Δίχως αμφισβήτηση, το λιανεμπόριο αποτελεί καθρέφτη των επιδόσεων της οικονομίας, με την καταναλωτική δαπάνη να αποτελεί αντανάκλαση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ. Ο κλάδος της λιανικής, που εμφάνισε το 2025 συνολικό τζίρο 74,85 δισ. ευρώ βάσει των πρόσφατων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, δέχεται ισχυρές πιέσεις λόγω του υψηλού πληθωρισμού.
Μένει να φανεί εάν η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, η οποία εκτιμάται ότι θα τροφοδοτήσει νέο κύμα ακρίβειας, θα εντείνει τις πιέσεις στο λιανεμπόριο. Όπως εξηγεί ο Γιώργος Δουκίδης, Καθηγητής Ηλεκτρονικού Επιχειρείν στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε συνέντευξή του (η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή), το ελληνικό λιανεμπόριο έχει υποστεί δομικές αλλαγές που σχετίζονται με την κυριαρχία του ecommerce, τις νέες καταναλωτικές συνήθειες και το διαρκές κυνήγι των προσφορών.
«Το 2025, βάσει των στοιχείων της ΕΣΕΕ, η αγορά παρέμεινε στάσιμη – δεν εμφάνισε αύξηση. Οι μεγάλες εταιρείες κατέγραψαν άνοδο 5%, ενώ αντίστοιχα οι μικρές εμφάνισαν μείωση 5%. Ως εκ τούτου, δημιουργούνται δύο ταχύτητες μεταξύ του οργανωμένου λιανεμπορίου και των μικρών σημείων πώλησης», εξηγεί ο κ. Δουκίδης.
Αυτή η ανισορροπία, όπως προσθέτει, αποδίδεται στις αδυναμίες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπα τα μικρά σημεία λιανικής. Πρόκειται, δηλαδή, για τη χαμηλή παραγωγικότητα, την αδυναμία διαπραγμάτευσης καλύτερων τιμών και τα μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυγής και την επιβολή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, που αυξάνουν το λειτουργικό κόστος για τους «μικρούς».
Την ίδια στιγμή, καθώς ο πληθωρισμός επιμένει, ο Έλληνας διαφοροποιεί τις συνήθειές του. Έχει στραφεί, δηλαδή, σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label), τα οποία αντιπροσωπεύουν πλέον το 23-25% των συνολικών αγορών στα σούπερ μάρκετ. Επιπλέον, δεν «γεμίζει πλέον το καλάθι» όπως παλαιότερα, με τις επισκέψεις να έχουν γίνει πιο στοχευμένες και τους καταναλωτές να συγκρίνουν ολοένα και περισσότερο τις τιμές μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα έχει πλέον ωριμάσει, αγγίζοντας σε αξία τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ – ένα μέγεθος που έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Η κυριαρχία του ecommerce, όπως τονίζει ο κ. Δουκίδης, έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο τις επενδύσεις στον χώρο των logistics, καθιστώντας εφικτές τις αυθημερόν παραδόσεις που πριν από λίγα χρόνια φάνταζαν αδύνατες.
Μία ακόμη τάση του λιανεμπορίου σχετίζεται με την επέκταση των μεγάλων ομίλων λιανικής μέσω μικρότερων καταστημάτων τύπου shop & go. Πρόκειται, όπως σημειώνει ο κ. Δουκίδης, για ένα ενδιαφέρον επιχειρηματικό μοντέλο με σημαντικά πλεονεκτήματα για τον ιδιώτη επιχειρηματία, ο οποίος επωφελείται από τη στήριξη της μητρικής εταιρείας και ευνοείται από την άνθηση του τουρισμού.
Μιλώντας για το επάγγελμα του πωλητή, που είναι ταυτισμένο με τον κλάδο της λιανικής, ο κ. Δουκίδης αναφέρει πως θεωρείται εσφαλμένα υποβαθμισμένο, την ώρα που θέσεις όπως αυτές του υπεύθυνου πωλήσεων ή του εμπορικού διευθυντή είναι περιζήτητες. Τα τελευταία 20 χρόνια οι πωλήσεις αξιοποιούν επιστημονικά εργαλεία με στόχο την πρόβλεψη της πορείας των τιμών, τη δυναμική τιμολόγηση και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών.
