Εντυπωσιακά είναι τα πλάνα από τις Ένοπλες Δυνάμεις που συμμετέχουν στην στρατιωτική άσκηση «Orion – 25» που διεξάγεται από τις 3 έως τις 14 Νοεμβρίου 2025, υπό την εποπτεία του ΓΕΕΘΑ, με επίκεντρο την πραγματική επιχειρησιακή τριβή σε στεριά και θάλασσα.

Η άσκηση αυτή αποτελεί ένα απαιτητικό πλαίσιο εκπαίδευσης που ενοποιεί ένοπλες δυνάμεις διαφορετικών κλάδων και χωρών, ανεβάζει τον βαθμό διαλειτουργικότητας και παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα για την αποτροπή.

Η φετινή σχεδίαση της «ORION – 25» δίνει ιδιαίτερο βάρος στη μαζική χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων, τα οποία λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος για αναγνώριση, στοχοποίηση και αποτίμηση αποτελεσμάτων.

Μέσα από διαδοχικά επεισόδια ημέρα και νύχτα, σε σύνθετο περιβάλλον δοκιμάζονται διαδικασίες, χρόνοι αντίδρασης, ακρίβεια εκτέλεσης και η ικανότητα συγχρονισμού μεταξύ χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών στοιχείων.

Η συγκεκριμένη άσκηση έχει εξελιχθεί σε σταθερό θεσμό για τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) και ταυτόχρονα σε ένα περιφερειακό σημείο αναφοράς όπου η ελληνική εμπειρία σε αμφίβιες και σύνθετες επιχειρήσεις συναντά την τεχνολογία και τις βέλτιστες πρακτικές των συμμάχων.

Δυνάμεις και χώρες που συμμετέχουν

Στην «Orion – 25» συμμετέχουν Μονάδες της ΔΕΠ, η Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών του Λιμενικού και η Ειδική Κατασταλτική Αντιτρομοκρατική Μονάδα της Ελληνικής Αστυνομίας.

Το διεθνές αποτύπωμα είναι ισχυρό, με αποστολές από Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Ελβετία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρο, Ρουμανία και ΗΠΑ.

Η σύνθεση αυτή επιτρέπει πολυεθνικές μικτές ομάδες, κοινή γλώσσα διαδικασιών, ενιαίο τρόπο σχεδίασης και εκτέλεσης και λεπτομερή απολογισμό μετά από κάθε επεισόδιο.

Οι ξένοι εταίροι εισφέρουν δικά τους μέσα, κυρίως drones και οχήματα ειδικού ρόλου, ενισχύοντας την ποικιλομορφία αισθητήρων και την ευελιξία κίνησης στο πεδίο.

Ελληνικά μέσα και δυνατότητες

Η ελληνική πλευρά διαθέτει ένα πλήρες φάσμα μέσων. Στο πεδίο επιχειρούν ελικόπτερα τύπου CH-47 Chinook για αερομεταφορά και βαριά ανύψωση, τύπου OH-58D Kiowa Warrior για αναγνώριση και καθοδήγηση πυρών, καθώς και NH-90 με αποστολές κάθετου ελιγμού και αεραποβατικών εισαγωγών.

Το ναυτικό σκέλος ενισχύεται από S-70B Aegean Hawk, που υποστηρίζουν αποβάσεις σε παράκτιο περιβάλλον και αποστολές επιβολής θαλάσσιας τάξης.

Στις αερομεταφορές επιχειρούν C-130 και C-27J για ρίψεις προσωπικού και υλικών και για γρήγορη μεταφορά ομάδων σε βάθος. Παρουσία υπάρχει και από F-16 για επιτήρηση, συνοδεία αποστολών και ενσωμάτωση σε σύνθετες συνεκπαιδεύσεις.

Στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων, αξιοποιούνται τα UAV Heron για παρατεταμένη επιτήρηση και αποτύπωση της τακτικής εικόνας σε πραγματικό χρόνο.

Την εικόνα συμπληρώνουν τα ταχύπλοα σκάφη, τα οποία αποτελούν εργαλείο για αθόρυβες εισαγωγές ομάδων σε δυσπρόσιτες ακτές και για εκτέλεση αποστολών νηοψίας.

Η κυριαρχία των μη επανδρωμένων

Η φετινή άσκηση χαρακτηρίζεται από ευρύτατη συμμετοχή drones. Τα ελληνικά Heron προσφέρουν μακρά παραμονή στον αέρα και σταθερή ροή δεδομένων, ενώ οι ξένες αποστολές φέρνουν δικές τους πλατφόρμες κάθε κατηγορίας. Η πρακτική αξία είναι διπλή.

Πρώτον, η εικόνα της περιοχής επιχειρήσεων χτίζεται πολυεστιακά με συσχέτιση αισθητήρων από αέρα, ξηρά και θάλασσα.

Δεύτερον, ο κύκλος στοχοποίησης συμπιέζεται, καθώς οι ομάδες στο έδαφος λαμβάνουν άμεσα ενημερωμένες συντεταγμένες και οπτικό υλικό, μειώνοντας τον χρόνο από την εντολή μέχρι τη δράση.

Η συνεχής ροή δεδομένων επιτρέπει ακριβή αποτίμηση μετά από κάθε κίνηση και γρήγορη αναπροσαρμογή σχεδίασης. Η ενσωμάτωση μικρών μη επανδρωμένων στις ίδιες τις ομάδες προσφέρει εικόνα σε περιορισμένους χώρους, σε αστικό ιστό και πέρα από φυσικά εμπόδια, αυξάνοντας την ασφάλεια και την ακρίβεια.

Στεριά και θάλασσα ως ενιαίο πεδίο επιχειρήσεων

Η άσκηση των δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων δεν αντιμετωπίζει την ξηρά και τη θάλασσα ως ξεχωριστές σφαίρες. Η σχεδίαση θέλει τις δύο διαστάσεις να αλληλοτροφοδοτούνται. Οι ομάδες ειδικών επιχειρήσεων μεταβαίνουν από θαλάσσια εισαγωγή σε αστικό αντικείμενο μέσα σε λίγα λεπτά.

Τα ελικόπτερα συντονίζονται με ταχύπλοα, οι παράκτιες δίοδοι καλύπτονται από εναέρια επιτήρηση, ενώ η τελική φάση συχνά εκτυλίσσεται σε πυκνά δομημένο περιβάλλον όπου απαιτείται ταχύτητα, πειθαρχία και αυστηρή τήρηση κανόνων εμπλοκής.

Αττική, Βοιωτία και Μυρτώο ως ζώνες δράσης

Η επιλογή του θεάτρου επιχειρήσεων δεν είναι τυχαία. Αττική και Βοιωτία προσφέρουν μεγάλη γκάμα αστικών και ημιαστικών περιοχών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, οδικά δίκτυα με ποικίλη γεωμετρία και ορεινά περάσματα.

Το Μυρτώο Πέλαγος δίνει βάθος στη θαλάσσια διάσταση, με αποστάσεις που επιτρέπουν ρεαλιστική ναυτιλία και εισαγωγές σε ακραίες ακτογραμμές.

Η συνύπαρξη κατοικημένων περιοχών με ευαίσθητες υποδομές αυξάνει τις απαιτήσεις σε σχεδίαση και πειθαρχία, καθώς οι ασκήσεις διεξάγονται με αυστηρές δικλίδες ασφαλείας, με πρόβλεψη για χωροθέτηση δυνάμεων ασφαλείας, αποκλεισμούς και σαφή ενημέρωση των αρμόδιων αρχών.

Σενάρια σε αέρα και θάλασσα

Στον αέρα, τα Chinook και τα NH-90 εκτελούν μεταφορές τμημάτων και καταρρίψεις με ταχεία επιβίβαση και αποβίβαση. Τα Kiowa εκτελούν αναγνώριση και δείχνουν στόχους, ενώ τα F-16 εξασφαλίζουν επίγνωση αεροπορικής κατάστασης και ενσωμάτωση σε σύνθετα επεισόδια. Στη θάλασσα, ταχύπλοα σκάφη διενεργούν νηοψίες, εισαγωγές σε ακτές και μεταφορές μικρών ομάδων.

Ο συγχρονισμός αέρα και θάλασσας είναι κρίσιμος. Κάθε κίνηση στον έναν τομέα έχει επίδραση στον άλλον. Η σχεδίαση προβλέπει ρυθμό, χρονικά παράθυρα, εφεδρικές διαδρομές και σταθερή επικοινωνία μέσω δικτύων και δεδομένων.

Ναυτικές ειδικές επιχειρήσεις και νηοψίες

Το ναυτικό σκέλος περιλαμβάνει σενάρια ελέγχου σκαφών, κατάληψης γέφυρας, έρευνας και κατάσχεσης παράνομου υλικού. Η ΜΥΑ συνεργάζεται με πολυεθνικές ομάδες σε αποστολές επιβολής δικαίου στη θάλασσα.

Τα εναέρια μέσα παρέχουν επιτήρηση και κάλυψη, ενώ τα drones δίνουν πλήρη εικόνα του στόχου πριν την επιβίβαση. Ο στόχος είναι διττός.

Να ελεγχθεί με ασφάλεια το ύποπτο σκάφος και να συγκεντρωθεί αξιοποιήσιμη πληροφορία. Η διαδικασία ακολουθεί αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, με διαχωρισμό τομέων, έλεγχο χώρων, ασφαλή μεταχείριση πληρώματος και άμεση μεταφορά αποδεικτικού υλικού.

Αλεξιπτωτιστές και προωθημένες τεχνικές διείσδυσης

Στο χερσαίο σκέλος εκτελούνται άλματα στατικού ιμάντα και ελεύθερης πτώσης. Οι ρίψεις γίνονται ημέρα και νύχτα, με έμφαση στην ακρίβεια προσγείωσης, στην ταχεία ανασυγκρότηση και στη μυστικότητα κίνησης προς τον στόχο.

Παράλληλα, πραγματοποιούνται τεχνικές εισαγωγής όπως ταχείες καταβάσεις από ελικόπτερο, επιβίβαση και αποβίβαση με χρήση σχοινιού και ρίψεις σε θαλάσσιο περιβάλλον με άμεση μετάβαση σε σκάφη υποστήριξης.

Οι αλεξιπτωτιστές εκπαιδεύονται σε πλοήγηση με όργανα, σε κρυπτοεπικοινωνίες και σε διαδικασίες επανασύνδεσης ομάδων σε δύσκολο έδαφος.

Βολές ακρίβειας και αγώνας σε κατοικημένες περιοχές

Η εκπαίδευση περιλαμβάνει βολές μάχης ταχείας αντίδρασης και άμεσης αντίδρασης, κινήσεις σε δόμηση, είσοδο σε κτίρια, εξουδετέρωση απειλών σε μικρές αποστάσεις και προστασία μη εμπλεκομένων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κίνηση σε σκάλες, σε στενούς διαδρόμους και σε χώρους με περιορισμένα οπτικά πεδία. Οι ελεύθεροι σκοπευτές εκτελούν βολές ακρίβειας με υποστήριξη αισθητήρων από αέρα και επίγεια μικρά drones.

Οι ομάδες υλικών καταστροφών εκτελούν ασφαλείς διανοίξεις, ενώ οι ειδικοί διαχείρισης εκρηκτικών εκπαιδεύονται σε εξουδετέρωση αυτοσχέδιων μηχανισμών. Η ιατρική υποστήριξη μάχης παραμένει κρίσιμο αντικείμενο, με σενάρια σταθεροποίησης και γρήγορης διακομιδής.

Διοίκηση και κοινή επιχειρησιακή εικόνα

Η διοίκηση και ο έλεγχος αποτελούν την καρδιά του εγχειρήματος. Τα δεδομένα από ελικόπτερα, αεροσκάφη, θαλάσσια μέσα και μη επανδρωμένα συνενώνονται σε ενιαία εικόνα. Η ροή πληροφοριών πρέπει να είναι συνεχής και κυρίως χρήσιμη.

Η ανάλυση δεν αρκεί να είναι πλήρης. Πρέπει να είναι έγκαιρη και σχετική με την απόφαση που πρόκειται να ληφθεί.

Στο πλαίσιο αυτό, δοκιμάζονται πρωτόκολλα κατανομής συχνοτήτων, τρόποι μετάδοσης δεδομένων χαμηλής καθυστέρησης και διαδικασίες αποφυγής παρεμβολών.

Η ευθύνη κατανομής στόχων, η διαχείριση πυρών και ο συγχρονισμός κινήσεων ακολουθούν σαφείς κανόνες, ώστε κάθε ομάδα να γνωρίζει το δικό της παράθυρο και τον ρόλο της.

Από τους αισθητήρες στη στοχοποίηση

Η πληθώρα αισθητήρων έχει νόημα μόνο αν οδηγεί σε γρήγορη και ακριβή στοχοποίηση. Στην άσκηση αξιολογείται ο χρόνος από την πρώτη ένδειξη μέχρι την εκτέλεση. Η διαδικασία ξεκινά από την επιβεβαίωση ότι ο στόχος είναι υπαρκτός και σχετικός με την αποστολή. Ακολουθεί η απομόνωση του χώρου, η επιλογή της κατάλληλης ομάδας και η κατανομή καθηκόντων.

Οι ομάδες λαμβάνουν ψηφιακά πακέτα με συντεταγμένες, φωτογραφίες, προτεινόμενες διόδους κίνησης και σημεία κινδύνου. Μετά την εκτέλεση, συλλέγονται στοιχεία για την αποτίμηση. Η ικανότητα ταχείας αλλαγής σχεδίου, όταν ανατρέπονται τα δεδομένα, είναι εξίσου σημαντική με την αρχική σχεδίαση.

Αποτίμηση και βελτίωση σε πραγματικό χρόνο

Κάθε επεισόδιο συνοδεύεται από απολογισμό. Τα βίντεο των μη επανδρωμένων, τα ίχνη πτήσης, τα καταγραφικά των ελικοπτέρων, τα ημερολόγια των ομάδων και οι αναφορές των επικεφαλής συνδυάζονται για να αναλυθούν δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο οι αποστολές.

Η διαδικασία είναι αυστηρή και παραγωγική. Απομονώνονται λάθη, επιβραβεύονται ορθές πρακτικές, γίνονται προτάσεις και, όπου χρειάζεται, ανασχεδιάζονται τα επόμενα επεισόδια ώστε να καλυφθούν κενά. Η αποτίμηση δεν είναι τυπικό στάδιο. Είναι εργαλείο μάθησης που ενσωματώνεται άμεσα στον επόμενο κύκλο.

Η συνέχεια από την «Orion – 24»

Η περσινή άσκηση είχε ως κορυφαίο σενάριο την ανακατάληψη μικρού νησιού στο Ανατολικό Αιγαίο. Η εμπειρία εκείνης της φάσης αποτυπώθηκε σε διαδικασίες μεγάλης κλίμακας θαλάσσιας κίνησης, σε συνδυασμό με αερομεταφερόμενες ενισχύσεις και αποβάσεις σε δυσπρόσιτες ακτές.

Η φετινή άσκηση ακολουθεί ανάλογη φιλοσοφία απαιτητικών αντικειμένων. Το κέντρο βάρους μεταφέρεται στην καθημερινή κλιμάκωση πολλών μικρότερων επεισοδίων με υψηλό βαθμό τεχνολογικής ενσωμάτωσης.

Επιδράσεις στην αποτροπή και στη διαλειτουργικότητα

Η συνέπεια στη διεξαγωγή ασκήσεων Ειδικών Επιχειρήσεων αποτυπώνεται σε δύο πεδία. Στην αποτροπή, όπου η ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων να εκτελούν δύσκολες αποστολές με ακρίβεια στέλνει σαφές μήνυμα αξιοπιστίας.

Και στη διαλειτουργικότητα, όπου ελληνικές και ξένες μονάδες αποκτούν κοινή γλώσσα, κοινά πρότυπα και κοινές προσδοκίες.

Η λογική είναι απλή. Όσο περισσότερο εκπαιδεύονται μαζί, τόσο μικρότερες είναι οι τριβές σε πραγματικό χρόνο και τόσο πιο γρήγορα ενσωματώνονται νέες τεχνολογίες.

Η φετινή έμφαση στα drones ενισχύει και τα δύο πεδία, καθώς αναδεικνύει τη δυνατότητα συνεκμετάλλευσης αισθητήρων και την ευελιξία συνδυασμένων επιχειρήσεων.

Οφέλη για τη ΔΕΠ και τα Σώματα Ασφαλείας

Η ΔΕΠ αναλαμβάνει τον ρόλο σχεδιασμού και οργάνωσης. Η συγχώνευση εμπειρίας δημιουργεί ένα σύνολο που καλύπτει ολόκληρο το φάσμα από την επιχείρηση ακριβείας σε αστικό περιβάλλον μέχρι την είσοδο από θάλασσα και την αεροκίνητη προσβολή. Η κοινή εκπαίδευση με τα Σώματα Ασφαλείας είναι στρατηγικής σημασίας, διότι σενάρια κρίσης συχνά τέμνουν αρμοδιότητες.

Η άσκηση εκτείνεται σε δέκα ημέρες. Στα πρώτα εικοσιτετράωρα δοκιμάζονται οι βασικές ροές επικοινωνίας, οι διαδρομές κίνησης, οι διαδικασίες ασφαλείας και οι διευθετήσεις χώρων. Κατόπιν ακολουθούν τα κλιμακούμενα επεισόδια με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας.

Προς το τέλος πραγματοποιούνται σύνθετα σενάρια που ενώνουν όλα τα στοιχεία. Η χωροθέτηση σε Αττική, Βοιωτία και Μυρτώο επιτρέπει εναλλαγή σκηνικών μέσα στην ίδια ημέρα. Η διοικητική μέριμνα υποστηρίζει την ταχεία ανατροφοδότηση υλικών, την τεχνική υποστήριξη μέσων και την ιατρική κάλυψη.

Η συμβολή των ξένων αποστολών

Οι συμμετοχές από Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Ελβετία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρο, Ρουμανία και Ηνωμένες Πολιτείες φέρνουν τεχνογνωσία, διαφορετικές σχολές σκέψης και εξοπλισμό που δοκιμάζεται δίπλα στα ελληνικά μέσα. Τα drones και τα οχήματα ειδικού ρόλου που εισάγουν οι ξένες ομάδες αυξάνουν το εύρος των επιλογών.

Η αξία δεν βρίσκεται μόνο στο υλικό αλλά κυρίως στη μέθοδο. Στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν, ελέγχουν και βελτιώνουν τις διαδικασίες τους. Αυτή η ανταλλαγή είναι ο μεγαλύτερος πολλαπλασιαστής ισχύος μιας πολυεθνικής άσκησης.

Στην άσκηση δοκιμάζεται η τεχνολογία. Η δικτυοκεντρική προσέγγιση επιτρέπει κοινή επιχειρησιακή εικόνα με αποφάσεις βασισμένες σε δεδομένα. Η ευρεία χρήση μη επανδρωμένων φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα όπως η ασφάλεια ζεύξεων, η κρυπτογράφηση, η αποθήκευση και η επεξεργασία μεγάλων όγκων βίντεο και εικόνων.

Η πρακτική εξάσκηση πάνω σε αυτά τα θέματα δημιουργεί κεφάλαιο γνώσης που θα αξιοποιηθεί σε πραγματικές επιχειρήσεις και σε μελλοντικές αναβαθμίσεις συστημάτων.

Η «Orion – 25» εδραιώνει το ΓΕΕΘΑ ως οικοδεσπότη απαιτητικών ασκήσεων Ειδικών Επιχειρήσεων με πραγματικό επιχειρησιακό περιεχόμενο.  Η ΔΕΠ αποδεικνύει ότι μπορεί να συντονίζει δυνάμεις και μέσα να ενσωματώνει τεχνολογία, να παράγει κοινές διαδικασίες και να επιστρέφει στο πεδίο με βελτιωμένη απόδοση.

Η φετινή έμφαση στα drones αποτελεί ανάγκη της σύγχρονης πραγματικότητας, όπου ο αισθητήρας βρίσκεται παντού και η ταχύτητα πληροφορίας καθορίζει την έκβαση.

Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς