Η φοιτητική αποψίλωση στα ελληνικά ΑΕΙ αποτελεί ανησυχητικό φαινόμενο, με τις άδειες θέσεις να αυξάνονται λόγω του δημογραφικού προβλήματος και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.
Οι πρυτάνεις προειδοποιούν για τις συνέπειες αυτής της τάσης, καθώς ο αριθμός των παιδιών που εισάγονται στα πανεπιστήμια μειώνεται δραματικά.
Η μείωση των γεννήσεων από το 2008 και μετά, σε συνδυασμό με τη μετανάστευση, έχει οδηγήσει σε σημαντική πτώση του αριθμού των μαθητών, επηρεάζοντας την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Το πρόβλημα αναμένεται να επιδεινωθεί το 2026, ενώ η πίεση για αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων αυξάνεται, ειδικά με την έναρξη λειτουργίας των μη κρατικών ΑΕΙ.
Οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη για διάλογο, καθώς το δημογραφικό επηρεάζει πολλούς τομείς της χώρας.
Πιο αναλυτικά
Κατακόρυφη πτώση του αριθμού των παιδιών που εισάγονται πλέον στα ΑΕΙ. Οι πρυτάνεις των ελληνικών πανεπιστημίων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την εξέλιξη που θα έχει το φαινόμενο τα επόμενα χρόνια καθώς πέρα από το δημογραφικό, η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής και τα ξεπερασμένα αντικείμενα σπουδών, απωθούν τα νέα μυαλά από το να σπουδάσουν.
Όπως αναφέρουν οι ίδιοι στην εφημερίδα «Η Καθημερινή», για το ζήτημα με τον μικρό αριθμό παιδιών που εγγράφονται πλέον στα πανεπιστήμια, το πρόβλημα θα γίνει μεγαλύτερο το 2026. Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το δημογραφικό, δείχνουν πως το 2008 γεννήθηκαν τουλάχιστον 118.300 παιδιά.
Έναν χρόνο μετά, δηλαδή το 2009 -επί οικονομικής κρίσης- και σε συνδυασμό και με την μετανάστευση είτε Ελλήνων, κυρίως νέων και σε αναπαραγωγική ηλικία, είτε μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί στην Ελλάδα, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατακόρυφα.
Αυτά τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2009, αναμένεται να τελειώσουν το σχολείο του χρόνου, κάτι που σημαίνει πως λόγω του μικρού αριθμού γεννήσεων θα είναι και μικρός ο αριθμός παιδιών εισαγωγής στα ΑΕΙ.
Σύμφωνα με τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πατρών, Χρήστο Μπούρα, το 2010 στην Α ‘ Δημοτικού είχαν εγγραφεί περίπου 115.000 παιδιά, ενώ το 2025 αναμένονται μόλις 71.200 – δηλαδή περί τα 44.000 λιγότερα μέσα σε μόλις 15 χρόνια.
Το 2020 οι γεννήσεις στην Ελλάδα έφθασαν στις 84.764. Το 2022 και το 2023 οι γεννήσεις σημείωσαν περαιτέρω μείωση, σε 76.095 και 71.455, ενώ το 2024 ήταν 62.500.
Λόγω του δημογραφικού, υπάρχει σοβαρή μείωση στον συνολικό αριθμό των μαθητών σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οδηγώντας σε κατάργηση χιλιάδων τμημάτων και σχολικών μονάδων, όχι μόνο σε απομακρυσμένες περιοχές αλλά και στα αστικά κέντρα.
Ήδη φέτος, ενώ το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι θα διατεθούν 68.788 θέσεις για το ακαδημαϊκό έτος 2015-2026 στα ΑΕΙ, λόγω της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής έμειναν από τους υποψηφίους των γενικών λυκείων συνολικά 10.636 κενές θέσεις.
«Η εξέλιξη αυτή θα εντείνει την πίεση για αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων, ιδίως εκείνων της περιφέρειας αλλά και του κέντρου, στα επιστημονικά πεδία με χαμηλή ζήτηση, καθώς οι θέσεις που ήδη μένουν κενές κάθε χρόνο θα αυξάνονται», δήλωσε στην «Κ» κυβερνητικό στέλεχος.
Πίεση θα προκληθεί και από την έναρξη λειτουργίας των μη κρατικών ΑΕΙ, καθώς αναμένεται να καταλάβουν μερίδιο νέων φοιτητών, που εκτιμάται ότι θα κυμανθεί γύρω στο 10% στην αρχική περίοδο λειτουργίας τους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη για διάλογο καθώς το δημογραφικό είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει τη χώρα σε πολλά και σημαντικά πεδία.
