Σήμερα, Σάββατο (8.3.2025), σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμάται η μνήμη των Αγίου Ερμού Αποστόλου, Οσίου Θεοφυλάκτου, ενώ η Εκκλησία εορτάζει την ανάμνηση του δια κολλύβων θαύματος του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου του Τήρωνος, επί Ιουλιανού του Παραβάτη, ο οποίος, ως ειδωλολάτρης αυτοκράτορας, ήταν αντίθετος στη νηστεία των χριστιανών.

Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο, είναι τα εξής:

Ερμής, Θεοφύλακτος, Φυλακτός, Φυλαχτός, Θεοφύλακτη, Φυλακτή, Φυλαχτή, Φυλαχτούλα, Θεόδωρος, Θοδωρής, Θόδωρος, Τεό, Θεοδώρα, Δώρα, Θοδώρα, Δωρούλα, Ντόρα *

Όσιος Θεοφύλακτος

Ο Όσιος Θεοφύλακτος καταγόταν από την Ανατολή και έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορος Λέοντος του Δ’ (775 – 780 μ.Χ.). Λόγω της μεγάλης του παιδείας και προς συνέχιση των σπουδών του πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου γρήγορα απέκτησε φήμη σοφού και εδημιούργησε φιλικές σχέσεις με ανώτερους κρατικούς λειτουργούς και αξιωματούχους, καθώς και με τον μετέπειτα Πατριάρχη Ταράσιο, που ήταν τότε πρωτοσκρίτης.

Όταν το έτος 784 μ.Χ. εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Ταράσιος, εις διαδοχήν του Πατριάρχου Παύλου, ο Όσιος Θεοφύλακτος μαζί με τον Μιχαήλ, που αργότερα έγινε επίσκοπος Συνάδων, απεστάλησαν από τον Ταράσιο σε κάποια μονή του Ευξείνου Πόντου.

Λίγο αργότερα, πιθανόν περί το έτος 800 μ.Χ., εξελέγη Επίσκοπος Νικομηδείας. Από τη θέση αυτή ο Όσιος Θεοφύλακτος διέπρεψε σε έργα εκκλησιαστικής φιλανθρωπίας και κοινωνικής πρόνοιας. Ανήγειρε ναούς, το μέγα νοσοκομείο των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, γηροκομεία, πτωχοκομεία και εδημιούργησε λογία για τις άπορες χήρες και τα ορφανά. Μάλιστα δε ο ίδιος διακονούσε και περιποιόταν τους πάσχοντες αδελφούς του.

Ο Όσιος Θεοφύλακτος εκοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 840 μ.Χ.

Άγιος Ερμής ο Απόστολος

Τον Άγιο Ερμή αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του. Κατά την παράδοση έγινε επίσκοπος Δαλματίας και απεβίωσε ειρηνικά.

Σήμερα, επίσης είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

Ανάμνηση Θαύματος κολλύβων Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος

Ο Ιουλιανός ο παραβάτης, γνωρίζοντας ότι οι χριστιανοί καθαρίζονται με τη νηστεία στη πρώτη εβδομάδα της αγίας Σαρακοστής – γι’ αυτό την λέμε καθαρά εβδομάδα – θέλησε να τους μολύνει. Διέταξε λοιπόν, κρυφά, όλες οι τροφές στην αγορά να ραντισθούν με αίματα ειδωλολατρικών θυσιών.
Όμως με Θεία ενέργεια, φάνηκε στον ύπνο του τότε Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως Ευδοξίου, ο μάρτυρας Θεόδωρος και φανέρωσε το πράγμα. Παρήγγειλε να ενημερωθούν όλοι οι χριστιανοί, να μην αγοράσουν καθόλου τρόφιμα από την αγορά και για να αναπληρώσουν την τροφή να βράσουν σιτάρι και να φάνε τα λεγόμενα κόλλυβα, όπως τα έλεγαν στα Ευχάϊτα.

Έτσι και έγινε και ματαιώθηκε ο σκοπός του ειδωλολάτρη αυτοκράτορα. Και το Σάββατο τότε, ο ευσεβής λαός που διαφυλάχθηκε αμόλυντος στην καθαρά εβδομάδα, απέδωσε ευχαριστίες στον μάρτυρα.

Από τότε γύρω στα μέσα του Δ΄ αιώνα, η Εκκλησία τελεί κάθε έτος την ανάμνηση αυτού του γεγονότος σε δόξα Θεού και τιμή του μάρτυρα αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος.

Aξίζει να σημειωθεί ότι σε ετήσια βάση η Εκκλησία έχει καθορίσει δύο επίσημα Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στους κεκοιμημένους της. Είναι τα μεγάλα Ψυχοσάββατα.

Το πρώτο Ψυχοσάββατο είναι πριν από την Κυριακή της Απόκρεω (57 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα), ενώ το δεύτερο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής (48 ημέρες μετά το Πάσχα).

Βέβαια, η αγάπη των ανθρώπων για τα αγαπημένα τους πρόσωπα που ανήκουν στην Θριαμβεύουσα Εκκλησία, δημιούργησε την εκκλησιαστική παράδοση κι άλλων ψυχοσαββάτων, που δεν συμπεριλαμβάνονται, όμως, στο Τυπικό της Εκκλησίας μας. Για παράδειγμα, σήμερα, που εορτάζουμε το «δια κολλύβων» θαύμα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, σε αρκετές περιοχές της χώρας θεωρείται (ανεπίσημα) ως Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων.

*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.