Ως κομβική χρονιά προδιαγράφεται το 2026 για την αναδιάρθρωση του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων στην Ελλάδα, με την αγορά να εισέρχεται σε φάση ωρίμανσης και αυξημένων απαιτήσεων, γεγονός που ωθεί τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ να κινηθούν προληπτικά, διαμορφώνοντας συμμαχίες και ενισχύοντας τη θέση τους πριν παγιωθούν οι νέες ισορροπίες. Καταλύτης των εξελίξεων αποτελεί το προσύμφωνο για την εξαγορά του συνόλου των μετοχών της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την αλυσίδα Διαμαντής Μασούτης.
Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί την πρώτη εξαγορά στον κλάδο των σούπερ μάρκετ για το 2026 και αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Η ολοκλήρωσή της εκτιμάται εντός τριμήνου και ενισχύει ουσιαστικά το αποτύπωμα της Διαμαντής Μασούτης, επιταχύνοντας παράλληλα τη συγκέντρωση δυνάμεων στον κλάδο.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι εντός του έτους θα ακολουθήσουν και άλλες κινήσεις συγκέντρωσης, κυρίως μέσω εξαγορών μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Άλλωστε, όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ένα βιώσιμο και οικονομικά αποδοτικό μοντέλο για την ελληνική αγορά προβλέπει τη λειτουργία 4 έως 6 μεγάλων αλυσίδων, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Την ίδια στιγμή, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα επιταχύνουν τα επενδυτικά τους σχέδια, δρομολογώντας έργα συνολικού ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Παρά τις πιέσεις από την ακρίβεια, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τη συγκράτηση της κατανάλωσης σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου επαναπροσδιορίζουν την εικόνα του ελληνικού σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς, σε ένα περιβάλλον εντεινόμενου ανταγωνισμού και αυξανόμενων απαιτήσεων, τα σούπερ μάρκετ επιλέγουν να επενδύουν συστηματικά, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος παραμένει ένας από τους πλέον δυναμικούς και κρίσιμους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Την περίοδο 2020–2025, οι επενδύσεις ανήλθαν σε 2,2 δισ. ευρώ, ενώ συνολικά την τελευταία δεκαετία προσεγγίζουν τα 3,5 δισ. ευρώ. Για τη διετία 2026–2027, οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες της χώρας σχεδιάζουν επενδύσεις που αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο αυτών των επενδύσεων βρίσκεται η εφοδιαστική αλυσίδα, η οποία εξελίσσεται σε κομβικό παράγοντα ανταγωνισμού. Τα logistics ενισχύονται μέσω αυτοματοποιημένων κέντρων διανομής, σύγχρονου εξοπλισμού και προηγμένων συστημάτων διαχείρισης αποθεμάτων, με στόχο τη μείωση καθυστερήσεων και ελλείψεων. Από την Αττική έως τη Βόρεια Ελλάδα, νέες αποθήκες κατασκευάζονται ή επεκτείνονται, ενώ πολλές αλυσίδες επενδύουν σε ψυχόμενους στόλους και «έξυπνα» οχήματα με δυνατότητα παρακολούθησης των συνθηκών μεταφοράς σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο διατηρεί και η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Μετά την πανδημία, οι online πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ σταθεροποιήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα, οδηγώντας τις επιχειρήσεις σε ενίσχυση των ψηφιακών τους υποδομών. Πλατφόρμες παραγγελιών αναβαθμίζονται, εφαρμογές κινητών εμπλουτίζονται με νέες λειτουργίες, ενώ οι συνεργασίες με υπηρεσίες άμεσης διανομής διευρύνονται. Παράλληλα, αυξάνονται τα «dark stores», συμβάλλοντας στη μείωση του χρόνου παράδοσης και στη βελτίωση της ακρίβειας εκτέλεσης των παραγγελιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις επενδύσεις σε «πράσινη» ενέργεια. Με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί βασικό παράγοντα επιβάρυνσης, οι αλυσίδες προχωρούν σε εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε αποθήκες και καταστήματα, αντικαθιστούν παλαιό ενεργοβόρο εξοπλισμό και εφαρμόζουν λύσεις εξοικονόμησης και ανάκτησης ενέργειας.
Τέλος, σημαντικές επενδύσεις κατευθύνονται και στο ανθρώπινο δυναμικό. Η ψηφιοποίηση μεταβάλλει τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, αυξάνοντας τη ζήτηση για στελέχη με νέες δεξιότητες, όπως αναλυτές δεδομένων, τεχνικούς αυτοματισμών και ειδικούς στο e-commerce. Πολλές επιχειρήσεις υλοποιούν προγράμματα εκπαίδευσης και επανακατάρτισης, επενδύοντας παράλληλα σε εργαλεία που βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας και τη διαχείριση του προσωπικού.
