Περιορισμένη θα είναι σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η επίδραση της απόφασης της ΕΕ για επιβολή τελωνειακού δασμού 3 ευρώ στα μικροδέματα που εισάγονται στην ΕΕ μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου, κυρίως από την Κίνα, τα οποία αναμένεται να σημειώσουν ανοδική τάση και το 2026.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε στις 11.2.2026 και επίσημα την εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026 σταθερού τελωνειακού δασμού 3 ευρώ ανά είδος στα μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου και κυρίως από την Κίνα και μέσω πλατφορμών τύπου Temu και Shein.
Ο φόρος θα επιβάλλεται σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ για τα οποία οι πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο κατάστημα εισαγωγών IOSS της ΕΕ για πληρωμή ΦΠΑ, καλύπτοντας το 93% των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς τις ευρωπαϊκές χώρες.
Το μέτρο ωστόσο, σύμφωνα με επιχειρηματίες και φορείς του λιανεμπορίου, δεν αναμένεται να ανακόψει την ετήσια αύξηση των φτηνών εισαγωγών που έφτασε το 26% το 2025 με 5,8 δις δέματα. Παρακάτω καταγράφουμε μερικούς από τους λόγους που επικαλούνται:
- Περιορισμένη η αύξηση του τέλους από 0,5 σε 3 ευρ
- Συμπεριφορά του καταναλωτή
- Μοντέλο logistics. Παραμένει ως έχει αφού δεν πρόκειται για δασμό, αλλά πάγιο τέλος.
- Χρονική καθυστέρηση της επιβολής μέτρων. Ερωτηματικά εγείρει η χρονική καθυστέρηση 6 μηνών για την υλοποίηση της πολιτικής δέσμευσης του Νοεμβρίου.
- Αθέμιτος ανταγωνισμός
- Κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών
- Υψηλά επίπεδα απάτης
Πρακτικά, η ροή μικροδεμάτων δεν αναμένεται να περιοριστεί λόγω της μεγάλης διαφοράς των τιμών και των περιθωρίων που έχουν οι ασιατικές πλατφόρμες να απορροφήσουν εύκολα τα 3 ευρώ του δασμού από το 0,5 προηγουμένως, με επιπλέον εκπτώσεις.
Σύμφωνα με τον Βασίλη Κορκίδη, πρόεδρο του ΕΒΕΠ, η Ευρώπη με αυτό το μέτρο δεν απαντά πλήρως στο γεγονός ότι τα μικροδέματα από τις γνωστές πλατφόρμες που εισέρχονται προς το παρόν αδασμολόγητα, οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά και κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, καθώς και υψηλά επίπεδα απάτης.
Κλειδί τα logistics σε χώρες της Ευρώπης
Μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει πως το μέτρο θα εφαρμόζεται σε όλα τα εμπορεύματα για τα οποία οι πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης εισαγωγών IOSS της ΕΕ για σκοπούς φόρου προστιθέμενης αξίας. Το ερώτημα όμως που τίθεται εδώ, σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, είναι εάν τελικά το μέτρο ευνοεί τις μεγάλες πλατφόρμες που έχουν επενδύσει σε αποθηκευτικούς χώρους σε χώρες της Ευρωζώνης, παρά το γεγονός πως προβλέπεται η Επιτροπή να αξιολογεί τακτικά εάν ο συντελεστής πρέπει να επεκταθεί σε εμπορεύματα που εισέρχονται και πωλούνται από εμπόρους μη εγγεγραμμένους στο IOSS. Επισημαίνεται πως οι επιχειρήσεις για να εισάγουν τα ίδια είδη επιβαρύνονται με δασμούς, ΦΠΑ, έξοδα εκτελωνισμού και τηρούν τις απαιτήσεις συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΕΜΥ άνω του 91% των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ προέρχονται από την Κίνα, ενώ στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ημερησίως φτάνουν έως και 80.000 παραγγελίες. Σχεδόν 1 στα 5 ευρώ από τις αγορές των Ελλήνων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες καταλήγει στην Κίνα, με τον εκτιμώμενο τζίρο των αγορών να ξεπερνά τα 600 εκατ. ευρώ σύμφωνα με στοιχεία του ΕΒΕΠ. Οι συνθήκες για τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι ασφυκτικές, καθώς οι μεγάλες πλατφόρμες, έχουν ήδη κατακτήσει το 15%-20% της ελληνικής αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι συνολικές απώλειες για την ευρωπαϊκή οικονομία εκτιμώνται σε περίπου 200 δισ. ευρώ, ενώ για την ελληνική οικονομία η εισβολή των e-shops τρίτων χωρών δημιουργεί απώλειες εσόδων άνω των 200 εκατ. ευρώ.
