαχείρισης απρόβλεπτων (contingencies) σε πραγματικό χρόνο.
- Ανεβάζει το επίπεδο στις νυχτερινές πτήσεις χαμηλού ύψους (και στη λειτουργία σε περιβάλλον περιορισμένης πληροφόρησης/ηλεκτρονικού θορύβου, δίνει εμπειρία σε προφίλ «hot LZ» και γρήγορες εισόδους-εξόδους με ελάχιστο χρόνο έκθεσης.
- Ενισχύει τη διαλειτουργικότητα με συμμαχικά πρότυπα ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως «γέφυρα» για την ένταξη των UH-60M στη ΜΑΕΕ—όχι μόνο ως νέο μέσο, αλλά ως νέα φιλοσοφία αποστολής, υποστήριξης και εκτέλεσης, κάτι που στο ελληνικό θέατρο επιχειρήσεων μεταφράζεται σε μεγαλύτερη εμβέλεια επιλογών, υψηλότερη ταχύτητα αντίδρασης και πιο αξιόπιστο κύκλο “infiltrate–execute–exfiltrate” για κάθε σενάριο Ειδικού Πολέμου.
Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς
